VIII SA/Wa 272/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-21
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Iwona Szymanowicz- Nowak, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, weryfikując kosztorys powykonawczy w celu przyznania pomocy finansowej, może opierać się wyłącznie na danych z katalogów cenowych (np. SEKOCENBUD) i czy jego pracownicy posiadają wystarczającą wiedzę specjalistyczną do oceny prawidłowości kosztorysu, czy też powinien powołać biegłego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może ograniczać się do weryfikacji kosztorysu wyłącznie na podstawie katalogów cenowych, takich jak SEKOCENBUD, ani zakładać, że jego pracownicy posiadają wystarczającą wiedzę specjalistyczną do oceny prawidłowości kosztorysu. W przypadku wątpliwości co do kosztorysowania, organ powinien powołać biegłego. Ustalenie rynkowej wartości wykonanych prac wymaga wszechstronnej analizy, a katalogi cenowe mogą być jedynie jednym z dowodów.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji. Organ I instancji przyznał część pomocy, a odmówił przyznania pozostałej kwoty, uznając część kosztów za zawyżone. Organ II instancji (Prezes ARiMR) utrzymał w mocy odmowę przyznania części pomocy, uznając część kosztów za niekwalifikowane z powodu przekroczenia cen rynkowych. Spółka zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną ocenę kosztorysów i brak powołania biegłego. Sąd uchylił decyzję organu II instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w części odmawiającej przyznania pomocy finansowej oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił przyznania skarżącej wnioskowanej pomocy na pokrycie części kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] ([...]) złotych tj. w części ujętej w myślniku (tirecie) sentencji decyzji; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej także jako: "Prezes ARiMR", "organ odwoławczy") decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2015r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. (Dz. U. z 2013, poz. 267) po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "spółka", "strona" lub "grupa") od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej także jako: "Dyrektor ARiMR") z dnia [...] lutego 2014r., nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (dalej także jako "PDU") za okres od [...] stycznia do [...] czerwca 2013 r., uchylił w części zaskarżoną decyzję w zakresie odmowy przyznania pomocy na pokrycie kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania i nałożonej obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie do uznania oraz:
- przyznał dodatkową pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...]zł,
- odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania
w wysokości [...] zł;
Jak wynika z akt sprawy spółka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów
i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od [...] stycznia 2013 r. do [...] czerwca 2013 r.
W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku spółka w dniu [...] listopada 2013 r. złożyła decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku sortowni - pakowni
z częścią chłodniczą, częścią higieniczno - sanitarną z pomieszczeniami biurowymi oraz obiektami towarzyszącymi zlokalizowanymi na działce nr ewid. [...]
w miejscowości P. gm. W.. Całkowite koszty inwestycji poniesione przez grupę, ujęte przez nią we wniosku o przyznanie pomocy wyniosły [...]zł.
Po rozpoznaniu wniosku Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] przyznał pomoc finansową:
- na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości [...] zł za I półrocze 2013 r.
- na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł za I półrocze 2013 r.
- odmówił pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł,
- dokonał obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania
w wysokości [...] zł.
Złożone przez spółkę kosztorysy wzbudzały wątpliwości organu, wobec czego zdecydował o przeprowadzeniu szczegółowej weryfikacji. Według weryfikującego kosztorys został sporządzony w oparciu o zawyżone stawki kosztorysowe, w wyniku czego należało kwotę [...] zł netto odliczyć od wartości wszystkich inwestycji. Organ I instancji przyjął za wiarygodną ocenę przeprowadzoną przez kosztorysanta
i uznał, że pomoc finansowa powinna zostać przyznana do wartości przez niego określonej.
Dyrektor ARiMR zauważył, że stosownie do art. 116 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 543/2011 w przypadku, gdy wnioskowana kwota pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów rolnych i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz w trakcie kontroli o więcej niż 3% kwoty należnej, kwotę faktyczną należną beneficjentowi obniża się. Kwota obniżenia równa jest różnicy pomiędzy wnioskowaną kwotą pomocy finansowej, a kwotą faktycznie należną grupie producentów. Wobec powyższego organ stwierdził, że różnica między łączną wnioskowaną kwotą pomocy, a łączną należną kwotą pomocy finansowej wynosi [...] zł, co stanowi 4,71% kwoty pomocy należnej. Należna zatem kwota pomocy finansowej wynosi [...] zł.
Spółka wniosła do Prezesa ARiMR odwołanie od decyzji Dyrektora ARiMR
w zakresie, w jakim odmówiono przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU oraz dokonano obniżki należnej kwoty pomocy finansowej. Zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez dowolne i bezpodstawne zaniżenie wartości wykonanych prac budowlanych uznanie, że sporządzona opinia w postaci kosztorysów weryfikacyjnych jest rzetelna i wiarygodna mimo, że biegły nie wskazał podstaw zastosowanych w niej stawek cen, pominięcie złożonych przez spółkę wyjaśnień do sporządzonej przez biegłego opinii. Podniosła błędne zastosowanie art. 117 ust. 1 - 4 rozporządzenia Komisji UE nr 543/2011, poprzez dodatkowe obniżenie kwoty pomocy finansowej, błędne zastosowanie art. 9 K.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o istniejących wytycznych weryfikacji kosztorysów, niezastosowanie art. 89 K.p.a., błędne zastosowanie art. 12 i art. 107 § 3 K.p.a.
Rozpoznając odwołanie spółki, w uzasadnieniu powołanej na wstępie decyzji
z dnia [...] grudnia 2015 r., Prezes ARiMR po przedstawieniu stanu sprawy i treści przepisów prawa mającego zastosowanie w przedmiotowej materii wskazał, że z uwagi na fakt, iż spółka zaskarżyła decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji oraz obniżenia wnioskowanej kwoty pomocy finansowej, rozstrzyga tylko w tym zakresie. Prezes ARiMR dokonując analizy inwestycji objętych zaskarżeniem, ujętych
w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, poddał weryfikacji kosztorysy powykonawcze z [...] czerwca 2013 r. ,,Budowa placu manewrowego", "Wykonanie posadzek i instalacji oraz prac wykończeniowych w obiekcie", "Budowa wiaty na opakowania", złożone przez stronę. Organ II instancji uznał, iż powołanie biegłego do sporządzenia opinii w tym zakresie nie jest wymagane, bowiem pracownicy ARiMR (Centrali ARiMR) przeprowadzający czynności weryfikacyjne dysponują wystarczającą wiedzą specjalistyczną w tym zakresie (tj. wykształcenie lub doświadczenie praktyczne w zakresie budowlanym, w tym w szczególności w kosztorysowaniu prac budowlanych). Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy finansowej [...] wstępnie uznanej kosztorys powykonawczy powinien zostać sporządzony z zastosowaniem cen rynkowych, na podstawie obmiaru zrealizowanej inwestycji. Kosztorys powinien zostać sporządzony na podstawie ogólnodostępnych baz zawierających ceny katalogowe: eBistyp, Sekocenbud, Intercenbud, Orgbud itp. Jeśli zastosowana baza cen katalogowych zawiera ceny minimalne i maksymalne, a grupa producentów w przypadku danych robót budowlanych zastosowała cenę maksymalną lub niższą od maksymalnej, ale wyższą od ceny średniej, grupa powinna złożyć wyjaśnienia, dotyczące podania w kosztorysie ceny wyższej niż średnia cena wynikająca z bazy cen katalogowych (strona 70 Instrukcji).
Z powyższego organ odwoławczy wywiódł, że cena rynkowa dla danych robót przyjęta w kosztorysie powykonawczym nie może być wyższa niż maksymalna cena jednostkowa publikowana w ogólnodostępnych katalogach w danym kwartale.
W wyniku dokonanej ponownej weryfikacji sprawy w zakresie wynikającym
z zaskarżenia, część kosztów została uznana przez Prezesa ARiMR za kwalifikowane, natomiast część została uznana jako niekwalifikowane.
W całości za koszty kwalifikowane, których cena nie przekracza cen rynkowych, Prezes ARiMR uznał wymienione pozycje:
1.kosztorys powykonawczy z [...] czerwca 2013 r. "Budowa placu manewrowego" , branża drogowa,
2. kosztorys powykonawczy z [...] czerwca 2013 r. "Wykonanie posadzek i instalacji oraz prac wykończeniowych w obiekcie", branża budowlana, elektryczna, sanitarna.
3. kosztorys powykonawczy z [...] czerwca 2013 r. "Budowa wiaty na opakowania"
w kwocie [...],
4. koszty tynków mozaikowych na powierzchni [...]m2 w kwocie [...]zł.
Za niekwalifikowane Prezes ARiMR uznał, koszty dotyczące niżej wymienionych pozycji wykazanych w kosztorysach powykonawczych jako przekraczające ceny rynkowe:
1. kosztorys powykonawczy z [...] czerwca 2013 r. "Budowa placu manewrowego", branża drogowa,
- poz. 2 " Roboty ziemne wykonywane koparkami podsiębiernymi o poj. łyżki 1,20 m3
w gr. Kat. III- IV z transp. urobku na odl. do 1 km sam. samowyład., obmiar = [...]nr " kwota nieuznana – [...]zł,
- Poz. 3 "Roboty ziemne wykonywane koparkami podsiębiernymi o poj. łyżki 0.60 m3
w gr. kat. I-III w ziemi uprzednio zmag. W hałdach z transp. urobku na odl. 1 km. sam. samowyład., obmiar = [...]m3" kwota nieuznana = [...]zł,
- Poz. 7 "Roboty ziemne wykonywane koparkami podsiębiernymi o poj. łyżki 0,60 m'
w gr. kat. I-III w ziemi uprzednio zmag. W hałdach z transp. urobku na odl. 1 km. sam. samowyład., obmiar = [...]m3" - kwota nieuznana = [...]zł,
- Poz. 10 "Warstwy odsączające zagęszczane mechanicznie o gr. 20 cm, krotność 1,5, obmiar = [...]m2" - kwota nieuznana = [...]zł,
2. kosztorys powykonawczy z [...] czerwca 2013 r. "Wykonanie posadzek i instalacji oraz prac wykończeniowych w obiekcie", branża budowlana, elektryczna, sanitarna.
- Poz. 32 "Spoinowanie szczelin pomiędzy płytami stropowymi silikonem, obmiar = [...]zł/m" - kwota nieuznana = [...]zł,
- Poz. 80 "Studzienki ściekowe uliczne betonowe o śr. 500 mm z osadnikiem i syfonem, obmiar = 11 szt." - kwota nieuznana = [...]zł,
- Poz. 203 "Układanie kabli o masie YKY 5(1x120 mm2), zasilanie szafy sprężarkowi, obmiar = [...]m" - kwota nieuznana = [...]zł,
- Poz. 224 "Układanie kabli o masie do 1 kg/m w budynkach, budowlach lub na estakadach z mocowaniem do zasilania nagrzewnic YKY 5x10 mm ), obmiar = [...] m - kwota nieuznana = [...]zł,
3. kosztorys powykonawczy z [...].06.2013 r. "Budowa wiaty na opakowania"
- Poz. 3 " Roboty ziemne wykonywane koparkami podsiębiernymi o poj. łyżki 0,60 m3
w gr. kat. I-III w ziemi uprzednio zmag. W hałdach z transp. urobku na odl. I km. sam. samowyład., obmiar = [...]m3" - kwota nieuznana [...]zł.
4. Ponadto Prezes ARiMR nie uznał kosztów pompowni wody deszczowej o wartości
[...]zł za kwalifikowane z uwagi na rozbieżne stanowiska strony dotyczące ujęcia lub nie przedmiotowej przepompowni w projekcie budowlanym, oraz brak jakiejkolwiek dokumentacji pozwalającej na weryfikację stanu formalno-faktycznego.
Po dokonanej analizie kosztorysowej, organ odwoławczy uznał za koszty kwalifikowane pozycji kosztorysowych w wysokości [...]zł stanowiącą różnicę pomiędzy wartością redukcji kosztów dokonanych przez organ I instancji w wysokości [...]zł, a wartością nieuznanych kosztów dokonanych przez organ II instancji
w wysokości [...]zł, której wartość stanowi koszty niekwalifikowane inwestycji. W konsekwencji Prezes ARiMR stwierdził, iż różnica między łączną wnioskowaną kwotą pomocy, a łączną należną kwotą pomocy finansowej wynosi [...]zł ([...]zł x 75%), co stanowi 1,28 % kwoty pomocy należnej. Wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego nie znajduje zastosowania obniżka wynikająca z przepisów
art. 116 ust. 1, w związku z art. 117 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 543/2011. W związku z powyższym kwota pomocy odpowiadająca dodatkowo uznanym przez Prezesa ARiMR kosztom kwalifikowanym wynosi [...]zł (tj. [...]zł
x 75%), która zostaje powiększona o wartość obniżki w kwocie [...]zł. Łączna kwota pomocy należna ustalona przez Prezesa ARiMR przypadająca na koszty inwestycyjne wynosi [...]zł (w tym przypadająca na koszty inwestycyjne wynosi [...] zł oraz przypadająca na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej [...]zł). Na powyższą kwotę składa się kwota:
- [...]zł, przyznana decyzją nr [...]z dnia [...] lutego 2014 r.;
- [...]zł dodatkowo przyznanej pomocy przez organ II instancji;
- [...]zł, stanowiąca równowartość obniżki dokonanej na podstawie art. 116 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 543/2011.
Łączna dodatkowa kwota pomocy ustalona przez Prezesa ARiMR wynosi [...]zł (tj. [...]zł dodatkowo przyznanej pomocy przez organ II instancji oraz [...] zł, stanowiąca równowartość obniżki dokonanej na podstawie art. 116 ust. 1,
w związku z art. 117 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 543/2011).
W skardze na decyzję Prezesa ARiMR [...]sp. z o.o. zaskarżyła ją
w części w jakiej organ odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...]zł tj. w części ujętej w trzecim myślniku (tirecie) sentencji zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. Naruszenie prawa materialnego tj.,
1. błędne zastosowanie § 1 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 4 lit a) w zw. z § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w zw. z pkt 1 i pkt 3 załącznika do w/w rozporządzenia w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2008 r. sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2009 r., Nr 5, poz. 27), w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia
19 grudnia 2003 r. o organizacji rynku owoców i warzyw ... (Dz.U. z 2011 r. Nr 145, poz. 1240 ze zm.) poprzez przyjęcie, że kwalifikowanymi kosztami inwestycji polegającej na budowie budynków są koszty w wysokości średnich cen rynkowych,
2. błędną wykładnię § 1 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 4 lit. a) w zw. z § 4 w zw. z § 5 ust. 3 rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2009 r. w zw. z art. 111 w zw. z art. 112 ust. 4 rozporządzenia nr 543/2011 poprzez przyjęcie, że organ jest uprawniony do kwestionowania rynkowości cen poszczególnych pozycji kosztorysu powykonawczego złożonego wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy, a w konsekwencji odmowę przyznania pomocy,
3. niezastosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznaje grupie producentów owoców i warzyw oraz kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz.U. z 2013., poz. 872), poprzez zastosowanie w sprawie przepisów w/.w rozporządzenia, mimo że zgodnie z wymienionym przepisem w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2009 r.,
II. Naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. błędne zastosowanie art. 7 w zw. z art. 75 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez pominięcie przez organ II instancji treści wyjaśnień złożonych przez projektanta inwestycji w kwestii instalacji pompowni wody, przedstawionych przy piśmie strony
z dnia [...] października 2015 r.,
2. błędne zastosowanie art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez uznanie za wiarygodną opinii biegłego kosztorysanta w postaci kosztorysów weryfikacyjnych wskutek czego organ II instancji błędnie ustalił konieczność redukcji wartości niektórych, poszczególnych pozycji kosztorysu powykonawczego,
3. błędne zastosowanie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nierozważenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czy opinia biegłego kosztorysanta jest w odniesieniu do poszczególnych redukcji poszczególnych pozycji kosztorysu, zgodna z zasadami logiki
i doświadczenia życiowego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy
w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy. Decyzja jest bowiem zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy zauważyć, iż skarżąca spółka stawia zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i naruszenia przepisów prawa materialnego. Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów regulujących postępowanie administracyjne
w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało jego uchylenie w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a.
Zdaniem Sądu należy podzielić postawiony zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a.
w zakresie zebrania i oceny materiału dowodowego w sprawie w związku
z naruszeniem § 1 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 4 ,,a" w zw. z § 5 ust. 3 rozporządzenia
z 17 czerwca 2009 roku w zakresie uznania, że kwalifikowanymi kosztami inwestycji polegającej na budowie budynków są koszty w wysokości średnich cen rynkowych.
W szczególności należy zauważyć, że organ I Instancji celem merytorycznej oceny prawidłowości sporządzenia kosztorysu powykonawczego powołał biegłego
z zakresu kosztorysowania. Nie można zgodzić się natomiast ze stanowiskiem organu odwoławczego, że pracownicy tego organu dysponują wiedzą, która pozwoli zweryfikować prawidłowość wyliczeń kosztorysu powykonawczego.
Niewątpliwie materia kosztorysowania - poprawności formalnej i merytorycznej wymaga wiedzy specjalistycznej. Organ odwoławczy w żaden sposób nie wykazał, że pracownicy ARiMR dysponują taką wiedzą.
Zatem w ocenie Sądu kwestia prawidłowego wyliczenia nie jest kwestią prostych matematycznych wyliczeń, zaś organ odwoławczy nie wykazał i nie uzasadnił, że pracownicy organu w sposób wiarygodny dokonali weryfikacji kosztorysu powykonawczego. Nie odniesiono się do opinii biegłego. Jednocześnie Sąd nie neguje stanowiska organu, iż organ może dokonywać oceny przy wykorzystaniu informacji dotyczących kosztów i cen, między innymi w oparciu o katalogi norm i normatywów np. KNR, KNNR, KNZ, KNRW, NNRNKB) oraz w oparciu o bazy cen katalogowych
(np. BISTYP-CONSULTING, SEKOCENBUD, INTERCENBUD, ORGBUD itp.).
Niemniej bazując na danych z katalogów SEKOCENBUD czy INTERCENBUD organ opierał się na specjalistycznych serwisach, adresowanych do bardzo szerokiego kręgu osób i firm działających w branży budowlanej – kosztorysantów, projektantów, wykonawców, inwestorów, inspektorów budowlanych, rzeczoznawców. Te bazy cen
w budownictwie, pozwalające na szybkie wyszukanie potrzebnych cen materiałów
i sprzętu, mogą być jednym z dowodów w sprawie. Sąd w składzie orzekającym podziela wyrażane już przez WSA w Warszawie i znajdujące aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok w sprawie sygn. akt V SA/Wa 439/13 oraz wyrok
w sprawie sygn. akt II GSK 11106/14) stanowisko, że przyjęcie przez organ, iż jedyną
i wystarczającą weryfikacją kosztorysu jest jego weryfikacja poprzez odniesienie się do katalogów SEKOCENBUD czy INTERCENBUD jest nieprawidłowe i należało je ocenić jako niewystarczające. Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w wyroku WSA
w Warszawie w sprawie sygn. akt V SA/Wa 3575/15 z 30 maja 2016 r.
Przyjęcie przez organ, iż jedyną i wystarczającą weryfikacją przedłożonego przez grupę kosztorysu jest jego weryfikacja poprzez odniesienie się do katalogu SEKOCENBUD było nieprawidłowe. Na gruncie § 2 ust. 1 pkt 4 lit. "a" rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 czerwca 2009 r. nie ma podstaw do utożsamiania "cen rynkowych" z cenami z katalogu SEKOCENBUD. Cena rynkowa jest bowiem odbiciem sytuacji na rynku i dla jej prawidłowego ustalenia katalog może być jedynie jednym z dowodów, zawierających ceny uśrednione. Zasadnicze znaczenie dla ustalenia cen rynkowych w inwestycji podejmowanej przez skarżącą miało miejsce, czas usługi czy aktualny popyt na roboty (inwestycje) danego rodzaju.
Zgodzić należy się ze stanowiskiem skarżącej, że skoro żaden przepis nie ogranicza pojęcia cen rynkowych do cen średnich, to znaczy, że cenami rynkowymi uzasadniającymi przyznanie pomocy, są zarówno maksymalne ceny rynkowe, jak
i minimalne ceny rynkowe. Również żaden przepis nie nakłada na stronę obowiązku korzystania z najtańszych ofert i najtańszych usług. Stanowisko takie zostało podzielone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 24 lutego 2016 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 925/15. Również w wyroku z 5 kwietnia 2016 r. w sprawie sygn. akt II GSK 1106/14, Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż "cena rynkowa stanowi odzwierciadlenie sytuacji na rynku".
Odnosząc się do zarzutów skargi błędnego zastosowania § 1 ust. 1 w związku
z § 2 ust. 1 pkt 4 lit ,,a’’ w związku z § 4 w związku § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 czerwca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków przyznania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw (DZ.U z 2009 roku, poz. 822 dalej jako rozporządzenie) w zakresie uznania, iż organ nie jest uprawniony do kwestionowania rynkowości cen poszczególnych pozycji kosztorysu powykonawczego złożonego wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy należy uznać, że nie znajdują one usprawiedliwionych podstaw.
Wstępnie uznana grupa po realizacji inwestycji otrzyma pomoc finansową jeśli spełni warunki określone w § 1 rozporządzenia z 17 czerwca 2009 roku. Inwestycje lub jej etap muszą być przede wszystkim ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za dany okres rozliczeniowy oraz muszą być zrealizowane.
Potwierdzeniem spełniania warunków otrzymania pomocy finansowej, o której mowa
w § 1 rozporządzenia, jest między innymi złożenie faktur albo dokumentu
o równoważnej wartości dowodowej, potwierdzających wysokość poniesionych kosztów. Dla inwestycji budowlanej, która jest przedmiotem postępowania i sporu
w niniejszej sprawie jest złożenie między innymi aktualnego kosztorysu sporządzonego, z zastosowaniem cen rynkowych, na podstawie obmiaru zrealizowanej inwestycji z jej potwierdzeniem przez osoby uprawnione do tego.
Zatwierdzony plan dochodzenia do uznania, co prawda zawiera wysokość planowanych wydatków na realizację danej inwestycji, ale należy rozumieć go jedynie jako limit wydatków, które nie mogą zostać przekroczone. Nie oznacza to w żadnym stopniu ilości wydatków, które faktycznie zostały poniesione przez Grupę. Tym bardziej w ocenie sądu nie może to oznaczać, że kosztorys powykonawczy do którego złożenia jest zobowiązana Grupa ma li tylko potwierdzać spełnienie warunków przyznania pomocy oraz potwierdzać, że budynek został wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną, zatwierdzony przez inspektora nadzoru lub kierownika budowy.
W ocenie Sądu przepis § 5 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego należy odczytywać łącznie z § 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 lit. a – c) tego rozporządzenia. Warunkiem spełnienia przez Grupę wymogów do przyznania pomocy finansowej w przypadku wykonania robót budowlanych jest przedłożenie aktualnego kosztorysu sporządzonego z zastosowaniem cen rynkowych na podstawie obmiaru zrealizowanej inwestycji
i potwierdzonej przez osoby uprawnione. Wystawione faktury są dokumentami finansowymi za wykonanie robót budowalnych wynikających z kosztorysu powykonawczego. Decyzje o zatwierdzeniu planu dochodzenia do uznania
i o przyznaniu pomocy finansowej w tym znaczeniu są powiązane, że pomoc jest przyznawana do inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania oraz wysokość wydatków tam ustalona nie może zostać przekroczona.
Oznacza to, że podmiot realizujący nie może wykonywać inwestycji, która odbiegałaby rzeczowo i kosztowo od tego co zostało ustalone w zatwierdzonym planie.
Nie oznacza to jednak, że organ wydając decyzję o przyznaniu pomocy nie ma podstaw do badania merytorycznego złożonego kosztorysu powykonawczego ponieważ limit wydatków został już wcześniej ustalony w decyzji o zatwierdzeniu planu dochodzenia. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, iż kosztorys powykonawczy ma tylko potwierdzać spełnienie kwalifikalności kosztów zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia wykonawczego. Przepis § 2 ust. 1 pkt 4 lit."a" rozporządzenia wykonawczego jasno wskazuje, że winien być złożony aktualny kosztorys sporządzony z zastosowaniem cen rynkowych, na podstawie obmiaru zrealizowanej inwestycji.
Należy zgodzić się ze stroną skarżącą, że organ zastosował niewłaściwe przepisy powołując się na rozporządzenie wykonawcze w sprawie szczegółowych warunków przyznania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw z 12 lipca 2013 roku, zamiast poprzedzającego go rozporządzenia wykonawczego z 17 czerwca 2009 roku.
Organ ponownie rozpoznając sprawę winien, przy pomocy biegłego, dokonać weryfikacji złożonych kosztorysów powykonawczych w spornym zakresie ustalając rynkową wartość wykonanych prac, odnosząc się do całokształtu zarzutów podnoszonych w odwołaniu.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i 209 p.p.s.a. w pkt 2 sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło