VIII SA/Wa 252/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-06-07

Skład orzekający: Ewa Pecelt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w zakresie częściowym, mimo posiadania udziałów w kilkudziesięciu spółkach i otrzymywania dochodów, które bilansują się z wydatkami?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ przedstawił swoją sytuację majątkową w sposób wybiórczy i niepełny. Pomimo posiadania udziałów w kilkudziesięciu spółkach, nie ujawnił wszystkich istotnych informacji dotyczących swoich dochodów i majątku, co uniemożliwiło sądowi dokonanie rzetelnej oceny jego możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
P. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie. Wnioskodawca podał, że jego miesięczne dochody wynoszą [...] zł, a wydatki ok. [...] zł. Zadeklarował posiadanie dwóch działek zajętych przez komornika oraz udziałów w spółkach. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, jednak ten złożył jedynie część wymaganych dokumentów, nie przedstawiając pełnej informacji o swojej sytuacji majątkowej i dochodach z licznych spółek, w których pełnił funkcje prezesa zarządu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy P. M. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ewa Pecelt po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku P. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2017 r, nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W związku z otrzymanym wezwaniem do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2018 r. P. M. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe utrzymywane z miesięcznych dochodów w wysokości [...] zł netto. Skarżący zadeklarował posiadanie dwóch działek w B., zajętych przez komornika oraz udziałów w spółkach cywilnych i prawa handlowego o łącznej rzeczywistej wartości do [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że jego stałe wydatki, obejmujące czynsz za wynajmowane mieszkanie, prąd, wyżywienie, opłaty za media, środki czystości oraz leki wynoszą ok. [...] zł. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jego sytuacja finansowa, ze względu na znaczne zadłużenie, jest bardzo zła. Wyjaśnił, że prowadzi od kilku lat spory z ARiMR o należne mu płatności, których zakończenie przyniesie wyraźną poprawę jego sytuacji finansowej. Wnioskodawca zaznaczył, że rozwiązanie sporów to jednak kwestia miesięcy lub lat. Z uwagi, iż złożone oświadczenie było niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżących, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego wezwano skarżącego do: 1) nadesłania wyciągów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych, lokat i innych instrumentów finansowych wraz z historią dokonanych na nich operacji za ostatnie sześć miesięcy, 2) złożenia zeznania podatkowego skarżącego za rok 2017 ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, 3) złożenia dokumentów potwierdzających prowadzenie wobec skarżącego postępowań egzekucyjnych oraz istniejącego zadłużenia, 4) określenia przyczyn, z powodu których wnioskodawca wskazał w formularzu PPF, że nie jest właścicielem jakichkolwiek nieruchomości, nie posiada majątku, jak też żadnych przedmiotów wartościowych w sytuacji wieloletniego prowadzenia działalności gospodarczej znacznych rozmiarów, 5) szczegółowego wskazania wszystkich podmiotów gospodarczych, z którymi wnioskodawca pozostaje lub pozostawał powiązany (np. jest wspólnikiem spółki, członkiem zarządu) i pełnionych w nich funkcji wraz z określeniem dochodów, które z tym się wiążą za ostatnie dwa lata, 6) wskazania innych przyczyn, które uniemożliwiają wnioskodawcy uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący złożył jedynie kopię zeznania podatkowego za rok 2017 oraz wyciąg z rachunku bankowego potwierdzający zadłużenie na kwotę [...] zł. Z dnia 12 października 2017 r. Skarżący wyjaśnił, że oprócz dwóch działek w Białobrzegach, które są zajęte przez komornika sądowego nie posiada żadnego majątku. Prowadził duże gospodarstwo rolne ale ARiMR doprowadził go do bankructwa nie wypłacając żadnych dopłat. Oświadczy, że jest prezesem zarządu w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością: [...],[...], [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] i prezesem zarządu w spółce akcyjnej [...]. Nie posiada jednak środków, aby uiścić wpis sądowy. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wnioskodawca nie wykazał, że ustawową przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym spełnia. Z oświadczeń P. M. wynika, że ponoszenie kosztów bieżącego utrzymania wymaga od skarżącego dysponowania środkami w wysokości ok. [...] zł miesięcznie (kwota deklarowanych wydatków stałych), a zatem wydatki w całości bilansują się z uzyskiwanym dochodem ([...] zł). Niemniej oświadczenia skarżącego, w świetle których nie posiada on z tego względu możliwości wygospodarowania środków na wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł, gdyż stan rachunków wynikający z przedstawionych dokumentów nie uległ zmianie (saldo na rachunku w Banku [...] na dzień [...] października 2017 r. [...] zł,), w świetle dokonania w dniu 3 grudnia 2017 r. na rachunek bankowy Sądu wpłaty kwoty 200 zł (z innego rachunku niż dołączony wyciąg) tytułem wpisu od skargi budzą zasadnicze wątpliwości co do tego, czy wnioskodawca swoją sytuację majątkową przedstawił rzetelnie. W szczególności w wątpliwość poddają oświadczenie skarżącego, że poza ujawnionymi dochodami nie posiada on innych źródeł dochodów, zważywszy, że w świetle niekwestionowanych przez stronę w toku licznych prowadzonych z jego udziałem postępowań, w 2017 r. skarżący P. M. (Numer PESEL: [...]) pełnił funkcję prezesa zarządu w następujących podmiotach: [...] S.A. w B. (nr KRS [...]), której kapitał zakładowy wynosi [...] zł, [...] Sp. z o.o. w B. (nr KRS [...]), której kapitał zakładowy wynosi [...] zł, [...] Sp. z o.o. w B. (nr KRS [...]), której kapitał zakładowy wynosi [...] zł, [...] Sp. z o.o. w B. (nr KRS [...]), której kapitał zakładowy wynosi [...] zł, [...] Sp. z o.o. w B. (nr KRS [...]), której kapitał zakładowy wynosi [...] zł, [...] Sp. z o.o. w B. (nr KRS [...]), której kapitał zakładowy wynosi [...] zł, [...] Sp. z o.o. w B. (nr KRS [...]), której kapitał zakładowy wynosi [...] zł, [...] Sp. z o.o. w B. (nr KRS [...]), której kapitał zakładowy wynosi [...] zł, [...] Sp. z o.o. w B. (nr KRS [...]), której kapitał zakładowy wynosi [...] zł, [...] Sp. z o.o. w W. (nr KRS [...]), której kapitał zakładowy wynosi [...] zł, [...] Sp. z o.o. w W. (nr KRS [...]), której kapitał zakładowy wynosi [...] zł, [...] Sp. z o.o. w W. (nr KRS [...]), której kapitał zakładowy wynosi [...] zł, [...] Sp. z o.o. w F. (nr KRS [...]), której kapitał zakładowy wynosi [...] zł, [...] Sp. z o.o. w B. (nr KRS [...]), której kapitał zakładowy wynosi [...] zł. Złożenie wydruku niepodpisanego przez stronę zeznania podatkowego za rok 2017 r., nieudokumentowane zaświadczeniem naczelnika właściwego urzędu skarbowego potwierdzającym, że przedstawiony referendarzowi sądowemu przez stronę wydruk zawiera dane dopowiadające danym przedstawionym organowi podatkowemu nie pozwala przyjąć tego dokumentu w poczet materiału dowodowego w oparciu o który możliwe byłoby podjęcie rozstrzygnięcia uwzględniającego rozpoznawany wniosek. W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący wykonał bowiem zarządzenie referendarza sądowego w sposób wybiórczy i niepełny. Nie przedstawił dokumentów dotyczących: prowadzenia wobec skarżącego postępowań egzekucyjnych, wysokości udziałów w spółkach cywilnych, jak również w spółkach prawa handlowego. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że sytuacja majątkowa skarżącego była również podobnie oceniana w sprawie o sygn. VIII SA/Wa 48/18, VIII SA/Wa 526/17, VIII SA/Wa 527/17 czy VIII SA/Wa 1115/16. Skarżący w niniejszej sprawie wezwany do wskazania wysokości udziałów w spółkach prawa handlowego nie złożył stosownego oświadczenia, jak również nie ujawnił informacji, czy funkcje w spółkach pełni za wynagrodzeniem czy nieodpłatnie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty został pogląd, że niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. akt I OZ 2123/16, z dnia 17 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OZ 873/16). Wobec powyższego niespójne, złożone w sposób wybiórczy oświadczenia skarżącego nie odnoszą się do jego rzeczywistej sytuacji majątkowej, co czyni niemożliwym dokonanie oceny możliwości płatniczych skarżącego a tym samym uznanie, że skarżący w niniejszej sprawie wykazał, że wystąpiła ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając zatem na uwadze, że w sprawie, której dotyczy rozpoznawany wniosek w okresie nieodległym czasowo od daty wystąpienia z wnioskiem o prawo pomocy uiszczony został samodzielnie przez stronę wpis w wysokości 200 zł, zaś skarżący nie wskazywał, by w międzyczasie jego sytuacja majątkowa zmieniła się na niekorzyść, a ponadto uwzględniając, że P. M. jest wspólnikiem bądź prezesem zarządu w kilkudziesięciu spółkach, w tym spółkach cywilnych, spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółkach akcyjnych - stwierdzić należało, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania konieczneg0 (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Okoliczności sprawy wskazują, iż skarżący ubiegając się o prawo pomocy swoją sytuację materialną przedstawił w sposób fragmentaryczny, pomijając te fakty, które mógłby doprowadzić do odmowy przyznania prawa pomocy i akcentując te okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem jego wniosku. Konstytuuje to sytuację, która w orzecznictwie sądowym jednolicie postrzegana jest jako uzasadniająca odmowę przyznania prawa pomocy w oparciu o stwierdzenie, że niespójne, złożone w sposób wybiórczy oświadczenia osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, jako nieodnoszące się do rzeczywistej sytuacji majątkowej strony w sposób kompletny, uniemożliwiają podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie wniosku o prawo pomocy o treści pożądanej przez wnioskodawcę. Z powołanych względów, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło