VIII SA/Wa 29/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zakazu użytkowania obiektu oddala skargę. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 oraz art. 158 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz. U. nr 98 poz. 1071 z 2000 r., dalej jako kpa) po rozpoznaniu wniosku D.S., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że D.S. pismem z dnia [...] lipca 2009 r. wniosła ponownie o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...] utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...] września 2005r. znak [...][...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. Organ podniósł, że obydwie ww. decyzje były badane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który nie stwierdził wad powodujących nieważność tych decyzji z mocy prawa. Organ wyjaśnił, że wydana przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...] dotyczy zakazu użytkowania budynku w obszarze dokonanej samowolnie zmiany sposobu jego użytkowania w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą firmy pod nazwą "R.". D.S. podnosząc, że ww. nieruchomość jest jej współwłasnością na prawach majątkowej małżeńskiej wspólności ustawowej nie wykazała w dotychczasowym postępowaniu, że jest współuczestnikiem prawnym prowadzonej przez jej męża działalności gospodarczej. W świetle powyższego, zdaniem organu, nawet przyjęcie, że D.S. mogłaby być stroną w postępowaniu administracyjnym zakończonym ww. decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w R., to decyzja ta nie naruszała jej praw do omawianej nieruchomości, jeśli byłaby ona użytkowana zgodnie z jej pierwotnym przeznaczeniem, które zostało samowolnie zmienione w wyniku działalności firmy jej męża. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła D.S., zarzucając rażącą obrazę art. 10 § 1 w związku z art. 28 kpa poprzez uzależnienie przyznania jej statusu strony postępowania od "współuczestnictwa w prowadzonej przez męża działalności gospodarczej" w sytuacji gdy będąc współwłaścicielem nieruchomości powinna być uczestnikiem każdego postępowania dotyczącego tej nieruchomości, w szczególności wyłączenia jej części z użytkowania. W uzasadnieniu podniosła, że uzależnienie przyznania jej prawa strony od wykazania jej "współuczestnictwa w prowadzonej przez męża działalności" nie znajduje żadnego uzasadnienia w przepisach prawa. Skutkiem powyższego błędnego stanowiska było faktyczne pozbawienie jej udziału w postępowaniu, wbrew normie wynikającej z art. 10 § 1 kpa. W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] października 2009 r., działając na podstawie art. 127 § 1 i § 2, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 156 § 1 kpa utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. W uzasadnieniu swojej decyzji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w niniejszej sprawie. Zauważył, że decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...] została utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 6 września 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1584/05 oddalił skargę T.S. jako bezzasadną, nie znajdując podstaw do uznania, że ww. decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa. Obowiązkiem Sądu jest zbadanie sprawy również pod kątem, czy nie zachodzą okoliczności określone w art. 156 kpa. W przypadku stwierdzenia takich okoliczności, Sąd uwzględniając skargę na decyzję, stwierdza nieważność takiej decyzji. W przedmiotowej sprawie Sąd skargę oddalił, zatem nie znalazł przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Decyzja, w której sprawie zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest prawomocna. Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu dotyczącego naruszenia art. 10 § 1 kpa, organ wyjaśnił, że jest on niezasadny, bowiem materiałem dowodowym w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...] są bowiem jedynie żądania zawarte w jej wniosku oraz jednoznaczne odniesienie ich treści do obowiązujących przepisów. Na powyższe rozstrzygnięcie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej D.S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła jej naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez zaniechanie uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, co uniemożliwia jej skuteczną kontrolę sądową, nie rozpoznanie istoty odwołania, tj. rozstrzygnięcia czy D.S. powinna być uczestnikiem postępowania zakończonego decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...], obrazę przepisu art. 10 § 1 kpa w związku z art. 28 kpa poprzez uzależnienie konieczności zapewnienia stronie udziału w każdym stadium postępowania od zakresu zgromadzonego materiału dowodowego oraz obrazę przepisu art. 154 kpa przez błędną jego wykładnię, prowadzącą do wniosku, że stosowanie tego przepisu jest wyłączone na skutek rozpoznania przez sąd administracyjny skargi na decyzję, której stwierdzenia nieważności się domaga. W uzasadnieniu skargi podniosła, że z uzasadnienia decyzji nie sposób wywnioskować jakimi przesłankami faktycznymi organ kierował się rozpoznając jej odwołanie i utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. Organ w żaden sposób nie ustosunkował się do istoty złożonego przez nią odwołania. Decyzja organu I instancji kwestionowała bowiem jej prawo do posiadania statusu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...]. W dalszym ciągu nie wie więc, czy została uznana za stronę ww. postępowania, czy też nie. W konkluzji dodała, że rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1584/05 nie skutkuje stanem niemożności wzruszenia decyzji w trybie stwierdzenia jej nieważności. Sąd rozpoznający sprawę nie podejmuje bowiem żadnych czynności w zakresie poszukiwania ewentualnych zainteresowanych w sprawie przyznania im statusu strony. W odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi podniósł, że jego decyzja zawierała uzasadnienie prawne, ściśle związane z uzasadnieniem faktycznym, odnoszące się do sytuacji prawnej w konkretnej sprawie. Ze względu na proceduralny charakter sprawy uzasadnieniem faktycznym jest odniesienie stanu faktycznego zindywidualizowanej sprawy do obowiązujących organy administracji publicznej procedur, czego dokonano. Zarzut nie rozpoznania istoty odwołania od decyzji organu I instancji, podobnie jak zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa jest chybiony ze względu na fakt, że skarżąca domaga się stwierdzenia nieważności decyzji, mimo, że brak udziału strony w sprawie może być przesłanką tylko do wznowienia postępowania i nie może stanowić przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Zarzut obrazy art. 154 kpa jest również bezzasadny, bowiem w żadnym ze składników zaskarżonej decyzji nie odnoszono się do ww. przepisu, stanowiącego o uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a). Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo odmówiły uwzględnienia wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...]. Przesłanka na której opierała ona swoje żądanie – uznanie skarżącej za stronę postępowania nie znajduje się bowiem w katalogu przyczyn dających podstawę do stwierdzenia nieważności wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Argument zawarty w jej wniosku, że nie brała ona udziału w postępowaniu które zakończyło się ww. decyzją nie może więc stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji której się domaga. Brak udziału skarżącej jako strony w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją nie stanowi również rażącego naruszenia prawa o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, może bowiem stanowić podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą bowiem stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Potwierdza to chociażby wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2008 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 120/08 z którego to wynika, że zarzut pozbawienia udziału w postępowaniu administracyjnym może być rozpoznawany wyłącznie na gruncie przesłanek wznowienia postępowania, tj. przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Pozbawienie strony możliwości wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym, powodujące zaistnienie podstawy wznowienia postępowania określonej w ww. przepisie, nie może być uznane zarazem za wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (patrz – wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Ld 1083/07). Nadto, w sprawie stwierdzenia nieważności skarżąca nie może powoływać się na podstawy wznowienia postępowania. Nie jest też dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji (patrz – wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 1974/07). Istotne znaczenie dla uznania za prawidłowe rozstrzygnięć organów w niniejszej sprawie ma również fakt, że decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...] podlegała już kontroli dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na skutek skargi T.S. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej utrzymującą w mocy decyzję której stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca. Sąd nie stwierdził jednak wad powodujących nieważność tych decyzji z mocy prawa. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a obowiązkiem sądu jest zbadanie sprawy również pod kątem, czy nie zachodzą okoliczności, określone w art. 156 kpa. W przypadku zaś stwierdzenia takich okoliczności, sąd uwzględniając skargę na decyzję, stwierdza nieważność takiej decyzji. W uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1584/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził natomiast, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję której stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca nie narusza prawa. Stosownie zaś z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1584/05 jest zaś prawomocny. Tak więc, organ stwierdzając obecnie nieważność przedmiotowej decyzji w sposób rażący naruszyłby prawo, podważając ww. prawomocne orzeczenie Sądu. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, wbrew zarzutowi skargi, uzasadnienie organu odwoławczego należy uznać za wystarczające i zgodne z wymogami zawartymi w art. 107 § 1 i 3 kpa. Za nie mający znaczenia dla niniejszej sprawy należy uznać zarzut naruszenia art. 10 § 1 w związku z art. 28 kpa, bowiem jak wynika ze skargi zarzut ten dotyczy postępowania zakończonego decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...]. Nie został on więc faktycznie podniesiony w stosunku do postępowania administracyjnego, które obecnie podlega kontroli Sądu. Organ nie może również uchylić lub zmienić przedmiotowej decyzji w trybie art. 154 kpa, dlatego też zarzut skargi dotyczący naruszenia ww. przepisu jest nietrafny. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.