VIII SA/Wa 307/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-23
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Artur Kot, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu pierwszej instancji wydane na podstawie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. (nakazujące przedstawienie ekspertyzy technicznej) podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia do organu drugiej instancji?Ratio decidendi
Postanowienie organu pierwszej instancji wydane na podstawie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., nakazujące przedstawienie ekspertyzy technicznej, nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia do organu drugiej instancji. Przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. ani inne przepisy nie przewidują takiej możliwości, a postanowienie to ma charakter dowodowy, nie rozstrzygając co do istoty sprawy. Strona może zaskarżyć takie postanowienie jedynie w odwołaniu od decyzji końcowej, zgodnie z art. 142 k.p.a.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność zażalenia skarżących na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które nakazywało przedstawienie ekspertyzy technicznej dotyczącej budynku letniej kuchni. Skarżący wnieśli zażalenie, kwestionując uzasadnienie postanowienia i podnosząc kwestie związane z legalnością budowy. Organ odwoławczy uznał zażalenie za niedopuszczalne, wskazując na brak podstawy prawnej do jego wniesienia. Skarżący wnieśli skargę do WSA, domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy i podnosząc zarzuty dotyczące złośliwości organu oraz legalności zabudowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2015 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także: "[...]WINB", "organ II instancji") stwierdził niedopuszczalność zażalenia B. M. i A. M. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej także: "PINB", "organ I instancji") Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nakazującego B. M.
i A. M. przedstawienia ekspertyzy technicznej, dotyczącej budynku letniej kuchni usytuowanego na działkach o nr ew. [...] i [...], położonych
w miejscowości D. [...] gmina [...].
Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Zawiadomieniem o wszczęciu postępowania z dnia [...] kwietnia 2014 r. PINB poinformował m.in. A. i B. M. oraz K. S. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie istniejącego budynku murowanego letniej kuchni o wymiarach ok. [...] m x [...] m położonego na terenie działek nr [...] i [...]
w miejscowości D. [...] Gmina [...]. W toku tego postępowania organ I instancji postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., wydanym na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 ze zm., dalej: "Prawo budowlane z 1974 r.") nakazał B.M. i A. M. przedstawienie ekspertyzy technicznej, dotyczącej budynku letniej kuchni usytuowanego na działkach o nr ew. [...] i [...], położonych w miejscowości D. W. gmina [...], w terminie do dnia [...] maja 2015 r.
B. M. i A.M. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie. Podnieśli, że nie zgadzają się z jego uzasadnieniem, dodając, iż budynek letniej kuchni został wybudowany przez M. M., któr twierdził,
iż było na jego budowę udzielane pozwolenie, chociaż dokumentacji nie przekazał. Wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie organu I instancji Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji przywołał art. 141 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "k.p.a."), zgodnie z którym na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Z tych względów zażalenie przysługuje wówczas, gdy z przepisu wyraźnie wynika, że zażalenie jest dopuszczalne. Wskazano jednocześnie, iż Prawo budowlane z 1974 r. wymienia przypadki, kiedy na postanowienie wydane w pierwszej instancji przysługuje zażalenie do organu wyższego stopnia. Z treści art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nie wynika, aby przewidziano możliwość zakwestionowania wydane na jego podstawie postanowienia zażaleniem. Z tych względów organ II instancji na podstawie art. 134 § 1 k.p.a. w związku z art. 141 § 1 i art. 144 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność zażalenia.
Pismem z dnia 30 marca 2015 r. A. M. (dalej także: "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy.
Skarżący w skardze podniósł, że nie zgadza się z PINB i [...]WINB, ponieważ budynki letniej kuchni, gospodarczy i dwóch szop przy garażu wybudowane były zgodnie z przepisami, a pozwolenia na te budynki i dokumenty były wysyłane do PINB. Wskazał na ich legalne wybudowanie, okoliczność, iż już toczyło się w stosunku do tej zabudowy postępowania. Prowadzenie kolejnego postępowania jest przejawem złośliwości organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą
w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest co do zasady wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r., to jest przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2015 r., poz. 658), z uwagi na treść jej art. 2, Sąd rozstrzyga granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność, bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Tym samym legalność orzeczenia organu administracji publicznej oznacza jego zgodność nie tylko z prawem materialnym, ale również z przepisami postępowania.
Kontrolując zaskarżone postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia nie naruszył obowiązujących przepisów.
Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Nie ulega zatem wątpliwości, iż dopuszczalność zaskarżenia postanowienia musi wyraźnie wynikać z przepisu prawa. Postanowienie organu I instancji zostało wydane na podstawie art. 56 ust. 1 Prawa budowalnego z 1974 r. Zgodnie z jego brzmieniem terenowy organ administracji państwowej przy wykonywaniu zadań określonych ustawą może żądać od inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego oraz od wykonawcy robót budowlanych lub producenta materiałów budowlanych informacji i udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytku lub utrzymaniem obiektu, opracowania instrukcji eksploatacyjnej dla obiektu lub jego części, dostarczenia technicznych ekspertyz dotyczących projektu, materiałów, robót, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, oraz określić termin ich dostarczenia. Zarówno przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., jak i inne przepisy nie przewidują samodzielnego zaskarżenia postanowienia wydanego na podstawie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Tym samym zażalenie wniesione na takie postanowienie jest niedopuszczalne. Postanowienie wydane na podstawie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. ma charakter dowodowy. Postanowienie PINB Nr [...]
z dnia [...] lutego 2015 r. nakłada na skarżącego obowiązki służące ustaleniu stanu faktycznego w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu. Nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, które zapadnie dopiero po przeprowadzeniu postępowania. Rozstrzygnięcie to będzie podlegało zaskarżeniu do organu wyższego stopnia poprzez złożenie odwołania od decyzji. W odwołaniu tym, zgodnie z art. 142 k.p.a. będzie możliwe zaskarżenie tego postanowienia. Zgodnie bowiem z art. 142 k.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II SA/Lu 330/10 – LEX Nr 753779).
Prawidłowo zatem uznał [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, iż od postanowienia wydanego na podstawie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nie przysługuje zażalenie do organu wyższego stopnia.
Z tych też względów uznać należy, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a skarga jako nie zasługująca na uwzględnienie podlega oddaleniu, o czym na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło