VIII SA/Wa 311/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-05-17
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz - Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej, jeśli skarżąca wykaże niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeżeli skarżący uprawdopodobni istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W sytuacji, gdy skarżąca wykaże brak dochodów, zarejestrowanie jako bezrobotna oraz znaczną wysokość orzeczonej należności, której egzekucja może prowadzić do nieodwracalnych skutków, zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego ustalającą odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej. Następnie wniosła o wstrzymanie wykonania tej decyzji, podnosząc, że od 2010 r. nie osiąga dochodów, jest zarejestrowana jako bezrobotna, a egzekucja orzeczonej kwoty może utrudnić jej znalezienie pracy i spowodować nieodwracalne skutki. Skarżąca kwestionowała również więź rodzinną z ojcem, na podstawie której ustalono odpłatność.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. M. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia : wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji
Pismem z 26 marca 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) A. M. (skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2013 r. w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.
Następnie pismem z 9 maja 2013 r. skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że od 2010 r. nie osiąga żadnych przychodów, a od [...] stycznia 2011 r. zarejestrowana jest w urzędzie pracy jako bezrobotna bez prawa do zasiłku. Egzekucja określonej w decyzji Prezydenta Miasta [...] kwoty może jej utrudnić znalezienie jakiejkolwiek pracy. Ponadto może zaistnieć sytuacja, że skutki takiej egzekucji będą nieodwracalne.
Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że brak jest więzi pomiędzy nią i jej ojcem W. M. Wyjaśniła w tym zakresie, iż ponad 20 lat temu ojciec odszedł od rodziny, ona i rodzeństwo zostały z matką. Po rozwodzie ojciec nie utrzymywał kontaktu z córkami. Gdyby w takiej sytuacji wystąpił do córek o alimenty na podstawie kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - na zasadzie zasad współżycia społecznego powództwo byłoby oddalone. Na gruncie ww. kodeksowej regulacji wypracowane jest jednolite orzecznictwo, z którego wynika, że brak więzi rodzinnych i "wyrządzenie takiego czynu wobec córek" uzasadnia oddalenie powództwa. Jest to traktowane jednoznacznie. Tylko osoba, która sama przyłożyła się do wychowania dzieci ma prawo oczekiwać, że dzieci zajmą się rodzicami, gdy potrzebują pomocy.
Podała także, iż nie znała miejsca pobytu ojca, zaś organ prowadzący dom pomocy społecznej (dps), w którym ojciec jest umieszczony "niejako wstępuje z prawami osoby umieszczonej w tym dps jako uprawniony do obowiązku alimentacyjnego".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że podstawą prawną rozpoznania wskazanego wniosku jest przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.), stanowiący że wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zaskarżona decyzja jest zatem wykonalna i mimo zaskarżenia do sądu może stać się przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Wyjątek od tej zasady statuuje art. 61 § 3 p.p.a.a., wedle którego w przypadku, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Regulacja prawna wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, iż wniesienie skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez Sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie.
Zauważyć należy, że adresatem wskazanej normy prawnej jest Sąd, który rozważa kwestię wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji po złożeniu wniosku przez stronę. Rozstrzygając więc w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa przy rozpoznawaniu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody należy w szczególności przyjąć, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Warunkiem wydania przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu aktu lub czynności jest wykazanie (uprawdopodobnienie) przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadniając wniosek inicjujący postępowanie w tym przedmiocie skarżąca podała, iż od 2010 r. nie osiąga żadnych przychodów, a od [...] stycznia 2011 r. zarejestrowana została w urzędzie pracy jako bezrobotna bez prawa do zasiłku. Egzekucja określonych ww. decyzją świadczeń może utrudnić jej znalezienie jakiejkolwiek pracy. Ponadto może zaistnieć sytuacja, że skutki takiej egzekucji będą nieodwracalne.
Zdaniem Sądu wskazane wyżej okoliczności uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wprawdzie świadczenie pieniężne, wokół spełnienia którego toczy się spór w niniejszej sprawie jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże rozważając skutki zapłaty orzeczonej należności, należy mieć na uwadze jej wysokość, która w rozpoznawanej sprawie jest znaczna, wynosi bowiem [...] zł. Potencjalna egzekucja tej należności w sytuacji materialnej skarżącej mogłaby doprowadzić do następstw trudnych do odwrócenia.
Na marginesie należy dodać, iż postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez sąd wyroku.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło