VIII SA/Wa 268/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie pomoc państwa w zakresie dożywiania oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2009 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lutego 2009 roku przyznającą S. W., dalej skarżącemu, zasiłek celowy na zakup gorącego posiłku w wysokości [...] zł. miesięcznie w okresie od [...] stycznia 2009 roku do [...] marca 2009 roku. Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Organ I instancji wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżący spełnia niezbędne warunki do objęcia go pomocą w postaci zasiłku celowego w tej formie z uwagi na sytuację rodzinną i materialną – posiadany dochód w stosunku do kryterium dochodowego. Wysokość zasiłku celowego w 2009 roku wynosi [...] zł. na osobę. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie kwestionując wysokość przyznanego zasiłku. Stwierdził również, że przyznana pomoc jest niezgodna z art. 67 Konstytucji RP i nie stanowi zabezpieczenia społecznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymując w mocy decyzję organu I instancji podniosło, iż w sprawie niniejszej dochód skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił [...] złotych - ½ dotacji do czynszu, bez zasiłku okresowego. Dochód ten nie przekraczał więc 150% kryterium dochodowego o którym mowa w art. 8 ust 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., trafnym było rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ przytoczył treść art. 3 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 29 grudnia 2005 roku o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania "oraz art. 7, 8 ust. 1 pkt 1 ustawy pomocy społecznej i stwierdził istnienie niezbędnej potrzeby bytowej w postaci dofinansowania zakupu gorącego posiłku w wysokości [...] zł. Wysokość przyznanej pomocy uzależniona przede wszystkim od posiadanych przez ośrodek pomocy społecznej środków finansowych. W 2009 roku wysokość zasiłku na ten cel została zaplanowana na kwotę [...] zł. miesięcznie na jedną osobę. Są to środki pochodzące z budżetu państwa przyznawane przez wojewodę na realizację działań dotyczących między innymi poprawy poziomu życia osób i rodzin o niskich dochodach. Podniesiono także, iż decyzjami z tej samej daty przyznano skarżącemu zasiłek celowy na żywność i środki czystości w łącznej kwocie [...] zł. oraz zasiłek okresowy [...] zł miesięcznie. Powyższe ustalenia świadczą o tym, ze Ośrodek w miarę własnych możliwości finansowych wspiera skarżącego różnymi formami pomocy. Organ II instancji stwierdził także, iż zawarty w odwołaniu wniosek skarżącego o zwrócenie się na podstawie przepisu art. 191 Konstytucji RP do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem " czy przyznana skarżącemu pomoc przez MOPS za miesiąc luty 2009 roku stanowi zabezpieczenia społeczne " nie został uwzględniony bowiem Kolegium nie posiada takich uprawnień. Przyznana skarżącemu pomoc została rozważona i przyznana na płaszczyźnie ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy z dnia 29 grudnia 2005 roku o ustanowieniu programu wieloletniego " Pomoc państwa w zakresie dożywiania " . Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia było wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi, w której skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja nie jest zgodna z jego wnioskiem i jest niezgodna z art. 67 Konstytucji RP. Wniósł również, aby Sąd w trybie art. 191 Konstytucji zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem, czy przyznawana pomoc za miesiąc luty 2009 roku stanowi zabezpieczenie społeczne; wniósł także o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych na okoliczność jak wyżej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga S. W. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów zarówno w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i oceny prawnej w świetle mających zastosowanie przepisów. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia są przepisy ustawy z 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej ( t. j. Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ) oraz przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 roku o ustanowieniu programu wieloletniego " Pomoc państwa w zakresie dożywiania " ( Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.). Zgodnie z dyspozycją art. 3 pkt 1 lit c cyt. ustawy z 2005 roku pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wskazanych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym, niepełnosprawnym – w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci zakupu produktów żywnościowych. Natomiast art. 2 ust.1 i art. 3 ust.1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom wskazanym w art. 3 pkt 1 w/w ustawy, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego o jakim mowa w art. 8 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej – art. 5 ust. 1 ustawy z 2005 roku. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Kontrola decyzji uznaniowej przez Sąd, a więc takiej jaka zapadła w sprawie niniejszej, ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji uznaniowej, ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 kpa, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków finansowych. Organ wydając decyzję prawidłowo uwzględnił zarówno przesłankę bezrobocia, choroby jak i dochodu skarżącego niższego niż 150 % kryterium dochodowego i przyznał pomoc w wysokości wskazanej w decyzji. Pomoc ta koreluje z możliwościami finansowymi Ośrodka Pomocy Społecznej. W 2009 roku wysokość zasiłku na ten cel została zaplanowana na kwotę [...] zł. miesięcznie na jedną osobę. Są to środki pochodzące z budżetu państwa przyznawane przez wojewodę na realizację działań dotyczących między innymi poprawy poziomu życia osób i rodzin o niskich dochodach. Należy w tym miejscu podkreślić, iż skarżący otrzymuje także wsparcie w formie zasiłku okresowego i dodatku mieszkaniowego i innych zasiłków celowych co oznacza, iż nie pozostał on bez wsparcia finansowego udzielonego ze strony organu do tego uprawnionego. Organy orzekające w omawianej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Reasumując, w ocenie Sądu, organy nie naruszyły granicy uznania administracyjnego w przyznaniu niniejszego zasiłku. Samo spełnianie kryteriów ustawowych nie oznacza przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego, ponieważ organ może, ale nie musi, przyznać świadczenie. Uznanie administracyjne obejmuje również ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy, jak również decyzję co do jej wysokości. Jeśli organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa (por. wyrok z dnia 14 lutego 2006 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1825/05, opubl. Lex nr 194040). W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu, w tym naruszeń przepisów Konstytucji RP. Odnosząc się zaś do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 67 Konstytucji RP wskazać trzeba, że jest on bezzasadny. Powołany przepis stanowi o prawie obywatela do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określają ustawy. Pomoc społeczna przyznawana jest w oparciu o przesłanki określone w cyt. ustawie o pomocy społecznej, będącej podstawą rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Podkreślić należy, że podniesiony zarzut naruszenia art. 67 Konstytucji RP nie został przez skarżącego w żaden sposób sprecyzowany, ani poparty jakimikolwiek argumentami. Sąd nie znalazł również powodów do skorzystania z instytucji określonej w art. 193 Konstytucji RP i przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Sąd przedstawia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne tylko i wyłącznie wówczas, gdy dochodzi do przekonania o niekonstytucyjności danego przepisu. Podkreślić przy tym należy, że wniosek strony postępowania sądowego o zwrócenie się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego nie jest dla niego wiążący. Decyzja o przedstawieniu pytania prawnego należy bowiem do wyłącznej właściwości sądu, który nie jest związany w tym zakresie wnioskami stron postępowania. Wyrażone we wniosku strony wątpliwości co do zgodności przepisu z Konstytucją nie mogą być uznane za wątpliwości sądu. Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., oddalono wniosek w przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii ekspertów. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 5