VIII SA/Wa 284/10
WyrokWSA w Warszawie2010-07-07
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Iwona Owsińska-Gwiazda, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, która została pomniejszona w wyniku stwierdzenia różnicy między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią działki, została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego, w szczególności w zakresie prawidłowości przeprowadzenia kontroli i oceny dowodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., a także art. 28 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie obu decyzji. Sąd wskazał na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego, rzetelnej oceny dowodów oraz prawidłowego zastosowania przepisów unijnych, w tym art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W wyniku kontroli administracyjnej stwierdzono niezgodność zadeklarowanej powierzchni gruntów. Po wezwaniu organu skarżący złożył korektę zmniejszającą powierzchnię. Kontrola metodą teledetekcji wykazała nieprawidłowości. Organ I instancji przyznał płatność, ale pomniejszył ją ze względu na stwierdzoną różnicę powierzchni. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję, kwestionując prawidłowość pomiarów i zarzucając naruszenia procedury kontroli. Na rozprawie skarżący podtrzymał swoje stanowisko i przedstawił dodatkowe dowody.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz skarżącego kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. sprawy ze skargi G.L. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR)
w W. po rozpatrzeniu odwołania G. L. w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. Nr [...] z dnia [...] marca 2009 r.
Decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego i prawnego:
W dniu [...] kwietnia 2008 r. G.L. (zwany dalej "skarżący"), złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w P. wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. We wniosku zadeklarował grunty rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych [...] ha, w tym do płatności uzupełniających do grupy upraw podstawowych [...] ha. W następstwie kontroli administracyjnej organ stwierdził niezgodną z rzeczywistością deklarację obszaru gruntów oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], a skarżący po wezwaniu organu złożył korektę zmniejszając powierzchnię z [...] ha do [...] ha. Przeprowadzona [...] października 2008 r. kontrola na miejscu metodą teledetekcji wykazała wystąpienie na działce nieprawidłowości oznaczonych kodami DR. Protokół przesłano skarżącemu listem poleconym [...] grudnia 2008 r., a [...] listopada 2008 r. odbyło się spotkanie z kontrolerem podczas którego skarżący zgodził się z wynikiem kontroli co do działki A, zakwestionował wynik kontroli co do działki F, która jest w całości uprawiana a jej powierzchnia została obliczona na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków.
Decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji w P. z dnia [...] marca 2009 r. przyznano skarżącemu płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 51 ust. 1, art. 71a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dziennik Urzędowy L 141, 30/04/2004 P. 0018 – 0058, dalej jako: "rozporządzenie Nr 796/2004) w związku z § 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 marca 2008 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. Nr 44, poz. 265), art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, art. 104 kpa .
W myśl art. 51 rozporządzenia Nr 796/2004 w związku z § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 marca 2008 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony oraz gdy różnica między powierzchnią stwierdzoną a deklarowaną wynosi więcej niż 3 % lub 2 ha, ale nie więcej niż 20 % ustalonego obszaru wówczas kwota jaka ma być przyznana na dany rok zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę równą dwukrotnej wykrytej różnicy między powierzchnia zadeklarowaną a stwierdzoną.
Od decyzji tej odwołał się skarżący.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa w W. ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie, kwestionując prawidłowość przeprowadzonych przez Agencję pomiarów gruntów, skarżący zaskarżył decyzję w części odnoszącej się do pomniejszonej kwoty z tytułu ustalonych przez organ różnic powierzchni działek zadeklarowanych we wniosku, a stwierdzoną przez organ w wyniku kontroli. Skarżący zarzucił w szczególności przeprowadzoną w dniu [...].10.2008 r. kontrolę, spotkanie jakie miało odbyć się [...].11.2008 r. między nim a kontrolerem podnosząc, iż nie miało ono miejsca, a we wskazanym dniu kontroler skontaktował się z nim jedynie telefonicznie. Stwierdził, że o terminie kontroli nie został zawiadomiony. Do skargi dołączył wypis z rejestru gruntów dotyczący działki ewidencyjnej [...]
o powierzchni [...] ha oraz oświadczenia świadków: sołtysa i sąsiada spornej działki, iż cała powierzchnia w/w działki obsiana była w 2008 r. żytem; zbioru zboża dokonano w sierpniu 2008 r.
Na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. skarżący oświadczył, iż przed złożeniem wniosku dokonał pomiaru działki [...] i jej powierzchnia wynosiła [...] ha tj. [...] ar więcej niż zgłosił we wniosku co wynikało z ewidencji gruntów. Podniósł, iż co roku zgłasza tę samą działkę i tę samą powierzchnię, bo co roku obsiewa ją na przemian owsem i żytem na całej jej powierzchni, nadto że co rok, dwa lata robione są nowe zdjęcia lotnicze działek. Zakwestionował podpis na okazanej mu notatce
z [...] listopada 2008 r. stwierdzając, iż nie jest to jego podpis mieszkającej z nim matki M. L..
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił nadto, że w czasie kontroli w gospodarstwie skarżącego zastosowano metodę teledetekcji
i stwierdzili na tej działce uprawę żyta o powierzchni [...] ha. Skarżący na spotkaniu z inspektorem podniósł, że powierzchnię działki F wskazał na podstawie danych
z ewidencji gruntów co potwierdził własnoręcznym podpisem, a więc twierdzenie, że spotkanie z inspektorem nie miało miejsca i stoi w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale
i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] marca 2009 roku w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie – także z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę
z urzędu , niezależnie od jej treści. W ocenie Sądu obie w/w decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to uzasadniało ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Przed przystąpieniem do wskazania dostrzeżonych nieprawidłowości
w kontrolowanym postępowaniu Sąd zauważa, że skarżący ubiegał się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił m. in. przepis art. 7 ustawy
z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 35 , poz. 217) w myśl którego płatność przysługuje rolnikowi na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku w którym został złożony wniosek grunty wchodzące w skład gospodarstwa rolnego kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie 2 rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003 jeżeli:
1) posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004, to jest 1 ha oraz
2) utrzymuje wszystkie grunty zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy
w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności.
Nadto płatność przyznaje się jeżeli został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Organ I instancji po rozpoznaniu wniosku skarżącego przyznał płatność na rok 2008, ale po potrąceniu kwoty [...] zł. Podał, że zastosowana sankcja jest wynikiem różnicy między powierzchnią deklarowaną działek rolnych, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej na miejscu. Wyliczona procentowa różnica wynosi 6,91 %.
Jako podstawę prawną zastosowanej tej sankcji organ powołał przepis art. 138 ust. 1 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 i art. 51 ust. 1 rozporządzenia Nr 796/2004 jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW oraz gdy różnica między powierzchnią stwierdzoną, a deklarowaną wynosi więcej niż 3 % , ale nie więcej niż 30 % ustalonego obszaru wówczas kwota jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę równą dwukrotnej wykrytej różnicy między powierzchnia zadeklarowaną a stwierdzoną.
Zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji wydane zostały w oparciu
o protokół z kontroli przeprowadzonej na miejscu w dniu [...].10.2008 r. metodą teledetekcji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że kontrola w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona została w oparciu o przepis art. 32 w/w rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Z kontroli tej sporządzono raport, w protokole stwierdzono kod GR5, oznaczający wystąpienie na działce nieprawidłowości oznaczonych kodami DR. Protokół przesłano skarżącemu listem poleconym [...] grudnia 2008 r., a [...] listopada 2008 r. odbyło się spotkanie z kontrolerem podczas którego skarżący zgodził się z wynikiem kontroli co do działki A, zakwestionował wynik kontroli co do działki F, która jest w całości uprawiana, a jej powierzchnia została obliczona na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków.
W tym miejscu zauważyć należy, iż mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy Unii Europejskiej muszą być stosowane z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państw członkowskich, chyba że z unormowań rozporządzenia wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowej. Skoro zaś zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności
z tytułu cukru, płatność przyznawana jest w drodze decyzji administracyjnej, wydanie tego aktu musi być poprzedzone postępowaniem administracyjnym. Pomimo więc charakteru głównego świadczenia i w związku z tym stosowanych przepisów wspólnotowych rozpatrzenie sprawy winno nastąpić również zgodnie z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U.
z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej powoływanej jako kpa.
Przepisy te zobowiązują zaś organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy. Organ rozstrzygający sprawę winien bowiem stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 kpa). Obowiązany jest też
w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa). Obowiązek ten obciąża zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy ponownie rozstrzygający sprawę. Z kolei przepis art. 107 § 3 kpa nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego, które w szczególności powinno zawierać wskazanie faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i uzasadnienia prawnego wydawanych decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że uzasadnienie organu II instancji nie zawiera pełnego przedstawienia materiału dowodowego na podstawie którego została wydana decyzja. Nie obrazuje w jaki sposób kontrola na miejscu została przeprowadzona i na ile jest ona dokładna. Nadto, pomimo zakwestionowania przez stronę wyników kontroli na miejscu uzasadnienie tej decyzji wskazuje na to, że opiera się ona wyłącznie na protokole z tej kontroli, przyjmując, iż jej wyniki są prawidłowe i uzasadniają zastosowanie sankcji w postaci zmniejszenia płatności, nie odnosi się też do zarzutu z odwołania, iż podczas kontroli część działki była już zaorana, a fakt obsiania jej w całości wnioskodawca chce udowodnić zeznaniami sąsiadów działki.
W ocenie Sądu obie decyzje wydane zostały z istotnym naruszeniem art. 107 § 3 kpa a także tych przepisów postępowania administracyjnego, które obligują organ do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Trudno bowiem na ich podstawie uznać, że ustalenia dokonane przez organ wyjaśniły w sposób jednoznaczny, że rzeczywiście wniosek zawierał błędne dane i wynikało to z winy samego zainteresowanego, a to uzasadniało dokonanie zmniejszeń w przyznanych płatnościach. Treść tych decyzji jak i akta sprawy wskazują zdaniem Sądu, iż organy nie tylko nie przeprowadziły pełnego postępowania dowodowego, ale i w sposób wybiórczy zastosowały w sprawie przepisy unijne, pomijając zupełnie te, które chronią prawa strony tego postępowania.
Rozwijając powyższe Sąd zauważa, że w sprawie niniejszej zgodnie
z przepisami rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 przeprowadzono kontrolę na miejscu stosując metodę Foto, przewidzianą w art. 32. Z kontroli tej należało sporządzić – stosownie do treści art. 28 - raport i taki dokument znajduje się
w aktach sprawy. Ważne jest również i to, że w myśl ust. 2 art. 28 w przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię raportu z przeprowadzonej kontroli. Jeżeli kontrolę na miejscu przeprowadza się metodą teledetekcji zgodnie z art. 32, Państwa Członkowskie nie mają obowiązku umożliwić rolnikowi lub jego przedstawicielowi podpisania raportu z kontroli, o ile kontrola z wykorzystaniem teledetekcji nie wykaże żadnych nieprawidłowości. Jeżeli kontrole takie wykazują nieprawidłowości, umożliwia się rolnikowi podpisanie raportu z kontroli zanim właściwe władze wyciągną z jej wyników wnioski co do możliwych zmniejszeń lub wykluczeń płatności. Zatem w przypadku, gdy kontrola przeprowadzona metodą Foto wykazała nieprawidłowości należało umożliwić rolnikowi podpisanie sporządzonego raportu – w odpowiednim czasie.
Z protokołu kontroli znajdującego się w aktach sprawy niniejszej wynika, iż późniejsze przekazanie raportu z kontroli nastąpiło [...] grudnia 2008 r. przesyłką poleconą. Do akt dołączono kserokopię potwierdzenia nadania przesyłki poleconej do skarżącego z nieczytelną datą, z której nie wynika jaki dokument przesłano.
W aktach brak dowodu doręczenia raportu stronie. Raport ten wbrew dyspozycji wynikającej z cyt. wyżej art. 28 ust. 2 rozporządzenia nie został podpisany przez rolnika. Bez dodatkowych wyjaśnień trudno ocenić czy organ zachował obowiązek spoczywający na nim z mocy w/w przepisu unijnego, a sprowadzający się do zapewnienia praw strony toczącego się postępowania administracyjnego. Kwestia ta wymaga w pierwszej kolejności wyjaśnienia, tym bardziej, że skarżący o kontroli nie był powiadomiony i nie był przy niej obecny. Należy mieć też na uwadze okoliczność kwestionowania przez wnioskodawcę swojego podpisu z notatki urzędowej z dnia
[...] listopada 2008 r., który po okazaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. oświadczył iż jest to podpis jego matki. Istotna jest też data sporządzenia w/w notatki: [...] listopada 2008 r., a więc jeszcze przed wysłaniem raportu z kontroli z [...].10.2008 r. Jak wynika z pierwszej strony raportu kontrola przeprowadzona została przez dwóch inspektorów terenowych. Na stronie 4 raportu wpisane są nazwiska trzech inspektorów terenowych, a sam raport podpisał jedynie jeden inspektor terenowy.
Ponadto mając na uwadze zakres postępowania dowodowego Sąd wskazuje, iż w sytuacji gdy strona kwestionuje dokonany podczas kontroli pomiar działek, organ winien postępowanie dowodowe w sprawie uzupełnić, tak by ponad wszelką wątpliwość okoliczność tę wyjaśnić. Zdaniem Sadu w świetle zarzutów odwołania, akta sprawy winny być uzupełnione o inny materiał dowodowy dotyczący spornej działki pozwalający na określenie jej faktycznej powierzchni – art. 30 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Wnioskodawca przed Sądem podniósł,iż przed złożeniem wniosku o przedmiotową płatność mierzył sporną działkę i ma ona powierzchnię [...] ha, zatem o [...] ar więcej aniżeli dane w ewidencji i te z jego wniosku, nadto już po raz kolejny uzyskuje płatność do spornej działki rolnej, obsiał całą jej powierzchnię na co wskazał dowody z odwołania, w trakcie kontroli część działki była już zaorana. Płatności obszarowe udzielane są według stanu faktycznego istniejącego na gruncie, a w tej sytuacji tylko wykazanie w rzetelnie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym rzeczywistej wielkości gruntu kwalifikującego się do płatności obszarowej – tu JPO i UPO, może być podstawą weryfikacji danych zawartych we wniosku o płatność. Organ rozpatrując wniosek dysponuje kilkoma źródłami danych o gruntach rolnych faktycznie użytkowanych przez wnioskodawcę: wnioskiem, mapami, dokumentami ewidencji gruntów i danymi kartograficznymi oraz wynikami kontroli; wszelkie te dane które są mu dostępne winny być w sprawie wykorzystane, przeanalizowane i ocenione a to winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W przypadku sprzeczności wyników kontroli na miejscu z pozostałymi danymi, organ nie może jednoznacznie stwierdzić, bez dokonania odpowiedniej oceny porównawczej i przekonywującej argumentacji, że wyłącznie wiarygodne są dane uzyskane podczas kontroli, nawet w przypadku stosowania nowoczesnych technik pomiaru przez uprawnione do tego osoby
z odpowiednimi kwalifikacjami, a zwłaszcza, gdy przeprowadzając postępowanie
w sprawie dopuszczono się w/w wadliwości.
Z uwagi na to, że wielkość powierzchni gruntów rolnych , które mają być objęte płatnością obszarową winna być bezspornie ustalona w toku postępowania administracyjnego, zaniechanie podjęcia dodatkowego postępowania dowodowego stanowi naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd zauważa także, iż sprawa winna być rozpatrzona również pod kątem zastosowania art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, wprowadzającego wyjątki do stosowania wyłączeń i obniżek. Przepis ten stanowi bowiem, iż obniżki i wyłączenia - przewidziane m. in. w art. 51 tego rozporządzenia – nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem formalnym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości.
W toku postępowania skarżący podnosił, iż powierzchnie zadeklarowane we wniosku są zgodne ze stanem faktycznym. Również w skardze twierdził jak wyżej załączając dokumenty m. in. w postaci wypisów z rejestru gruntów. Z dokumentów tych wynika, iż zakwestionowana w sprawie działka została zadeklarowana zgodnie z tymi dokumentami. W wyroku z 9 stycznia 2008 r. - sygn. akt II GSK 295/07 NSA zawarł następującą tezę: jeżeli dane z ewidencji gruntów są aktualne, a np.: ich powierzchnia została podana zgodnie z tą ewidencją we wniosku o przyznanie płatności, wówczas nawet ustalenie ich mniejszej powierzchni w należycie udokumentowany sposób powinno być ocenione jako niezawinione złożenie takiego wniosku w rozumieniu art. 44 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 2419/2001
z 11 grudnia 2001r. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż brzmienie wskazanego przez NSA przepisu art. 44 ust. 1 rozporządzenia odpowiada treści art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Kierując się tym stanowiskiem NSA Sąd orzekając w sprawie niniejszej uznał za konieczne wyjaśnienie, czy w stosunku do skarżącego nie jest możliwe odstąpienie od zastosowania sankcji. W tym zakresie należałoby ustalić, czy wypełniając wniosek skarżący oparł się na urzędowych danych wynikających z rejestru gruntów i czy można mu przypisać winę
w stwierdzonych podczas kontroli nieprawidłowościach. W wyroku z 17 marca 2008 r. sygn. akt II GSK 452/07 NSA stwierdził, iż zaprzeczenie w postępowaniu administracyjnym o udzielenie płatności prawidłowości danych zawartych w zbiorze urzędowym wymaga rzetelnego postępowania dowodowego, które wykaże, że powierzchnie upraw określone przez rolnika w oparciu o dane tam zawarte są niezgodne z rzeczywistością. Postępowanie takie musi opierać się na rzeczywistych ustaleniach i dokładnych pomiarach nie zaś na ustaleniu tendencji do zwiększenia powierzchni nieużytków.
Podkreślenia wymaga także, iż w dniu [...] kwietnia 2008 r. skarżący wystąpił jednym wnioskiem o przyznanie dwóch płatności: płatności bezpośrednich do gruntów rolnych których dotyczy niniejsza sprawa oraz płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Dlatego też, zdaniem Sądu należałoby dodatkowo stan faktyczny sprawy rozważyć z uwzględnieniem ust. 2a art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. W myśl tego przepisu jeżeli rolnik zgłasza więcej niż jedno uprawnienie do płatności, a zgłoszony obszar spełnia wszelkie pozostałe wymogi kwalifikowania, zmniejszenia lub wykluczenia przewidziane w ust. 1 i 2 nie stosują się.
Reasumując, z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1
i art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa., a także art. 28 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 – w stopniu który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W ponownie przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu należy uwzględnić powyżej uczynione przez Sąd uwagi.
Marginesowo podnieść należy, iż zarzut skargi o nie poinformowaniu skarżącego o terminie kontroli jest chybiony. Jak wynika bowiem z mającego zastosowanie w sprawie niniejszej przepisu art. 23a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 15550/2007 z dnia 20 grudnia 2007 r. zmieniające rozporządzenia(WE) nr 796/2004 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników ( Dz.U.UE L z dnia 21 grudnia 2007 r.) kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Z regulacji tej nie wynika zatem obowiązek zapowiedzenia, uprzedzenia o kontroli.
W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 i art. 152 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 209 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło