VIII SA/Wa 32/20
PostanowienieWSA w Warszawie2021-01-07
Skład orzekający: Sędzia WSA Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak organów reprezentujących osobę prawną (brak zarządu wpisany w KRS) stanowi brak zdolności procesowej, który uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy i skutkuje koniecznością zniesienia i umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi
Brak organów reprezentujących osobę prawną, skutkujący brakiem zdolności procesowej, stanowi przeszkodę uniemożliwiającą merytoryczne rozpoznanie sprawy. W takiej sytuacji sąd, po bezskutecznym wezwaniu do uzupełnienia braków, powinien znieść postępowanie w zakresie dotkniętym tymi brakami i umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, zgodnie z art. 31 § 3 i art. 161 § 1 pkt 3 PPSA.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. dotyczącej podatku VAT. Sąd, powziąwszy informację o braku zarządu Spółki w KRS, zawiesił postępowanie. Następnie wezwał pełnomocnika Spółki do usunięcia braków formalnych poprzez uzupełnienie braków w zarządzie, pod rygorem odrzucenia skargi. Pełnomocnik nie uzupełnił braków w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił podjąć zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne, znieść postępowanie sądowoadministracyjne przeprowadzone od dnia [...] grudnia 2019 r. oraz umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z/s w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanowił: 1. podjąć zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne; 2. znieść postępowanie sądowoadministracyjne przeprowadzone od dnia [...] grudnia 2019 r.; 3. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.
[...] Sp. z o.o. z/s w R. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego) [...] grudnia 2019r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "WSA" lub "Sąd") skargę na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] października 2019 r.
W związku z podjęciem przez Sąd z urzędu informacji, że Spółka nie ma zarządu (zapis w KRS) i nie posiada organów do jej reprezentowania przed sądem, postanowieniem z 2 lipca 2020r., na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z dnia z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "ppsa") na rozprawie zawiesił postępowanie sądowe.
Następnie, w wykonaniu zarządzenia z [...] września 2020r., pismem z [...] października 2020r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi poprzez usunięcie braków w zarządzie Spółki uniemożliwiających jej działanie - w terminie 2 miesięcy, pod rygorem odrzucenia skargi. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki [...] października 2020r. Termin do usunięcia braków formalnych upłynął zatem z dniem [...] grudnia 2020r. Dotychczas nie zostały uzupełnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 28 § 1 i art. 29 ppsa, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.
Z art. 28 § 1 ppsa wynika, że do skutecznego przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego z udziałem osoby prawnej konieczne jest, by przy każdej czynności procesowej posiadała ona zdolność procesową. Braki w zakresie zdolności procesowej Sąd musi uwzględnić z urzędu na każdym etapie postępowania i określić ich skutek. Ewentualny brak organu powołanego do reprezentacji strony skutkuje bowiem nieważnością postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 ppsa).
W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy braki w składzie zarządu skarżącej powodujące brak zdolności procesowej stanowią braki uniemożliwiające działanie strony. Jednocześnie jest to brak w składzie właściwych organów, który może być uzupełniony w sposób określony w art. 31 ppsa.
Zgodnie z powyższym przepisem, jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego. Przepis § 2 ww. jednostki redakcyjnej stanowi, że Sąd może dopuścić tymczasowo do czynności stronę niemającą zdolności sądowej lub procesowej albo osobę niemającą należytego ustawowego umocowania, z zastrzeżeniem, że przed upływem wyznaczonego terminu braki będą uzupełnione, a czynności zatwierdzone przez powołaną do tego osobę. Z kolei § 3 art. 31 ppsa wskazuje, że jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie.
Zarządzenie wzywające do usunięcia braków w zakresie zdolności sądowej, procesowej albo w składzie właściwych organów powinno zawierać pouczenie o skutkach jego niewykonania. Konsekwencją nieuzupełnienia braków jest zniesienie postępowania w zakresie, w jakim jest dotknięte brakami. W przypadku zniesienia postępowania występuje potrzeba wydania odpowiedniego postanowienia kończącego postępowanie o umorzeniu postępowania (vide. wyrok NSA z 3 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 3149/12; postanowienie WSA w Warszawie z 30 października 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 2317/13 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, w dniu [...] października 2020 r. pełnomocnik Spółki odebrał wezwanie do uzupełnienia braku w zarządzie Spółki uniemożliwiającego jej działanie. Do dnia wydania niniejszego postanowienia braku tego strona jednak nie usunęła. Ustalenie w powyższym zakresie uprawnia zatem Sąd do zniesienia postępowania w części, w jakiej toczyło się ono po zdarzeniu powodującym utratę przez stronę zdolności procesowej, co miało miejsce z dniem [...] grudnia 2019 r. (wykreślenie członków zarządu Spółki ).
Z kolei, stosownie do przepisu art. 161 § 1 pkt 3 ppsa sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" użyty w cyt. przepisie oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (wyrok NSA z 2 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2729/17- LEX nr 2748840).
Reasumując, strona nie uzupełniła braków, które stanowią przeszkodę do merytorycznego rozpoznania sprawy i dalsze prowadzenie postępowania sądowego stało się bezprzedmiotowe.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 31 § 3 oraz art. 161 § 3 ppsa orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło