VIII SA/Wa 319/09

WyrokWSA w Warszawie2009-09-16

Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Sławomir Fularski, Piotr Piszczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie zastępcze Wojewody stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego, wydane na podstawie skazania za umyślne przestępstwo, narusza prawo, w szczególności w zakresie procedury powiadamiania oraz prawa do obrony?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Rady Miejskiej, uznając, że Wojewoda prawidłowo wydał zarządzenie zastępcze stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego. Sąd uznał, że radny, mimo braku pouczenia w zarządzeniu, skorzystał z prawa do skargi, a Wojewoda prawidłowo powiadomił Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zamiarze wydania zarządzenia. Sąd podkreślił również, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w postępowaniu dotyczącym zarządzeń zastępczych, a skazanie za przyjęcie korzyści majątkowej jest przestępstwem umyślnym.
Stan faktyczny
Rada Miejska w M. wniosła skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego M. M. z powodu skazania go prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne. Rada zarzucała naruszenie prawa do obrony, brak powiadomienia radnego i Rady o zamiarze wydania zarządzenia, a także błędne ustalenie charakteru przestępstwa. Wojewoda wydał zarządzenie zastępcze, ponieważ Rada Miejska nie podjęła stosownej uchwały.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Rady Miejskiej w M.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia NSA Piotr Piszczek /sprawozdawca/, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skargi Rady Miejskiej w M. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę. VIII SA/Wa 319/09 UZASADNIENIE Zarządzeniem zastępczym z dnia [...] marca 2009 r. – stosownie do treści art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm.) – Wojewoda [...] stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w M. sprawowanego przez M. M. W motywach zwrócił uwagę, iż wyżej wymieniony został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w G. za przestępstwo z art. 228§3 k.k. (będące występkiem umyślnym); orzeczenie w sprawie [...] zapadło [...] marca 2007 r., zaś uprawomocniło się [...] października 2007 r. Ponieważ skazanie nastąpiło w czasie trwania kadencji Rady Miejskiej w M. (rozpoczęła się ona [...] listopada 2006 r.), to radny utracił prawo wybieralności w trakcie pełnienia mandatu. Z uwagi na fakt, iż Rada Miejska w M. nie podjęła w związku z tą sytuacją stosownej uchwały, mimo wezwania Wojewody [...] do jej podjęcia, wydanie zarządzenia zastępczego stało się koniecznością. Od powyższego zarządzenia zastępczego skargę wniosła Rada Miejska w M. zarzucając: a) Brak powiadomienia radnego o przysługującym mu prawie złożenia skargi do sądu administracyjnego; w ten sposób wyłączono prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpoznania sprawy, co gwarantuje art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz art. 41 pkt 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. b) Skierowanie przez Wojewodę [...] do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji pisma z dnia [...] 02.2009 r. o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego (bez uprzedniego zawiadomienia radnego i Rady Miejskiej w M.) "czym ograniczono możliwość obrony radnego i współuczestniczenia w decyzji ważnej dla niego osobiście i jego wyborców". Tym samym naruszono dostęp radnego do "dokumentów urzędowych" gwarantowany między innymi art. 51 Konstytucji, art. 41pkt 2b) Karty Praw Podstawowych UE oraz Protokołem brytyjskim (Lizbona 18-19.X.2007 r.). c) Obrazę art. 171 pkt 2 Konstytucji poprzez zaniechanie zawiadomienia Prezesa Rady Ministrów o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego. d) Brak ustaleń – w zaskarżonym zarządzeniu zastępczym – iż przypisane radnemu przestępstwo ma charakter umyślny, zwłaszcza, iż Sąd karny nie orzekł środka karnego w postaci "utraty praw publicznych" ani nie powołał art. 9 pkt 1 k.k. e) Błędne przyjęcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zastępczego, że radny przyznał, iż został skazany za przestępstwo umyślne. f) Brak dogłębnej analizy faktów przed wydaniem zarządzenia zastępczego – czym naruszono przepisy Konstytucji oraz innych ustaw oraz Karty Praw Podstawowych UE. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie w całości wskazanego wyżej aktu nadzoru. W odpowiedzi na skargę zażądano jej oddalenia podnosząc argumenty zbieżne z motywami zarządzenia zastępczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze (ad a), wskazać należy, że M. M. – pomimo braku stosowanego pouczenia w zarządzeniu zastępczym Wojewody [...] – zrealizował prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Sprawa VIII SA/Wa 280/09 została przez WSA w Warszawie merytorycznie rozstrzygnięta wyrokiem z dnia [...] września 2009 r. Nie naruszono tym samym przepisów wskazanych we wniesionym środku zaskarżenia. Po drugie (ad b), ustawa o samorządzie gminnym w art. 98 a ust 2 wskazuje, iż Wojewoda przed wydaniem zarządzenia zastępczego, ma obowiązek powiadomić Ministra właściwego do spraw administracji publicznej o potrzebie wydania zarządzenia zastępczego. Organ nadzoru skierował do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji pismo z dnia [...] lutego 2009 roku informujące o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego. Powyższe pismo zostało skutecznie doręczone w dniu [...] lutego 2009 roku. Uznać, zatem należy, iż Minister został prawidłowo powiadomiony o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego. Wskazać przy tym należy, iż powyższy przepis, ani także żaden inny, nie przewiduje obowiązku informowania o skierowanym piśmie ani radnego, którego sprawa dotyczy, ani także Rady, do której skierowane było wezwanie do podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu. Wobec powyższego również ten zarzut jest całkowicie nieuzasadniony – także w świetle regulacji zawartych w art. 41 pkt 2 Karty Praw Podstawowych UE, który przewiduje "prawo każdej osoby dostępu do akt jej sprawy". Wystąpienie Wojewody [...] do Ministra było bowiem zwykłą informacją (czynnością materialno-techniczną) niepowiązaną z jakimikolwiek aktami sprawy. Po trzecie (ad c), wskazać należy, iż zarzut naruszenia art. 171 pkt 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest całkowicie chybiony, jako że wskazany we wcześniejszym akapicie przepis wskazuje, iż w sprawach dotyczących uchylenia mandatu właściwy jest Minister właściwy do spraw administracji publicznej, a nie Prezes Rady Ministrów. Po czwarte (ad d i e), z załączonego do akt sądowych wyroku oraz informacji Krajowego Rejestru Karnego wynika, iż M. M. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] marca 2007 roku wydanym w sprawie sygn. akt [...] za to, że w dniu [...] lutego 2002 r. w M. będąc funkcjonariuszem Policji działając wspólnie i w porozumieniu z J. N., przyjął od G. K. korzyść majątkową w postaci [...] zł w zamian za odstąpienie od zatrzymania prawa jazdy. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu [...] października 2007 roku. Tak więc M. M. popełnił przestępstwo określone w art. 228§3 k.k. i za to w zw. z art. 33§1 i 2 w zw. z §3 k.k. oraz art. 43§1 k.k. skazano go na karę [...] lat pozbawienia wolności, grzywnę w wymiarze [...] stawek po [...] zł oraz [...] lata zakazu wykonywania zawodu policjanta. Karę pozbawienia wolności Sąd zawiesił na okres próby wynoszący [...] lata. Na marginesie wskazać trzeba, że przyjęcie korzyści majątkowej jest przestępstwem umyślnym, a w niniejszej sprawie – jak wynika to z opisu czynu – zostało popełnione w zamiarze bezpośrednim. Po piąte (ad f), wskazać należy, iż radni, których postępowanie dotyczyło, w tym M. M., spotkali się osobiście z Wojewodą [...] jeszcze przed wydaniem zarządzenia zastępczego. Z powyższego spotkania sporządzony został protokół (w aktach sprawy), który uczestniczący w spotkaniu podpisali. Zatem, radni złożyli wobec organu nadzoru wyjaśnienia w sposób formalny, czemu w skardze Rada Miejska w M. zaprzecza. Wobec powyższego również ten zarzut jest całkowicie chybiony. Podkreślić przy tym należy, iż przepis art. 98a ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym nie przewiduje stosowania w sprawach dotyczących wydania zarządzenia zastępczego odpowiednio przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Taka delegacja znajduje się jedynie w przepisie art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku, w ust 5. Jednakże przepis ten dotyczy tylko i wyłącznie rozstrzygnięć nadzorczych i postępowania dotyczącego rozstrzygnięć nadzorczych. W art. 98a ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi podstawę prawną do wydania zarządzenia zastępczego, takiej delegacji nie ma, a więc w sprawach dotyczących zarządzeń zastępczych przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania, skoro ustawodawca wyraźnie tego nie wskazał. Art. 98a w/wym. ustawy odsyła w ust 3 do odpowiedniego stosowania art. 98 tejże ustawy. Jednakże i w treści art. 98 także brak jest odesłania do stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec powyższego należy uznać, iż w postępowaniach dotyczących zarządzenia zastępczego przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania. Tak więc - w świetle powyższych rozważań - wskazać trzeba, iż prowadząc przedmiotowe postępowanie Wojewoda [...] nie naruszył norm, o których mowa w skardze; z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, iż prawidłowo ustalono stan faktyczny i zastosowano właściwe przepisy. Na koniec wypada też stwierdzić, iż Wojewoda nie naruszył także zapisów Protokołu brytyjskiego (zał. do Traktatu lizbońskiego) gdyż ten ostatni akt nie został jeszcze przez wszystkie kraje UE ratyfikowany. Uwzględniając treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło