VIII SA/Wa 284/15
WyrokWSA w Warszawie2016-02-03
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Artur Kot, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji mogły traktować małżonków jako jednego rolnika w celu przyznania płatności ONW, jeśli oboje złożyli odrębne wnioski, a numer identyfikacyjny producenta rolnego był przypisany tylko jednemu z nich?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo potraktowały małżonków jako jednego rolnika (grupę osób fizycznych) w celu przyznania płatności ONW, ponieważ skarżąca, działając przez pełnomocnika, wskazała numer identyfikacyjny przypisany jej byłemu małżonkowi. Zgodnie z prawem unijnym i krajowym, małżonkowie mogą być traktowani jako jeden rolnik, zwłaszcza gdy posługują się wspólnym numerem producenta. W związku z tym, zastosowanie modulacji płatności ze względu na wielkość zgłoszonego obszaru było uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżąca R. M. wniosła o przyznanie płatności ONW na 2010 r., deklarując 114 ha. Jej ówczesny małżonek P. M. zadeklarował 100 ha. Organy administracji, powołując się na wcześniejsze orzeczenia sądowe i przepisy unijne, potraktowały małżonków jako jednego rolnika i zastosowały modulację płatności ze względu na łączną powierzchnię gruntów. Skarżąca kwestionowała takie podejście, twierdząc, że prowadziła odrębne gospodarstwo i powinna otrzymać płatności na podstawie odrębnych wniosków. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2010 rok oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej jako "Dyrektor ARiMR" lub "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej jako "Kpa") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] (dalej też jako "Kierownik ARiMR" lub "organ I instancji") z dnia [...] października 2014 r. nr [...] o przyznaniu R. M. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej także jako "ONW").
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.
R. M. złożyła w dniu [...] maja 2010 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] wniosek o przyznanie m.in. płatności ONW. We wniosku zadeklarowała grunty rolne o łącznej deklarowanej powierzchni użytków rolnych 114 ha.
Organ I instancji w dniu [...] lutego 2011 r. wydał decyzję, którą odmówił stronie przyznania przedmiotowych płatności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Kierownik ARiMR anulował numer identyfikacyjny nadany R. M. i odmówił jedocześnie wpisu do ewidencji i nadania numeru identyfikacyjnego. Wobec tego strona nie spełniła warunku określonego w § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm., dalej jako "rozporządzenie ONW").
Orzekając na skutek odwołania strony Dyrektor ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji podzielając ww. argumentację. Wskazał, że małżonkom będącym współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Podniósł, że organ nieprawidłowo dokonał wpisu R. M. do ewidencji producentów w sytuacji, gdy zgromadzone w sprawie dowody wskazywały jednoznacznie, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo rolne z małżonkiem oraz w świetle przepisów nie spełnia warunków do uzyskania takiego numeru. Wyjaśnił przy tym, że zaświadczenie o nadaniu stronie numeru identyfikacyjnego zostało wyeliminowane decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., która została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Dyrektora ARiMR z dnia [...] czerwca 2011 r. Zatem w dniu wydania decyzji organu I instancji strona nie posiadała numeru identyfikacyjnego dla producentów rolnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 916/11 uchylił ww. decyzje organów obu instancji. Powodem uchylenia decyzji obu instancji była dokonana przez Sąd wykładnia treści art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 86 ze zm., dalej jako "ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów"). Organy potraktowały bowiem kwestie posiadania numeru ewidencyjnego tylko w kategoriach czysto technicznych, przyjmując, że "posiadaczem numeru" identyfikacyjnego jest wyłącznie osoba, do której imienia i nazwiska taki numer może być przypisany, uznając, że w przypadku małżonków taki numer może przysługiwać tylko jednemu z nich. Sąd wskazał, że numer przypisany do imienia i nazwiska jednego z małżonków w trybie art. 12 ust. 4 ww. ustawy może być wspólnym numerem przysługującym obojgu małżonkom mającym status producenta rolnego. Każdy więc z małżonków, o ile spełnia przesłanki uznania go za producenta rolnego, może wystąpić z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych, w oparciu o prawidłowo nadany numer identyfikacyjny, na który wyrazili zgodę oboje małżonkowie. W konsekwencji Sąd wskazał, że w sytuacji figurowania we wniosku błędnego numeru identyfikacyjnego organ winien umożliwić stronie skorygowanie wniosku w zakresie wskazania prawidłowego numeru producenta. Organ winien też bezpośrednio przed wydaniem decyzji poinformować stronę o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przyjąć przedstawioną przez Sąd interpretację art. 12 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów co do możliwości przysługiwania numeru ewidencyjnego producenta obojgu małżonkom wtedy, gdy przypisany jest ten numer tylko do imienia i nazwiska jednego z nich.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 lipca 2014 r. sygn. akt II GSK 2426/13 oddalił skargę kasacyjną organu wniesioną na ww. wyrok sądu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji w dniu [...] października 2014 r. działając na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, dalej jako "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich") oraz § 3 ust.1, 2 i 3 rozporządzenia ONW wydał decyzję o przyznaniu R. M. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w łącznej wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że w wykonaniu powyższych wyroków wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez wskazanie numeru identyfikacyjnego. Strona w terminie uzupełniła ten brak wpisując numer identyfikacyjny przypisany do P. M.. Organ I instancji wyjaśnił, że P. M. jako małżonek R. M. również złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na 2010 r., w wyniku czego decyzją Kierownika ARiMR z dnia [...] października 2010 r. otrzymał płatność ONW w wysokości [...] zł. Powierzchnia łączna działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa P. i R. M., zadeklarowana we wnioskach o przyznanie płatności na 2010 r. na obszarze ONW strefa nizinna wynosiła więc 214 ha, w tym z wniosku P. M. 110 ha, a z wniosku R. M. 114 ha.
Organ I instancji wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia ONW płatność ONW do powierzchni działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW przekraczającej 50 ha jest przyznawana w wysokości: 1) 50% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha; 2) 25 % stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 100 ha do 300 ha. Stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW strefa nizinna I została określona w rozporządzeniu ONW i wynosi 179 zł. Łączna kwota przyznanej płatności do obszaru ONW strefa nizinna I na 2010 r. dla gospodarstwa P. i R. M. wynosi zatem [...] zł, w tym z wniosku P. M. kwota przyznanej płatności wynosi 13 425 zł (50ha x 179 zł - stawka podstawowa)+ 50 ha x 89,50 zł - 50% stawki podstawowej = 8 950 zł + 4 475 zł = 13 425 zł). W związku z powyższym kwotę przyznanej R. M. płatności naliczono w następujący sposób: 114 ha x 44,75 zł (25 % stawki podstawowej), co daje kwotę wynoszącą 5 101,50 zł.
Od powyższej decyzji organu I instancji R. M. wniosła odwołanie w części obejmującej zmniejszenie przyznanych płatności wskutek modulacji i połączenia jej wniosku z wnioskiem byłego małżonka do wspólnego rozpoznania.
W uzasadnieniu odwołania podniosła na nieusuwalny brak ww. decyzji. Organ I instancji nie mając bowiem podstawy prawnej łącznie prowadził w postępowaniu zakończonym ww. decyzją sprawy dwóch wniosków złożonych odrębnie przez odwołującą się oraz jej byłego małżonka. Organ pomylił instytucję posługiwania się przez obydwoje małżonków jednym numerem ewidencyjnym z prowadzeniem przez każdego z nich odrębnych gospodarstw i bycia odrębnymi producentami rolnymi. Nadto procedurę łącznego rozpatrywania wniosków transferowych w sprawach płatności ONW prawodawca wprowadził dopiero w 2012 r. w § 8d rozporządzenia ONW, przyjmując jednocześnie w rozporządzeniu nowelizującym zasadę stosowania w sprawach wszczętych i niezakończonych przepisów dotychczasowych. W obowiązującym poprzednio stanie prawnym nie funkcjonował zaś przepis, który zezwalałby na łączne rozpatrywanie odrębnych wniosków o płatność. Organ dopuścił się więc naruszenia przepisów postępowania mającego bezpośredni wpływ na wynik sprawy. Brak ten powodował bowiem wydanie jednej łącznej decyzji zamiast dwóch odrębnych, co stanowi ewidentnie inny wynik postępowania. Jest to odrębna, niezależna przyczyna skutkująca koniecznością usunięcia z obrotu prawnego decyzji organu I instancji. Przyjęta przez ww. organ błędna metodyka zmniejszyła należne odwołującej się płatności wskutek modulacji.
W wyniku rozpoznania odwołania, Dyrektor ARiMR wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wskazał, że stosując przedstawioną w prawomocnych orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 916/11 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2014 r. sygn. akt II GSK 2426/13 wykładnię przepisu art. 12 ust 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ustalił, iż P. i R. M. w dacie złożenia wniosku jako małżeństwo posługiwali się jednym numerem producenta, pod którym do ewidencji producentów wpisany został P. M. za zgodą R. M..
Organ odwoławczy powołał się na art. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (dalej: rozporządzenie Nr 73/2009), z którego wynika, że pomoc z tytułu ONW przysługuje rolnikowi lub osobie fizycznej, prawnej lub grupie osób fizycznych bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Wskazał, że w rozumieniu tego przepisu małżonków traktuje się jako jednego rolnika, czego potwierdzeniem jest dodatkowo zarejestrowanie ich jako jednego producenta w ewidencji producentów. W konsekwencji należy uznać, że do złożonych przez nich wniosków będą miały zastosowanie przepisy rozporządzenia ONW dotyczące modulacji płatności z uwagi na wielkość zgłoszonego obszaru.
Dyrektor ARiMR wskazał, że P. M. wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy z tytułu ONW deklarując powierzchnię 100,00 ha w strefie nizinnej I. Organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2010 r. przyznał mu płatność w wysokości [...] zł, przy uwzględnieniu stawki 179 zł do powierzchni 50 ha i stawki 89,50 zł (50% stawki podstawowej) do powierzchni 50 ha. W konsekwencji zaś, uwzględniając treść § 3 ust. 3 rozporządzenia ONW ustalono dla R. M. wysokość płatności ONW w strefie nizinnej I do powierzchni 114,00 ha na 5 101,50 zł, przy stawce 44,75 zł do 1 ha uprawy na terenach ONW, co stanowi 25% stawki podstawowej.
Odnosząc się do treści odwołania Dyrektor ARiMR podniósł, że niezrozumiały jest podniesiony przez stronę zarzut naruszenia § 8d rozporządzenia ONW. Zgodnie
z treścią tego przepisu w przypadku gdy rolnik, który złożył za dany rok kalendarzowy wniosek o przyznanie płatności ONW, o którym mowa w § 5 ust. 1 złożył również za ten rok kalendarzowy wniosek, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 2, § 7 ust. 2 lub § 8b ust.2, wnioski te są rozpatrywane łącznie. W powyższym przepisie mowa jest o wnioskach tzw. transferowych, to jest wniosku o przyznanie płatności w przypadku przeniesienia posiadania wszystkich działek rolnych oraz wszystkich części działek rolnych, położonych na obszarach ONW i zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ONW, na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy (§ 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ONW), wniosku spadkobiercy rolnika wnioskującego o płatność (§ 7 ust. 2 rozporządzenia ONW), oraz wniosku składanym
w przypadku rozwiązania albo przekształcenia rolnika lub wystąpienia innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistniało następstwo prawne, w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności ONW do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania płatności ON W (§ 7b ust. 2 rozporządzenia ONW). Żaden z wymienionych wniosków nie został zaś w niniejszej sprawie złożony.
Konkludując organ odwoławczy wyjaśnił, że wydając decyzję przyjął za podstawę łącznego rozpatrzenia wniosków R. M. i P. M. przepisy dotyczące przyznania pomocy ONW z uwzględnieniem przytoczonej powyżej definicji rolnika zgodnie z treścią art. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 oraz art. 12 ust 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów traktując współmałżonków jako grupę osób fizycznych.
Skargę na powyższą decyzję Dyrektora ARiMR do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła R. M. (dalej jako "skarżąca"). Zaskarżonej decyzji zarzuciła mające istotny wpływ na wynik sprawy błędy w ustaleniach faktycznych, błędy oceny materiału dowodowego oraz błędną wykładnię art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części zmniejszenia należnej płatności wskutek zastosowania modulacji łącznie dla dwóch odrębnych gospodarstw rolnych tj. skarżącej i jej byłego małżonka. Nadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ jest związany wydanymi dla jej osoby orzeczeniami sądowoadministracyjnymi w zakresie numeru ewidencji producenta. Organ nie zważył, że objęcie skarżącej jako numerem ewidencyjnym nadanym małżonkom nie oznacza braku jej odrębności jako rolnika oraz odrębnego spełniania definicji rolnika zarówno przez skarżącą, jak i jej byłego małżonka. Płatności ONW przyznawane są bowiem rolnikom a nie producentom rolnym. Pojęcia te nie są tożsame. Zastosowanie przez organy w sprawie modulacji łącznie dla dwóch odrębnych gospodarstw, tj. skarżącej i jej byłego małżonka nie znajduje więc oparcia w prawie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Podtrzymując swoją dotychczasową argumentację dodał, że w toku całego postępowania skarżąca nie podnosiła faktu prowadzenia osobnego od małżonka gospodarstwa rolnego, przeciwnie zaś wskazywała, że prowadzą wspólnie gospodarstwo rolne. Podnoszenie nowej argumentacji dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego, nie popartej żadnymi dowodami nie można uznać za skuteczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Mając na uwadze ww. kryteria, w ocenie Sądu stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organu odwoławczego z dnia [...] marca 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2014 r. o przyznaniu skarżącej płatności ONW.
Poza sporem pozostaje, że skarżąca w swoim wniosku na 2010 r. zadeklarowała do płatności ONW 114 ha. Bezsporne jest również, że jej ówczesny małżonek P. M. w swoim wniosku na 2010 r. o przyznanie płatności ONW zadeklarował 100 ha i na podstawie decyzji z dnia [...] października 2010 r. przyznano mu ww. płatności w wysokości 13 425 zł, przy uwzględnieniu stawki 179 zł do powierzchni 50 ha i stawki 89,50 zł (50% stawki podstawowej) do powierzchni 50 ha.
Sporne pozostaje, czy organy obu instancji zasadnie uznały skarżącą i jej ówczesnego małżonka za jednego rolnika, tj. grupę osób fizycznych ubiegającą się o ww. płatności. Powyższe w konsekwencji spowodowało, że skarżącej przyznano płatność do całej powierzchni deklarowanych przez nią 114 ha stosując 25 % stawki podstawowej. Spór w niniejszej sprawie dotyczy więc prawidłowości wyliczenia przez organy obu instancji wysokości przysługujących skarżącej płatności ONW na 2010 r.
Sporne jest również, czy organy nie naruszyły art. 153 p.p.s.a., tj. czy zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku tutejszego Sądu z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 916/11.
Na wstępie wyjaśnić należy, że płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przyznaje się na podstawie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich na wniosek producenta rolnego. Zgodnie z § 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW przyznaje się rolnikowi, który:
1) zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391) albo w art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277
z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.),
2) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha,
3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha,
4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,
5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia ONW wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego
i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania
i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych
w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1122/2009", określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach
o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.
Płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako wykorzystywane użytki rolne,
o których mowa w art. 37 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, w wysokości:
179 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu nizinnego strefy nizinnej I,
264 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu nizinnego strefy nizinnej II,
264 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu ze specyficznymi utrudnieniami,
320 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu górskiego stanowiących stawki podstawowe (§ 3 ust 2).
Zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia ONW płatność ONW do powierzchni działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW przekraczającej 50 ha jest przyznawana w wysokości:
50 % stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha;
25 % stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 100 ha do 300 ha.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdzić przede wszystkim należy, że organy obu instancji, wbrew zarzutowi skargi nie naruszyły art. 153 p.p.s.a. Organy obu instancji zastosowały się bowiem do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku tutejszego Sądu z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 916/11.
Zauważyć należy, że w wykonaniu ww. wyroku organ I instancji umożliwił skarżącej skorygowanie wniosku w zakresie wskazania prawidłowego numeru producenta. Wezwał bowiem skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez wskazanie prawidłowego numeru identyfikacyjnego. Skarżąca działając przez swojego pełnomocnika – P. M. w dniu [...] września 2014 r. uzupełniła powyższy brak wpisując numer identyfikacyjny przypisany do jej byłego małżonka.
Skoro zaś skarżąca wskazała ostatecznie numer identyfikacyjny przypisany do P. M., organy obu instancji trafnie uznały skarżącą i jej małżonka za jednego rolnika, tj. grupę osób fizycznych, która to ubiegała się o przyznanie płatności na 2010 r. Za prawidłowe należy przyjąć ustalenie organów, że P. i R. M. w dacie złożenia wniosku jako małżeństwo posługiwali się jednym numerem producenta, pod którym do ewidencji producentów wpisany został P. M.za zgodą R. M..
Zgodnie z art. 2 rozporządzenia Nr 73/2009, pomoc z tytułu ONW przysługuje rolnikowi to jest osobie fizycznej, prawnej lub grupie osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą.
W rozumieniu ww. przepisu małżonków traktuje się więc jako jednego rolnika, czego potwierdzeniem jest dodatkowo zarejestrowanie ich jako jednego producenta w ewidencji producentów.
W konsekwencji należy uznać, że do złożonych przez małżonków wniosków mają zastosowanie przepisy rozporządzenia ONW dotyczące modulacji płatności z uwagi na wielkość zgłoszonego obszaru. Organy obu instancji przyznając skarżącej płatności słusznie więc uwzględniły, że decyzją z dnia [...]października 2010 r. przyznano jej małżonkowi płatność w wysokości 13 425 przy uwzględnieniu stawki 179 zł do powierzchni 50 ha i stawki 89,50 zł (50% stawki podstawowej) do powierzchni 50 ha. Tym samym, prawidłowo ustalono skarżącej wysokość płatności ONW w strefie nizinnej I do powierzchni 114,00 ha na 5 101,50 zł, przy stawce 44,75 zł do 1 ha uprawy na terenach ONW (25% stawki podstawowej).
Organ I instancji, mając na uwadze ww. wyrok tutejszego Sądu, bezpośrednio przed wydaniem decyzji poinformował również skarżącą o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. W odpowiedzi na powyższe skarżąca, również działając przez swojego pełnomocnika P. M. wniosła jedynie o wydanie decyzji zgodnie z wyrokami WSA i NSA wydanymi w sprawie.
Stwierdzić również należy, że organ I instancji wydając ostatecznie decyzję przyznającą skarżącej płatności przyjął interpretację art. 12 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, zawartą w wyroku tutejszego Sądu z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 916/11, co do możliwości przysługiwania numeru ewidencyjnego producenta obojgu małżonkom wtedy, gdy przypisany jest ten numer tylko do imienia i nazwiska jednego z nich. Organ przyjął bowiem, że numer przypisany do imienia i nazwiska jednego z małżonków w trybie art. 12 ust. 4 ww. ustawy może być wspólnym numerem przysługującym obojgu małżonkom mającym status producenta rolnego. Tym samym, organ zgodził się z oceną prawną dokonaną przez tutejszy Sąd w ww. wyroku, że każdy z małżonków, o ile spełnia przesłanki uznania go za producenta rolnego, może wystąpić z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych, w oparciu o prawidłowo nadany numer identyfikacyjny, na który wyrazili zgodę oboje małżonkowie.
Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest, że organ ARiMR w toku prowadzonego postępowania dokonuje jedynie weryfikacji złożonego wniosku. Przedłożenie wniosku zgodnego ze stanem faktycznym oraz uwzględniającego obowiązujące w tym zakresie przepisy należy bowiem do obowiązków wnioskodawcy. Organy ARiMR weryfikując wniosek w zakresie zgłoszonego żądania dokonują tego w myśl obowiązujących przepisów, którymi są związane. Zasada określona w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich stanowi odejście od zasady prawy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 K.p.a. Stosownie do powyższego przepisu K.p.a., na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy.
W art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na ARiMR nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. Z kolei w myśl art. 21 ust. 3 ww. ustawy, to na wnioskodawcę został nałożony obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności.
Skarżąca nie wykazała w toku postępowania, że mając taki sam jak jej małżonek numer identyfikacyjny producenta rolnego prowadzi odrębne gospodarstwo rolne. Uznanie zaś, że producentem rolnym są małżonkowie wspólnie prowadzący działalność rolniczą uzasadnia przyjęcie, że stroną postępowania w sprawie przyznania płatności ONW są oboje małżonkowie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło