VIII SA/Wa 319/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi D.K. na orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby oddala skargę. Dyrektor Zakładu Karnego w Ż. orzeczeniem z dnia [...] maja 2007 roku po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego wszczętego w dniu [...] kwietnia 2007 roku przeciwko [...] D.K. - [...] Zakładu Karnego w Ż., dalej skarżącemu, obwinionemu o to, że w dniu [...] kwietnia 2007 roku około godz. [...] stawił się do służby w Zakładzie Karnym w stanie po spożyciu alkoholu uniemożliwiającym wykonywanie zadań służbowych wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Na skutek rozpoznania zażalenia na powyższe orzeczenie wniesionego przez D.K. Sąd Dyscyplinarny przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w W. orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2007 roku utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi D.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 502/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w W. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd wskazał, iż organ wymierzając karę dyscyplinarną winien uwzględnić wszystkie okoliczności wskazane w § 3 ust. 1 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 135, poz. 634 ze zm.) - dalej jako "rozporządzenie z dnia 14 listopada 1996 r." Zdaniem Sądu ustalając wysokość kary dyscyplinarnej organy nie dopełniły wymogów określonych w powołanych przepisach, w szczególności nie uwzględniły pozytywnych opinii służbowych, podnosząc w uzasadnieniu jedynie kwestie uprzedniej karalności skarżącego. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd zobligował organ administracji do uwzględnienia przy ponownym rozpoznawaniu sprawy zarówno dyspozycji art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz. 283 ze zm.) - dalej jako "ustawa o Służbie Więziennej", jak również § 3 wskazanego wyżej rozporządzenia. Orzeczeniem z dnia [...] lutego 2008 r. Sąd Dyscyplinarny przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w W. po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez D.K. od orzeczenia Dyrektora Zakładu Karnego w Ż. z dnia [...] maja 2007 r. uchylił orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Na skutek ponownego rozpoznania sprawy orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] Dyrektor Zakładu Karnego w Ż. działając na podstawie art. 126 ustawy o Służbie Więziennej oraz § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 14 listopada 1996 r. po uzupełnieniu postępowania dyscyplinarnego wszczętego w dniu [...] kwietnia 2007 r. przeciwko [...] K.D. obwinionemu o to, że w dniu [...] kwietnia 2007 roku około godz. [...] stawił się do służby w Zakładzie Karnym w stanie po spożyciu alkoholu uniemożliwiającym wykonywanie zadań służbowych wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. uzupełnił postępowanie dyscyplinarne przeciwko obwinionemu. Organ wyjaśnił, iż w dniu [...] kwietnia 2007 r. obwiniony stawił się w Zakładzie Karnym w Ż. celem odbycia służby. Podczas odprawy służbowej dowódca zmiany, w związku z podejrzeniem, iż obwiniony znajduje się pod wpływem alkoholu poddał go badaniu testerem trzeźwości na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. W związku z wynikiem badania (2,8 promila alkoholu w wydychanym powietrzu) dowódca zmiany nie dopuścił go do pełnienia służby. Fakt pozostawania pod wpływem alkoholu potwierdziły również wyjaśnienia samego obwinionego, który przyznał się do spożywania alkoholu w dniu pełnienia służby. Wymierzając karę wydalenia ze służby organ wyjaśnił, iż uwzględnił dotychczasowy przebieg służby, potwierdzony pozytywnymi opiniami, jak również pozytywne zakończenie przeszkolenia zawodowego. Uwzględniając charakter naruszenia dyscypliny służbowej oraz fakt, iż w stosunku do obwinionego została już wymierzona kara dyscyplinarna nagany organ uznał zasadność wymierzenia kary wydalenia ze służby. Orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2008 r., znak akt [...] działając na podstawie art. 132 ustawy o Służbie Więziennej oraz art. 52 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 14 listopada 1996 r., po rozpoznaniu zażalenia D.K. na wskazane wyżej orzeczenie Sąd Dyscyplinarny przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w W. utrzymał orzeczenie w mocy. Uzasadniając powyższe stanowisko Sąd Dyscyplinarny wskazał, iż Dyrektor Zakładu Karnego uwzględnił wszystkie okoliczności wynikające z powołanych wyżej przepisów oraz wskazał zarówno okoliczności obciążające jak i łagodzące, zaś charakter naruszenia dyscypliny przez obwinionego, tj. wprowadzenie się w stan ograniczający zdolność wykonywania zadań służbowych lub uniemożliwiający ich wykonywanie wpłynął na wymierzenie tak surowej kary. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący D.K., który pismem z dnia 28 czerwca 2008 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podał, iż Sąd Dyscyplinarny w uzasadnieniu swojego orzeczenia nie uwzględnił istotnych wskazówek dotyczących wymierzania kary dyscyplinarnej. W jego ocenie pobudki działania nie były naganne, wina w znacznym stopniu ograniczona specyfiką służby i sposobem przystępowania do służby. Skarżący wskazał, iż stawił się do służby w stanie po spożyciu alkoholu po raz pierwszy. Nie neguje on faktu, iż jego przewinieniem był brak gotowości do służby, podał jednak, iż nie miało miejsca wykonywanie obowiązków służbowych pod wpływem alkoholu, a tym samym nie doszło do stworzenia zagrożenia. Wskazał również, iż w orzeczeniach Dyrektora Zakładu Karnego oraz Sądu Dyscyplinarnego nie uwzględniono pozytywnych elementów oceny jego służby oraz pozytywnych opinii służbowych oraz zastosowano najwyższą z dziewięciu znanych ustawie kar dyscyplinarnych - wydalenie ze służby, które w jego ocenie jest niewspółmierne do wagi czynu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej jako "u.p.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy Służby Więziennej uregulowane zostały powoływaną wyżej ustawą o Służbie Więziennej natomiast zasady i tryb postępowania dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy tej służby zawarte są w wydanym na podstawie delegacji ustawowej rozporządzeniu z dnia 14 listopada 1996 r. Zgodnie z art. 125 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariusz podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie dyscypliny służbowej, nieprzestrzeganie etyki zawodowej, a zwłaszcza honoru, godności i dobrego imienia służby oraz w innych przypadkach określonych w ustawie. Z ust. 3 pkt 7 powołanego przepisu wynika natomiast, iż naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności wprowadzenie się w stan ograniczający zdolność wykonywania zadania służbowego lub uniemożliwiający jego wykonanie. Przepis art. 126 ust. 1 powołanej ustawy o Służbie Więziennej zawiera katalog kar dyscyplinarnych, wśród których kara wydalenia ze służby jest karą najsurowszą. Szczegółowe zasady wymierzania kar określone zostały w rozdziale 2 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Zgodnie z § 3 ust. 1 tego aktu przy wymiarze kary bierze się pod uwagę m.in. rodzaj i wagę przewinienia, pobudki czynu, stopień winy, zachowanie się obwinionego przed i po popełnieniu przewinienia, okres pozostawania w służbie i opinię służbową. Zgodnie z § 3 ust. 2 tego aktu wymiar kary dyscyplinarnej powinien ponadto uwzględniać skutki przewinienia, czy popełnione było pod wpływem alkoholu lub innego środka odurzającego oraz czy w stosunku do funkcjonariusza jest już orzeczona kara dyscyplinarna. W świetle powyższego należy wskazać, iż wymierzając karę należy brać pod uwagę zarówno okoliczności łagodzące, jak i obciążające. W związku z tym, przedmiotem sądowej kontroli jest ustalenie, czy w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego udowodniono że miało miejsce niedopełnienie obowiązków funkcjonariusza oraz czy orzeczona kara jest adekwatna do stopnia zawinienia, jak i popełnionego przewinienia. Wskazać należy, iż kontrolowana decyzja zapadła po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...], a następnie po uchyleniu przez Sąd Dyscyplinarny orzeczenia z dnia [...] maja 2007 r. Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Zakładu Karnego w Ż. uzupełnił postępowanie dyscyplinarne. Ze znajdującego się w aktach postępowania sprawozdania z uzupełniającego postępowania dyscyplinarnego wynika jednoznacznie, iż w dniu [...] kwietnia 2007 r. skarżący stawił się do pracy pod wpływem alkoholu. Okoliczność ta nie była również kwestionowana przez obwinionego. Wyniki uzupełniającego postępowania wyjaśniającego wskazują również, iż D.K. został przyjęty do służby dniu [...] lipca 2004 r. Ostatnia opinia służbowa datowana na dzień 1 czerwca 2006 r. była pozytywna. Niemniej jednak w dniu [...] stycznia 2007 r. obwinionemu została wymierzona surowa kara nagany za przewinienie polegające na wykonywaniu obowiązków [...] sprzecznie z obowiązującymi przepisami poprzez pobieranie skazanych z pawilonu mieszkalnego bez podstawy prawnej oraz bezprawne wydanie jednemu ze skazanych uprzednio zakwestionowanych w trakcie kontroli generalnej rzeczy. Po upływie niespełna 3 miesięcy od wymierzenia tejże kary obwiniony dopuścił się zarzucanego mu niniejszym postępowaniem przewinienia. Biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonego uzupełniającego postępowania dyscyplinarnego Dyrektor Zakładu Karnego w Ż. orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. wymierzył obwinionemu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Sądu Dyscyplinarnego. W ocenie Sądu powyższe rozstrzygnięcia zapadło zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Wymierzając karę dyscyplinarną wzięto pod uwagę zarówno zachowanie się obwinionego przed, jak i po popełnieniu przewinienia, jak również okres pozostawania w służbie i opinię służbową. Wobec tego zaznaczyć należy, iż zostały wykonane wszystkie zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 7 listopada 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 502/07. Orzeczenie Dyrektora Zakładu Karnego w Ż. należy więc uznać za prawidłowe zarówno pod względem zastosowania przepisów prawa, jak i wykonania zaleceń sądu administracyjnego. Należy również zaznaczyć, iż w ocenie Sądu niezasadne są zarzuty skargi, jakoby orzeczenie najsurowszej z kar było naruszeniem zasady gradacji kar. Orzekając karę dyscyplinarną wydalenia ze służby organ zastosował się do treści cytowanego wyżej § 3 rozporządzenia z dnia 14 listopada 1996 r. Przepis ten nakazuje w szczególności wziąć pod uwagę rodzaj i wagę przewinienia, okoliczności, w jakich zostało popełnione, pobudki czynu, stopień winy, zachowanie się obwinionego przed i po popełnieniu przewinienia, okres pozostawania w służbie i opinię służbową, a nadto skutki przewinienia, czy popełnione było pod wpływem alkoholu lub innego środka odurzającego oraz czy w stosunku do funkcjonariusza jest już orzeczona kara dyscyplinarna. Wymierzając D.K. karę wydalenia ze służby organ zasadnie uznał, iż rodzaj przewinienia - stawienie się do pracy w celu pełnienia służby na posterunku zewnętrznym uzbrojonym w stanie po spożyciu alkoholu, uprzednia nieskuteczności zastosowanej kary surowej nagany (co miało miejsce niespełna 3 miesiące wcześniej), bezsporny fakt zawinienia oraz niskie pobudki czynu uzasadniają zastosowanie najsurowszej z kar. Organy administracji w swoich orzeczeniach wskazały jakimi względami kierowały się przy orzekaniu kary. Obowiązkiem Sądu Dyscyplinarnego było wyłożenie motywów prawnych i faktycznych w kwestiach istotnych z punktu widzenia norm prawa materialnego. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia jest jasne i zrozumiałe oraz spełnia wskazane wyżej wymogi. Sąd Dyscyplinarny w zwięzłej formie wyłożył racje, które legły u podstaw utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Zakładu Karnego, powołując się w motywach pisemnych uzasadnienia wprost na przepis § 3 rozporządzenia z dnia 14 listopada. Brak jest więc, zdaniem Sądu, podstaw do zarzucenia organom administracji dowolności w zakresie oceny stanu faktycznego i przekroczenia wynikających ze wskazanych wyżej przepisów zasad orzekania o odpowiedzialności dyscyplinarnej. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności na mocy art. 151 u.p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.