VIII SA/Wa 250/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. S. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących K. S. i M. S. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium") działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej: "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania K. i A. M. od decyzji Prezydenta Miasta R. (dalej: "organ I instancji", "Prezydent") z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie wiaty na działkach nr [...],[...] (obręb. [...], ark. [...]) położonych w R. przy ul. M. orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Wnioskiem z dnia [...] września 2015 r. (data złożenia) K. i M. S. wystąpili do organu I instancji o wydanie decyzji o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wiaty na działkach nr [...], [...] położonych w R. przy ul. M. (obręb [...], arkusz [...]). Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] Prezydent działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w niniejszej sprawie. Przytoczył brzmienie art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) oraz art. 50 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz. U. z 2015. poz. 199 ze zm.; dalej: "u.p.z.p."). Wywiódł, iż z uwagi na fakt, iż przedmiotowa wiata spełnia dyspozycje Prawa budowlanego i nie kwalifikuje się do uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi, nie wymaga również w świetle ww. przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia warunków zabudowy. W związku z tym organ I instancji uznał, że brak jest podstaw prawnych do prowadzenia postępowania, co powoduje jego bezprzedmiotowość. Odwołanie od ww. decyzji wnieśli K. i A. M. Podnieśli, iż powodem ich interwencji była samowola budowlana inwestorów, polegająca na dobudowaniu przy granicy ich działki ściany konstrukcji żelbetonowej wypełnionej bloczkami betonowymi, co przy wąskich działkach obniża wartości użytkowe posesji. Organ odwoławczy, wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. orzekł o uchyleniu decyzji Prezydenta z [...] grudnia 2015 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Uzasadniając Kolegium wskazało, iż z dokumentów załączonych do wniosku, a w szczególności rysunków graficznych: rzutu przekroju i elewacji budynku wynika jednoznacznie, że nie jest to budowa wiaty, ale rozbudowa prawdopodobnie garażu. Dlatego też, zdaniem Kolegium, organ I instancji w ponownym postępowaniu powinien w pierwszej kolejności zweryfikować rodzaj inwestycji. Dopiero po prawidłowo opracowanym wniosku przeprowadzić postępowanie i wydać merytoryczną decyzję. W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie jako bezprzedmiotowe nie znajduje oparcia w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która stanowi podstawę do ustalenia warunków zabudowy. Organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 59 ust. 1 i 2 u.p.z.p. i wywiódł, iż zamierzona inwestycja wprowadza zmiany w zagospodarowaniu terenu działki inwestora, a zatem powinna uzyskać decyzję o warunkach zabudowy. Jednocześnie Kolegium wskazało, iż w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania art. 50 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. na który organ powołał się w uzasadnieniu decyzji, bowiem przepis ten dotyczy robót związanych z remontem, montażem i przebudową obiektu i to wówczas jeżeli nie powodują zmiany zagospodarowania terenu, użytkowania obiektu i zmiany jego formy architektonicznej. Konkludując Kolegium podniosło, iż zaskarżona decyzja wydana została bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego, jak też bez rozważenia wszystkich istotnych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności, co narusza art. 7 i 77 k.p.a. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się K. S. i M. S. (dalej: "skarżący"), którzy pismem z dnia [...] marca 2016 r. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z dnia [...] lutego 2016 r. Autorzy skargi wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1) art. 3 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe rozumienie definicji rozbudowy; 2) art. 50 ust. 2 pkt 1 i 59 u.p.z.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji; 3) art. 6, 7, 8, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz pominięcie ustaleń faktycznych dokonanych przez inspektorów Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. skutkujące błędną oceną stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium wskazało, iż podstawą do oceny określenia rodzaju inwestycji był wniosek inwestorów, na podstawie którego toczy się postępowanie, a nie przepisy ustawy prawo budowlane. Z załączników graficznych dołączonych do wniosku wynika, że na działce nr [...] znajduje się budynek garażowy, przy którym inwestorzy planują budowę wiaty. W ocenie Kolegium z rysunku rzutu budynku garażu i wiaty (k-11) wynika jednoznacznie, że planowana inwestycja nie stanowi wiaty, lecz rozbudowę istniejącego garażu połączonego z nim otworem drzwiowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne kontrolują legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd, naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "p.p.s.a."). Przedmiotem zaskarżenia do Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2016 r. uchylająca decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] grudnia 2015 r. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie wiaty na dz. Nr [...],[...] (obręb [...], ark. [...]) położonych w R. przy ul. M. i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zarówno zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu, lecz z innych powodów niż podniesione w skardze. Na wstępie należy wskazać, iż ustalenie warunków zabudowy winno nastąpić, co do zasady, przed realizacją inwestycji, a jedynie w wyjątkowych sytuacjach, prawem przewidzianych, w odniesieniu do obiektu już istniejącego. Zgodnie bowiem z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, nie można ustalić stosowną decyzją warunków zabudowy dla inwestycji już faktycznie zrealizowanej, za wyjątkiem sytuacji, gdy decyzja taka jest niezbędna dla legalizacji samowoli budowlanej (vide: wyrok NSA z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt II OSK 299/08; wyrok WSA z dnia 14 stycznia 2011r., sygn. akt II SA/GL 799/10; wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 679/11- dostępne, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem - orzeczenia.nsa.gov.pl). W kontrolowanym przez Sąd postępowaniu, organy orzekające nie dostrzegają, że wniosek K. i M. S. o wydanie decyzji o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wiaty na działkach nr [...],[...] położonych w R. przy ul. M. (obręb [...], arkusz [...]) został złożony w związku z wszczęciem przez organy nadzoru budowlanego postępowania legalizacyjnego. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] (znajdującym się w aktach sprawy) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w m. R., działając na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, zobowiązał inwestorów K. i M. S. m.in. do przedłożenia zaświadczenia Prezydenta Miasta R. o zgodności budowy na posesji przy ul. M. [...] w R. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku braku takiego planu, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania. Jednocześnie powiatowy organ nadzoru wyjaśnił, iż z dniem 28 czerwca 2015 r. weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 poz. 443) "Do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe". Decyzja ostateczna [...]WINB w W. nie zakończyła ostatecznie sprawy administracyjnej, dlatego sprawa przedmiotowej wiaty będzie rozpatrywana według przepisów obowiązujących sprzed nowelizacji ustawy. Stosownie zatem do treści art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej z dnia 28 czerwca 2015 r.) uprzedniemu zgłoszeniu organowi architektoniczno-budowlanemu wymagała bowiem budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2. Nie ulega zatem wątpliwości, że przed wybudowaniem ww. obiektu inwestorzy winni dokonać zgłoszenia. W świetle powyższego, organy orzekające błędnie zastosowały obecnie obowiązujące przepisy Prawa budowlanego tj. art. 29 ust. 1 pkt 2c i art. 30 ust. 1, co w konsekwencji doprowadziło do wydania nieprawidłowych rozstrzygnięć w sprawie. Niedokonanie przez orzekające w sprawie organy poprawnych ustaleń co do treści wniosku uczyniło, że kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa budowlanego. Brak ustaleń we wskazanym zakresie, jako niezbędne do oceny, czy w rozpoznawanej sprawie dopuszczalne jest w ogóle ustalenie warunków zabudowy, miało bowiem istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Co więcej, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowody (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Podczas ponownego rozpoznawania wniosku skarżących o ustalenie warunków zabudowy złożonego w dniu [...] września 2015 r. orzekające w sprawie organy zobowiązane są uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę prawną, a więc ustalić przede wszystkim, czego konkretnie dotyczy złożony wniosek: czy inwestycji polegającej na budowie wiaty, czy też, jak to określiło SKO w R., rozbudowy garażu – oraz uwzględnić, że w odniesieniu do zrealizowanej przez skarżących inwestycji toczy się prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. postępowanie legalizacyjne, w toku którego zostało wydane postanowienie z dnia [...] sierpnia 2015 r. nakładające na ww. obowiązek przedłożenia określonych dokumentów. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku (pkt 1 wyroku). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.(pkt 2 wyroku).