VIII SA/Wa 298/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi J. A. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu postanawia : odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. J. A. (dalej: "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] utrzymujące w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r., zgodnie z którym, skarżącemu przyznano [...] % stopnia uszczerbku na zdrowiu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, iż orzecznictwo sądów administracyjnych jednoznacznie wskazuje, że sprawy w zakresie ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i procentowy uszczerbek na zdrowiu dla celów odszkodowawczych nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych. Orzeczenia powyższe mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o procentowym uszczerbku na zdrowiu nie należą do jego właściwości. Nadto organ podniósł, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie postępowania dotyczącego przyznawania odszkodowań i zwrotu kosztów zaopatrzenia w wyroby medyczne funkcjonariuszom Służby Więziennej z dnia [...] lipca 2010 r., prawo do świadczeń odszkodowawczych i ich wysokość ustala w drodze decyzji organ odszkodowawczy, tj. kierownik jednostki organizacyjnej Służby Więziennej. Od powyższej decyzji przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia. Natomiast od decyzji organu wyższego stopnia przysługuje odwołanie do sądu właściwego w sprawach prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego. Mając na względzie powyższe, organ wywiódł, iż skarżącemu w zakwestionowanym zakresie, przysługuje prawo odwołania do sądu powszechnego od decyzji wydanej przez odpowiedni organ odszkodowawczy. Podkreślił także, że o ile ustalanie chorób, uszczerbku na zdrowiu, związku ze służbą oraz stopnia inwalidztwa należy do komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, to prawo do świadczeń, ich zakres i wysokość z tego tytułu ustalają inne organy, od rozstrzygnięć których przysługuje odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach k.p.c. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014r., poz. 1647), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem działań lub zaniechań administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma ograniczony charakter co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 art. 3 p.p.s.a. stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Pod pojęciem sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w art. 3 p.p.s.a. oraz inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów tej ustawy. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w W. [...] lutego 2016 r. nr [...] wydane w przedmiocie ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu. Tryb postępowania komisji lekarskich podległych ministrowi spraw wewnętrznych określa ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1822). Z art. 1 ust. 1 tej ustawy wynika, że komisje lekarskie orzekają w sprawach: 1) ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej; 2) oceny stanu zdrowia funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 oraz ustalenia ich zdolności fizycznej i psychicznej do służby; 4) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, zwanego dalej "wypadkiem", lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby (...). Zgodnie z ugruntowanymi poglądami judykatury, orzeczenia komisji lekarskich MSW można podzielić na dwie odrębne grupy. Pierwsza z nich związana jest z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest więc stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe, czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia te stanowią zatem podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, przeniesiona na inne stanowisko służbowe czy też z niej zwalniana (por. art. 85 ust. 2 pkt 1, art. 97 ust. 1 pkt 1, art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2014 r. o Służbie Więziennej, Dz. U. z 2014 r. poz. 1415 ze zm.). Drugą natomiast grupę orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów m.in. odszkodowawczych lub rentowych, albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw, niż ustawa o Służbie Więziennej. Orzeczenia z tej grupy zasadniczo poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych, czy odszkodowawczych. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości sądu administracyjnego (por. uchwałę NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10, wyrok NSA z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08, wyrok NSA z 22 lipca 2010 r., sygn. I OSK 220/10 opublik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl, uchwałę SN z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNAP i US z 2000 r., nr 5, poz.167).Skoro zatem w niniejszej sprawie Skarżący zaskarżył orzeczenie wydane w celu ustalenia procentowego uszczerbku na zdrowiu dla celów odszkodowawczych , to orzeczenie to należy do drugiej omawianej grupy orzeczeń, niemających samodzielnego bytu i niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. Bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie pozostaje kwestia błędnego pouczenia skarżącego przez Centralną Komisję Lekarską w W. o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jak bowiem wyjaśniono wyżej przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. Sąd do którego wpłynęła skarga jest zatem zobowiązany z urzędu do badania swojej właściwości w sprawie. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co wykazano wyżej, skarga podlega odrzuceniu. Z powyższych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę, jako niedopuszczalną.