VIII SA/Wa 277/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S G o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S G na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz pismach z dnia 21 maja i 3 lipca 2015 r. S G podał, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, która mogłaby przynosić jakiekolwiek dochody, nie jest również związany umową o pracę, nie osiąga dochodu z prac dorywczych i nie posiada aktualnie statusu osoby bezrobotnej. Oświadczył, że zamieszkuje u chorej matki, z którą prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i która udziela mu pomocy finansowej ([...] zł w okresie ostatnich sześciu miesięcy). Nie może natomiast liczyć na pomoc żony bowiem nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego, a ponadto małżonkowie mają rozdzielność majątkową. Wyjaśnił, że posiada udziały w spółce kapitałowej, jednakże nie prowadzi ona działalności. Do wniosku załączył zeznanie podatkowe spółki CIT-8 za 2014 r. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Złożony wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 500 zł tytułem wpisu od skargi. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również podkreślić, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając przedmiotowy wniosek, stan faktyczny sprawy oraz sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy stwierdzić należy, że w sprawie brak jest podstaw dla przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wyjaśnienie skarżącego są bowiem niewiarygodne i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego. Z analizy akt sprawy można wyprowadzić wniosek, że skarżący należy do osób przedsiębiorczych. Działał jako prezes zarządu C M sp. z o.o, posiada udziały w C sp. z o.o., która nie znajduje się w stanie likwidacji i co do której należy przyjąć, że nie zaprzestała prowadzenia działalności. Skarżący mimo twierdzenia, że nie osiąga jakiegokolwiek dochodu, nie posiada statusu osoby bezrobotnej - utracił go z dniem 8 października 2012 r., (w załączeniu kserokopia decyzji), nie korzysta z pomocy społecznej, co w świetle oświadczenia o pomocy finansowej od schorowanej matki budzi istotne wątpliwości. Nie wykazał również, by z uwagi na aktualny stan zdrowia nie mógł podejmować prac dorywczych bądź sezonowych, pomijając stałe zatrudnienie. Dodać również należy, że jakkolwiek skarżący oświadczył, że żona z córką zamieszkuje oddzielnie to ze złożonych dokumentów nie wynika, aby wobec małżonków orzeczona była separacja bądź rozwód. Natomiast przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego członków rodziny. Przy czym bez znaczenia pozostaje tu okoliczność posiadania rozdzielności majątkowej. Stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm. - dalej k.r.o.) małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Interpretacja powołanych regulacji prowadzi do wniosku, że skarżący inicjujący spory sądowe powinien liczyć na wsparcie finansowe współmałżonka, który jest zobowiązany nieść pomoc także w zakresie uiszczania kosztów postępowania sądowego. Koszty takie należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W tych okolicznościach uznać należy, że skarżący nie wykazał, aby istotnie nie był w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego wywołanych wniesieniem skargi. W związku z powyższym na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.