VIII SA/Wa 294/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2011 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. – wspólnika spółki cywilnej [...] na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. – wspólnika spółki cywilnej [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z [...] września 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (organ pierwszej instancji) po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez ,, [...]" spółka cywilna umorzył postępowanie w sprawie udzielenia pomocy finansowej na wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2010 rok w całości. Niniejsza decyzja doręczona została na adres (wymienionego w niej) pełnomocnika spółki – K. G.. Odbiór decyzji potwierdzony został przez dorosłego domownika (matkę) K. G. w dniu [...] października 2010 r. Pismem z [...] października 2010 r. (data nadania) R. M. – wspólnik spółki cywilnej "[...]" wniosła odwołanie na powołaną wyżej decyzję podważając zasadność podjętego rozstrzygnięcia i wnioskując o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu strona odwołująca stwierdziła, że brak było podmiotowych podstaw do umorzenia postępowania, bowiem podmiot postępowania – wnioskodawca istniał i istnieje, zatem postępowanie winno zakończyć się merytorycznym rozpoznaniem wniosku, a nie umorzeniem sprawy z powodu domniemanej bezprzedmiotowości. Wyjaśniła, że wniosek o płatność sygnował w imieniu wspólników wspólnik, na którego umocowanie pozostali wspólnicy wyrazili zgodę. Postanowieniem Nr [...] z [...] stycznia 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej organ odwoławczy), działając na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwana dalej Kpa) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z [...] września 2010 r. Rozstrzygnięcie niniejsze doręczone zostało pełnomocnikowi – K. G. oraz P. M.. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja organu I instancji umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności ONW na 2010 rok została doręczona 1 października 2010 r. Odwołanie od tej decyzji wpłynęło do organu pierwszej instancji 18 października 2010 r., tj. z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się jeden ze wspólników spółki, tj. [...] sp. z o. o. z siedzibą w B. (skarżąca), która pismem z [...] lutego 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Występując o uchylenie zaskarżonego postanowienia skarżąca wskazała, że wydana przez organ pierwszej instancji decyzja nie została prawidłowo doręczona. Nie można więc mówić o rozpoczęciu terminu do złożenia odwołania. Rolą organu odwoławczego było stwierdzenie tej nieprawidłowości, a w konsekwencji zwrot sprawy do organu pierwszej instancji celem prawidłowego doręczenia decyzji. Opowiadając na skargę, organ odwoławczy wystąpił o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Powtórzył, że wobec faktu, iż strona złożyła odwołanie po określonym przepisami terminie wydano postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest przy tym według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu może nastąpić wówczas, gdy zostanie spełniona przynajmniej jedna z przesłanek wskazanych w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżone postanowienie należało wyeliminować z obrotu prawnego, gdyż organ odwoławczy nie ustalił należycie, czy decyzja została skutecznie doręczona "stronie". Z akt sprawy wynika, że w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie płatności składał P. M., zaś decyzja z [...] września 2010 r. została doręczona K.G. jako pełnomocnikowi wspólników [...] spółka cywilna. Jednak w aktach sprawy brak jest oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa, złożonego przez pełnomocnika. Taki wymóg wynika zaś z art. 33 § 3 Kpa. Organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie. Wyrazem woli strony jest złożenie do akt danej sprawy dokumentu pełnomocnictwa (oryginał lub jego stosowny odpis). Organ nie może zaś domniemywać o istnieniu pełnomocnictwa w danej sprawie. Nie może w szczególności przyjmować, że ten pełnomocnik, który reprezentował interesy strony w innym postępowaniu, jest jej pełnomocnikiem także w niniejszym postępowaniu. Udzielenie pełnomocnictwa poza procesem ma charakter materialnoprawny, a potwierdzenie tegoż pełnomocnictwa w przedmiotowym postępowaniu jest obowiązkiem strony. Z treści pełnomocnictwa powinien nadto jasno wynikać jego zakres, tzn. jakich czynności, w jakim postępowaniu i przed jakim organem może dokonywać pełnomocnik w imieniu swego mocodawcy. W treści pełnomocnictwa należy wskazać, czy obejmuje ono wszelkie czynności procesowe, czy też tylko niektóre z nich, a nadto określić, czy dotyczy całego postępowania, czy też tylko określonego etapu. Nie można dowolnie interpretować treści dokumentu pełnomocnictwa (w tym jego zakresu). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za utrwalony należy uznać pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej, iż pełnomocnictwo udzielone przez stronę w postępowaniu administracyjnym może obejmować upoważnienie do prowadzenia wszelkich spraw w imieniu strony lub do prowadzenia poszczególnych spraw albo też ich części bądź tylko niektórych czynności procesowych. Dla wykazania, że pełnomocnik został dla strony ustanowiony, niezbędne jest okazanie dokumentu stwierdzającego ustanowienie takiego pełnomocnictwa. Z momentem przedstawienia pełnomocnictwa podpisanego przez mocodawcę pełnomocnik wykazuje umocowanie do działania w postępowaniu, a organ uzyskuje możliwość zbadania prawidłowości i zakresu pełnomocnictwa. Należy jednak odróżnić stosunek pełnomocnictwa istniejący pomiędzy mocodawcą a pełnomocnikiem od ustanowienia pełnomocnika w danym postępowaniu. Pełnomocnictwo, aby mogło wywrzeć skutki w danym postępowaniu, musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu w myśl art. 33 § 2 Kpa. Informacja ta zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą pisemności (art. 14 § 1 Kpa) musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach danej sprawy. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika do wszystkich spraw, w tym także spraw, które w przyszłości mogą być przedmiotem postępowań (w ramach pełnomocnictwa ogólnego), to pełnomocnik jest zobligowany złożyć uwierzytelniony odpis tego pełnomocnictwa do akt każdej z prowadzonych spraw (zob. wyrok NSA z 6 stycznia 2009 r., II GSK 599/08, Lex nr 516110). W realiach niniejszej sprawy brak jest dowodu na okoliczność ustanowienia K. G. pełnomocnikiem wspólników "[...]" spółka cywilna. Organy nie wzywały zaś stron (ich pełnomocnika) do złożenia dokumentu pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 33 § 3 Kpa, do akt niniejszej sprawy, jako wyrazu ich woli co do ustanowienia Kamili Górki pełnomocnikiem w niniejszej sprawie. Stąd za uzasadnione w ocenie Sądu uznać należy wątpliwości dotyczące wejścia do obrotu prawnego decyzji, tj. czy została ona doręczona zgodnie z przepisami 39 – 59 Kpa. Zdaniem Sądu, wobec nie wyjaśnienia przez organy kwestii pełnomocnictwa i prawidłowości doręczenia decyzji z [...] września 2010 r., zaskarżone postanowienie należy uznać co najmniej za przedwczesne. Wystąpiły zatem przesłanki do uchylenia zaskarżonego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy obowiązany będzie ustalić, czy decyzja organu pierwszej instancji weszła do obrotu prawnego, tj. czy K. G. była należycie umocowanym pełnomocnikiem wspólników, mając na względzie treść art. 33 § 3 Kpa i powyższe rozważania. Jeżeli decyzja nie została prawidłowo doręczona, to nie weszła ona do obrotu prawnego i nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania. Z powyższego wynika, że obowiązkiem organu jest ustalenie na wstępnym etapie postępowania, kto posiada przymiot strony w danej sprawie oraz kto działa w imieniu strony (stron). Dodać warto, że złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (w tym złożenie odpisu pełnomocnictwa) co do zasady podlega opłacie skarbowej, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2006 r. Nr 225, poz. 1635 ze zm.). Mając na wadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 3