VIII SA/Wa 279/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę. Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. (dalej: "PINB", "organ I instancji"), działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. zwanej dalej "Prawem budowlanym"), § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm., zwane dalej "rozporządzeniem w spawie warunków technicznych") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm., zwanej dalej "k.p.a."), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, nakazał inwestorowi M. K. (dalej "skarżący") zmniejszenie długości budynku gospodarczego o 1,5 m do 5,5 m poprzez rozbiórkę ścian od strony sąsiada, tj. działki nr [...] - w terminie do [...] kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia PINB wskazał, iż wyrokiem z dnia 5 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie VIII SA/Wa 4/11 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie (dalej; "WINB", "organ odwoławczy") nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję PINB nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., dotyczące rozbiórki budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce skarżącego nr [...] w S. [...] przy ul. S. [...]. Organ I instancji wskazał, iż budowę budynku gospodarczego inwestor prowadził w oparciu o zgłoszenie z dnia [...] lipca 2009 r. Zgodnie ze stanowiskiem WSA w Warszawie, w przedmiotowej sprawie zgłoszenie to jest skuteczne, bowiem nie doszło do jego cofnięcia. Po upływie 30 dni od zgłoszenia skarżący nabył prawo wykonywania robót objętych zgłoszeniem, a niewymagających pozwolenia na budowę. Ponadto, zgodnie ze stanowiskiem WSA w Warszawie, w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 49 b Prawa budowlanego, bowiem ten tryb postępowania co do zasady jest wyłączony w sytuacji zaniedbania przez organ wniesienia sprzeciwu oraz niezakończenia procesu budowy obiektu. Budynek gospodarczy zlokalizowany jest przy granicy działki skarżącego i działek nr [...] i [...], stanowiących własność B. S.– [...]. (dalej "uczestniczka postępowania"). Wielkość i usytuowanie przedmiotowego budynku jest niezgodne z warunkami technicznymi, określonymi w § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Rozpoznając sprawę ponownie, PINB w pierwszej kolejności postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2011 r., wydanym w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, nakazał wstrzymanie budowy spornego budynku gospodarczego. Oran wyjaśnił również, iż w toku oględzin działki inwestora w dniu [...] maja 2010 r. ustalono, że sporny obiekt to budynek gospodarczy murowany (z bloczka "siporex"), o wymiarach 7 m x 5 m, o grubości ścian 25 cm. Tylna ściana o długości 7 m zlokalizowana jest w granicy z sąsiednią działką, należącą do uczestniczki postępowania. Ściana boczna zlokalizowana jest w odległości 0,85 m i 1,14 m od budynku usytuowanego na sąsiedniej działce. W celu doprowadzenia budynku do zgodności z warunkami technicznymi należy więc zmniejszyć budynek wzdłuż granicy do 5,50 m (§ 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Odwołania od w/w decyzji złożyli: skarżący oraz B. S. – [...]. i jej mąż H. B. (dalej: "uczestnicy postępowania"). Wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący podniósł naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wskazał także, iż sprawa niniejsza była przedmiotem rozpoznania przez WSA w Warszawie, który rozstrzygnął występujące w niej wątpliwości prawne i wytyczył kierunek jej prowadzenia, a organy są związane zaleceniami Sądu. Podniósł, iż błędna jest podstawa prawna decyzji, zaś brak uzasadnienia faktycznego i prawnego dyskwalifikuje ją. Ponadto organ błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, pominął bowiem usytuowanie budynku względem istniejącego na działce sąsiadki obiektu, tj. odległości między budynkami nie uwzględniają przesunięcia budynku inwestora względem budynku sąsiadki. Uczestnicy postępowania wskazali na naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 k.p.a.) oraz prawa materialnego. Podnieśli, iż wobec ich nieobecności w czasie oględzin spornego budynku (z uwagi na nieprawidłowość doręczenia zawiadomienia), sami dokonali oceny usytuowania powstającego budynku i stwierdzili różnice w stosunku do pomiarów PINB. Wobec tego faktu wystąpili do organu I instancji o ustosunkowanie się do tych rozbieżności, jednak bezskutecznie. Wskazali, iż wykonanie wynikającego z decyzji nakazu doprowadzi do stanu zgodnego z prawem usytuowanie ściany bocznej budynku od strony działki nr [...], ale pozostanie jeszcze doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem ściany tylnej, która po częściowej rozbiórce będzie miała długość 5,5 m, ale w dalszym ciągu będzie usytuowana w odległości 25 cm od granicy z działką nr [...], co jest niezgodne z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zaś odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych dopuszcza się tylko w przypadkach szczególnie uzasadnionych. Rozpoznając złożone odwołania WINB wydał dwie decyzje. Pierwszą decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania H. B. (dalej "uczestnik postępowania"), umorzył postępowanie odwoławcze w tym zakresie. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż legitymację strony do wniesienia odwołania należy oceniać według przepisów art. 28 - 30 k.p.a. Stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny musi być oparty na prawie materialnym, nie zaś wynikać z subiektywnego przekonania podmiotu, że taki interes posiada. Podmiot posiadający tylko interes faktyczny w rozstrzygnięciu sprawy nie może być uznany za stronę postępowania prowadzonego w tej sprawie. Wedle orzecznictwa sądowoadministracyjnego, interesem prawnym w postępowaniu administracyjnym jest ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotowa sprawa dotyczy budowy budynku gospodarczego na działce nr [...] w S. [...], która sąsiaduje z działkami o numerach: [...] i [...], stanowiącymi własność żony uczestnika postępowania. Z jego pisma z dnia [...] stycznia 2012 r. wynika, że nie jest właścicielem, ani współwłaścicielem nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z działką inwestora, na której znajduje się sporny budynek. Zajmował się tylko prowadzeniem spraw związanych z przedmiotową budową jako pełnomocnik żony, jednak w niniejszym postępowaniu nie jest takim pełnomocnikiem. Stąd ustalenie organu odwoławczego, że nie przysługuje mu przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. Drugą decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. WINB, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpoznaniu odwołania inwestora i uczestniczki, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarga od tej decyzji, wniesiona do WSA w Warszawie przez skarżącego, jest przedmiotem postępowania w odrębnej sprawie o sygnaturze VIII SA/Wa 280/12. Od decyzji orzekającej o umorzeniu postępowania odwoławczego skarżący złożył skargę, w której wniósł o jej uchylenie w całości z uwagi na naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu skargi podniósł, że sprawa winna być umorzona w całości, nie powinna się toczyć na żadnym etapie postępowania. Oświadczył, że dopełnił wszelkich formalności związanych ze spornym obiektem, zawiadamiając o zamiarze i rozpoczęciu jego budowy. Ani obiekt, ani jego lokalizacja nie zagrażają w żadnym stopniu interesom sąsiada. Przed rozgraniczeniem przedmiotowych działek, których granice nie są jednoznaczne, nie można jednoznacznie stwierdzić, czy obiekt jest, czy nie jest w odpowiedniej odległości od działki sąsiadki. W odpowiedzi na powyższą skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi uczestnika postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Na wstępie rozważań wskazać należy, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy uczestnikowi postępowania przysługiwał przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu, tj. w sprawie dotyczącej budowy przez inwestora (skarżącego) spornego budynku gospodarczego na działce nr [...], wymagającego zgłoszenia. Zgodnie z przepisem art. 28 k.p.a. stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stwierdzenie braku interesu prawnego, jako przesłanki materialnoprawnej, powoduje, że podmiotowi nie przysługuje przymiot strony postępowania. Podmiot ma interes prawny w postępowaniu wówczas, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną a przedmiotem postępowania istnieje - uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go "zainteresowanym" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony (por. wyroki NSA: z dnia 25 października 2006 r., II GSK 163/06, lex 274855, z dnia 27 września 2001, I SA 2326/00, lex nr 54528). Z treści art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego wynika natomiast, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Celem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest ograniczenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jedynie do wymienionych tam podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to, wynikające z przepisów odrębnych, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości. Stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę jest więc każdy, komu oddziaływanie zamierzonej inwestycji może ograniczyć prawo do zgodnej z przepisami zabudowy jego nieruchomości. Odnosząc się ponownie do pojęcia obszaru oddziaływania obiektu i jego definicji (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego) wskazać należy, że w przepisie tym chodzi o wszelkie uregulowania, które wymuszają jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu terenu z powodu istnienia w sąsiedztwie innego obiektu budowlanego. Posiadanie przymiotu strony przez właściciela nieruchomości położonej "w zasięgu oddziaływania obiektu" jest uzależnione od tego, czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na jego nieruchomość, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego (por. wyrok WSA z dnia 13 września 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1252/2004). Podstawą umorzenia postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie było stwierdzenie przez organ odwoławczy, że uczestnik postępowania nie jest właścicielem, ani współwłaścicielem nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z działką numer [...], na której sytuowany jest sporny budynek gospodarczy. W ocenie Sądu, poczynione przez organ odwoławczy ustalenia co do braku legitymacji do występowania w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym w charakterze strony uczestnika postępowania, są prawidłowe. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.