VIII SA/Wa 24/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. A. na postanowienie Komisarza Wyborczego w R. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego co do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata postanawia: odmówić M. A. przyznania prawa pomocy. M. A. (dalej: "skarżący") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. We wniosku zawartym w urzędowym formularzu skarżący podał m.in., że jest rencistą, a obecnie udało mu się zatrudnić na czas określony na stacji paliw i przez okres 5-ciu miesięcy dodatkowo uzyskał dochód [...] zł brutto oraz, że jego możliwości finansowe nie pozwalają mu na obronę przez adwokata. Skarżący określił łączny dochód na kwotę [...] zł brutto miesięcznie, na który składają się: renta skarżącego – [...] zł, pensja żony [...] zł. Jako posiadany majątek wymienił dom [...] m², nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz samochód osobowy marki [...] rok 1997. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 24/15 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. skarżący złożył sprzeciw na powyższe postanowienie referendarza sądowego, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego dotyczącego dochodów skarżącego i stanu majątkowego. Uzasadniając wskazał, iż Sąd w swoim uzasadnieniu oparł się na wysokości dochodów skarżącego i jego żony oraz zatrudnienia, które jest tylko na okres choroby pracownika. Według skarżącego praca ta (na krótki okres) nie powinna być brana pod uwagę. Nadto podniósł, iż wraz z żoną wydają na leki około [...] zł miesięcznie, a uzyskiwany dochód netto wystarcza im na utrzymanie. Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie z dnia 16 lutego 2015 r. traci moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1072) postępowanie w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego jest wolne od kosztów sądowych. Dlatego też skoro skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd nie rozpoznawał w tej części wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu, przedstawiona we wniosku sytuacja finansowa skarżącego nie pozwala na przyjęcie, iż w sprawie zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia z urzędu profesjonalnego pełnomocnika. W pierwszej kolejności podnieść należy, iż skarżący wraz z małżonką uzyskuje stały i regularny dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Nadto skarżący uzyskał dodatkowy dochód z tytułu zatrudnienia na czas określony tj. [...] zł. Z powyższego można wywieść, iż sytuacja bytowa skarżącego jest stabilna. Ponadto skarżący nie ponosi przy tym nadzwyczajnych wydatków, czy też szczególnych obciążeń finansowych. W ocenie Sądu, analiza sytuacji materialnej skarżącego nie daje podstawy do stwierdzenia, że należy on do grupy osób, które nie są w stanie poczynić oszczędności na poczet ustanowienia adwokata. Ponadto, jak podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08 (opublikowane w bazie http://orzecznictwo.nsa.gov.pl), ustanowienie adwokata z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Ponadto z uwagi na charakter postępowania sądowego przed sądem administracyjnym brak jest podstaw do przyjmowania poglądu, że odmowa ustanowienia adwokata skutkuje uszczerbkiem dla ochrony prawnej skarżącego. Stosownie bowiem do art. 6 p.p.s.a. sąd obowiązany jest czuwać nad tym, by stronom występującym w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Ponadto, Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem i nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd nie jest związany, zawartymi w skardze wnioskami skarżącego, wyznaczającymi zakres zaskarżenia. Sąd z urzędu ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 p.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują zatem, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne, akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadany pod względem jego zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy, nie znajdując usprawiedliwionych podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, Sąd działając na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.