VIII SA/Wa 256/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Katarzyna Filipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej 1) oddala skargę; 2) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...] prowadzącego Kancelarię Adwokacką w R. przy [...] kwotę 240 ( dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 ( pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] marca 2007 roku nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. działając na podstawie art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz. U. z 2000 roku, Nr 98 poz. 1071 ze zmianami, dalej jako kpa) i art. 5 pkt. 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 2006r. Nr 122 poz. 851 ze zmianami ) po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej nie stwierdził u B.S. choroby zawodowej, gdyż obserwacja w kierunku kontaktowego zapalenia skóry pochodzenia zawodowego wymieniona w poz.18 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132 poz. 1115, dalej jako rozporządzenie w sprawie wykazu chorób zawodowych ) wypadła negatywnie. W uzasadnieniu organ podniósł, że po przeprowadzeniu narażenia zawodowego, należy stwierdzić, iż B.S. w czasie pracy zawodowej nie był narażony na czynniki szkodliwe na stanowiskach pracy. Nadto, organ powołał się na orzeczenia lekarskie wystawione przez Instytut Medycyny Pracy Klinikę Chorób Zawodowych w Ł.i oraz przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P. Oddział w R. wskazując, że badania specjalistyczne przeprowadzone przez w/w jednostki nie dały podstaw do rozpoznania alergicznego kontaktowego zapalenia skóry pochodzenia zawodowego. Odwołanie od powyższej decyzji do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. złożył B.S. podnosząc, że w ocenie narażenia zawodowego nie wzięto pod uwagę większości informacji, jakie zostały przez niego podane w trakcie przesłuchiwania go jako strony postępowania. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdził, że w zgromadzonej dokumentacji brak jest formalnego protokołu z przesłuchania B.S. i powołanego przez niego świadka. W związku z powyższym, pismem z dnia 21 maja 2007 roku nakazał organowi I instancji dokonanie uzupełnienia oceny narażenia zawodowego w oparciu o protokoły z przesłuchania B.S. oraz świadków powołanych przez samego zainteresowanego. Podkreślił ponadto, że wywiad zawodowy odnośnie czynników o charakterze alergizującym winien dotyczyć całego przebiegu pracy zawodowej odwołującego się. Państwowy Powiatowy Inspektor w R., odnosząc się do wskazówek zawartych w w/w piśmie, dokonał w dniu 1 czerwca 2007 roku przesłuchania B.S. Podczas przesłuchania, ani też w toku uzupełniającego postępowania dowodowego zainteresowany nie wskazał świadków, mogących wnieść dodatkowe dane do sprawy. Ponadto, organ I instancji wystąpił do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. o przesłanie informacji, znajdujących się w Archiwum Państwowym w P., odnośnie narażenia zawodowego B.S. w trakcie zatrudnienia w nie istniejącej już [....] w latach 1972- 1975. Po otrzymaniu dokumentacji z w/w archiwum dotyczącej narażenia zawodowego B.S., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o udzielenie odpowiedzi, czy w świetle nowo zebranych dowodów w sprawie, podtrzymuje opinię zawartą w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 roku. Do pisma dołączono uzupełnioną ocenę narażenia zawodowego, protokół z przesłuchania B.S. z dnia 1 czerwca 2007 roku oraz materiały archiwalne nadesłane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. W odpowiedzi na powyższe Instytut Medycyny Pracy w Ł., pismem z dnia 3 marca 2008 roku poinformował, że po zapoznaniu się z nadesłanymi materiałami dowodowymi nie znalazł podstaw do zmiany opinii zawartej w orzeczeniu lekarskim nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej ( [....] ) wydanym w dniu [...]stycznia 2007 roku. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 roku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Wskazał, że B.S. był zatrudniony w latach 1969- 1970 w [...], w 1971r w [...], w okresie 1972-1975r. w [...], w latach 1979-1982 w [...], w okresach 1982-1987 i 1988-1994 w [...] oraz w latach 1987-1988 w [...]. Organ podniósł, że B.S. pracował na różnych stanowiskach pracy, min[...]. Pracę zawodową zakończył w 1994 roku i do chwili obecnej przebywa na rencie z ogólnego stanu zdrowia. Organ II instancji przyznał, że odwołujący się podczas zatrudnienia był narażony na czynniki szkodliwe, tj. [...]. Zgodnie jednak z § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy, można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania. Do stwierdzenia choroby zawodowej muszą więc być spełnione dwie przesłanki : choroba jest wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz lekarze orzecznicy potwierdzą, że ma ona związek z wykonywaną pracą zawodową. Zdaniem organu, w przypadku B.S. powyższy warunek nie został spełniony. Sprawa choroby zawodowej pod postacią kontaktowego zapalenia skóry pochodzenia zawodowego była dwukrotnie rozpatrywana przez dwie uprawnione do orzekania jednostki orzecznicze, które przy rozpoznawaniu chorób zawodowych posiłkują się ściśle określonymi kryteriami diagnostyczno - orzeczniczymi. Lekarze orzecznicy po zdiagnozowaniu pacjenta ( [...]) oraz po analizie danych o przeszłości chorobowej pacjenta i po zapoznaniu się z nadesłaną dokumentacją medyczną i oceną narażenia zawodowego, orzekli o braku podstaw do rozpoznania u odwołującego się w/w choroby. Ponadto, jak wynika z wykazu chorób zawodowych, w przypadku [...], okres w którym wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby, pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego, wynosi 5 lat. Tymczasem, jak wynika z przebiegu zatrudnienia, pacjent zakończył pracę zawodową w 1994 roku i od tego momentu przebywa na rencie z ogólnego stanu zdrowia. Odnosząc się do kwestii zawartych w odwołaniu B.S., organ odwoławczy wyjaśnił, że w celu wszechstronnego i szczegółowego rozpatrzenia sprawy przed wydaniem decyzji, nakazał organowi I instancji uzupełnienie oceny narażenia zawodowego, zgodnie z sugestiami zainteresowanego. Instytut Medycyny Pracy w Ł. jako jednostka orzecznicza II stopnia, po zapoznaniu się z uzupełniającą oceną narażenia zawodowego, podtrzymał swoje stanowisko zawarte we wcześniejszym orzeczeniu lekarskim. Orzeczenia zakładów służby zdrowia właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych są traktowane w postępowaniu w sprawie chorób zawodowych jak opinie biegłych, a orzeczenie wydane w wyniku ponownego badania jest ostateczne. Organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim i nie mają uprawnień do samodzielnej oceny dokumentacji, prowadzącej do odmiennego - niż to uczynili lekarze orzecznicy - rozpoznania schorzenia. Powyższa decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. stała się przedmiotem skargi jaką złożył B.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podważył prawidłowość działań organów inspekcji sanitarnej oraz jednostek służby zdrowia, uprawnionych do orzekania. Wniósł o zmianę krzywdzącej dla niego decyzji, gdyż - jak stwierdził - choroby nabawił się podczas zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze podniósł, że nie znajdują one potwierdzenia w zebranej w sprawie dokumentacji. Przyznał, że ze względu na likwidację niektórych zakładów pracy, w których Skarżący był zatrudniony wystąpiły trudności z uzyskaniem informacji na temat narażenia zawodowego. Instytut Medycyny Pracy w Ł. jako jednostka orzecznicza II stopnia podtrzymując w piśmie z dnia 3 marca 2008 roku swoją opinię zawartą w orzeczeniu z dnia [...] stycznia 2007 roku oparł się na całej dokumentacji w sprawie ( zebranej po uzupełnieniu materiału dowodowego ), w tym protokole z przesłuchania B.S. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny poinformował, że czasokres i stopień narażenia pracownika na oddziaływanie szkodliwych czynników środowiska pracy nie przesądzają same przez się o uznaniu rozpoznanych u pacjenta schorzeń, za chorobę zawodową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a). Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Oceniając przeprowadzone przez organy postępowanie administracyjne Sąd uznał, że jest ono zgodne z przepisami zawartymi w kpa, jak również z przepisami rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. Państwowa Inspekcja Sanitarna wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej, gdy zostają łącznie spełnione następujące przesłanki : - choroba zawodowa jest rozpoznana przez zakład służby zdrowia upoważniony do ich rozpoznawania ( § 5 rozporządzenia) - rozpoznanie schorzenia jako choroby zawodowej musi być objęte wykazem chorób zawodowych stanowiącym załącznik do w/w rozporządzenia - ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez Państwową Inspekcję Sanitarną musi wykazać ścisły związek przyczynowy rozpoznanej choroby zawodowej z warunkami lub sposobem wykonywanej pracy (§ 2 ust. 4 i ust. 5 pkt. 3 rozporządzenia). Niespełnienie którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek skutkuje wydaniem decyzji negatywnej w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej, co miało miejsce w przedmiotowym przypadku, albowiem wobec Skarżącego w/w warunki nie zostały spełnione : nie rozpoznano choroby zawodowej - kontaktowego zapalenia skóry pochodzenia zawodowego. Państwowy Inspektor Sanitarny podejmując decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw jej stwierdzenia jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w tej sprawie. Nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia ( wyrok NSA z 9 lipca 1998r., sygn. II SA 634/98, wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2006r., sygn. VII SA/Wa 1221/04, LEX nr 221953, uzasadnienie wyroku NSA z dnia 5 stycznia 2007r., sygn. II OSK 1078/06, LEX nr 315089 ). Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Zgodnie bowiem z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych i zasadą swobodnej oceny dowodów właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. Jeżeli zaś przed wydaniem decyzji stwierdzi, że zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający powinien zażądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego (§ 8 ust. 2 rozporządzenia ). W sprawie niniejszej niesporne jest, że czynności zawodowe podczas zatrudnienia w [...] w latach 1972 - 1975 Skarżącego wiązały się z narażeniem na [...]. Jednakże czasokres i stopień narażenia pracownika na oddziaływanie szkodliwych dla zdrowia czynników środowiska pracy nie przesądzają same przez się o uznaniu choroby za chorobę zawodową. Postępowanie w sprawie podejrzenia choroby zawodowej B.S. zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującą procedurą, dotyczącą rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. W toku bowiem postępowania administracyjnego Skarżący był dwukrotnie badany w jednostkach orzeczniczych, początkowo pierwszego szczebla w Poradni Chorób Zawodowych [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. Oddział w R. (orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] września 2006 roku ), a następnie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia - Instytut Medycyny Pracy w Ł. ( orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 roku ), która przeprowadziła ponowne badania pod kątem [...]. Żadna jednak z wyżej wymienionych jednostek orzeczniczych nie znalazła podstaw do rozpoznania u Skarżącego w/w choroby zawodowej. Organy inspekcji sanitarnej, w oparciu o art. 80 kpa dokonały oceny orzeczeń lekarskich, mających walor opinii biegłego i nie znalazły podstaw do kwestionowania ich wiarygodności. W szczególności organy wyjaśniły sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie, przeprowadzając dodatkowe dowody. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W, w celu wszechstronnego i szczegółowego rozpatrzenia sprawy, nakazał Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w R. uzupełnienie oceny narażenia zawodowego, zgodnie z sugestiami B.S. Instytut Medycyny Pracy w Ł. jako jednostka orzecznicza II stopnia uprawniona do orzekania w sprawach chorób zawodowych, po zapoznaniu się z uzupełniającą oceną narażenia zawodowego, podtrzymała jednak swoje stanowisko. Rozpoznawanie chorób zawodowych stanowi zagadnienie medyczne i leży wyłącznie w gestii upoważnionych do tego jednostek służby zdrowia. Wyłącznie jednostki orzecznicze, kierując się ściśle określonymi kryteriami diagnostyczno - orzeczniczymi, po przebadaniu pacjenta i zapoznaniu się z oceną narażenia zawodowego, przeprowadzoną przez organy inspekcji sanitarnej mogą wydać orzeczenia lekarskie o rozpoznaniu lub braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Sam fakt długoletniej pracy w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej nie może uzasadniać jej stwierdzenia u Skarżącego, tym bardziej, że nie wykazały jej szczegółowe badania jednostek orzeczniczych obu szczebli. Z uwagi na fakt, że w postępowaniu orzeczniczym uprawnione jednostki organizacyjne nie stwierdziły u Skarżącego choroby zawodowej, o jakiej mowa w pkt. 18.1 wykazu chorób zawodowych, a swoje stanowiska wiarygodnie uzasadniły, organy inspekcji sanitarnej nie mogły wydać decyzji odmiennych od wniosków przedstawionych w tych opiniach. Orzeczenia te zatem, oprócz dostarczonej dokumentacji lekarskiej, dokumentacji narażenia zawodowego Skarżącego były podstawą do wydania zaskarżonej decyzji. Z tych względów w ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, wobec czego skarga nie jest zasadna i na podstawie art.151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.