VIII SA/Wa 325/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi N. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia[...] lutego 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu, N. B. (dalej: "skarżąca") wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na powołaną wyżej decyzję z [...] lutego 2013 roku. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym oraz uzyskiwanych dochodach, zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca jest studentką. Wskazała, że w ubiegłym roku osiągnęła dochód [...]zł (miesięcznie ok. [...]zł), co wystarcza na opłacenie czynszu. Wskazała, że z posiadanych nieruchomości nie osiąga żadnych dochodów, użyczyła je bratu, który spłacił za nią kredyt w kwocie [...]zł. Wyjaśniła, że nie jest w stanie zapłacić wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł. Pozostaje częściowo na utrzymaniu rodziców emerytów. Wskazała, że jest właścicielem mieszkania o powierzchni [...] metrów kwadratowych oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...]ha. Jako dochód wskazała [...] zł z tytułu umowy o dzieło. Do wniosku załączyła kopię wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (z którego wynika zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej firmy skarżącej), kopię zeznania podatkowego za 2012 r., kopię pisma zarządcy nieruchomości o wysokości zaliczki na koszty utrzymania mieszkania przy ul. [...] w [...], kopię faktury za energię elektryczną. W związku z wątpliwościami co do sytuacji majątkowej skarżącej, referendarz sadowy na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a.") wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy poprzez: 1) nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych skarżącej (historia operacji), za ostatnie sześć miesięcy, 2) wskazanie jak zostały wydatkowane środki w wysokości [...]zł pochodzące z kredytu i na jaki cel został zaciągnięty, 3) wskazanie i udokumentowanie wysokości dochodów i majątku rodziców w związku z oświadczeniem o utrzymywaniu przez nich skarżącej, 4) złożenie oświadczenia, czy skarżąca bądź jej rodzice posiadają tytuł prawny do lokalu położonego w [...] ul. [...], 5) złożenie aktu not. – umowy darowizny lokalu położonego w [...] przy ul. [...]ewentualnie wskazanie aktualnej wartości tego lokalu. W dniu 28 czerwca 2013 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącej, w którym: 1) dołączyła potwierdzenia pojedynczych transakcji bankowych; 2) wyjaśniła, że kwota [...]zł to część kredytu jaki pobrała na zakup towarów handlowych na rozpoczęcie działalności gospodarczej w 2009 r. w kwocie [...]zł, z czego większość spłaciła; 3) dołączyła kopie decyzji ZUS o emeryturach rodziców, którzy są właścicielami nieruchomości w [...] obciążonej hipoteką z tytułu kredytu; 4) wyjaśniła, że właścicielem lokalu w [...] przy ul. [...] jest jej brat M. B.; 5) dołączyła kopię aktu notarialnego – umowy darowizny lokalu w [...] przy ul. [...], którego wartość określiła na kwotę ok. [...]zł z powodu obciążenia go hipoteką z tytułu kredytu. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Pismem z 23 lipca 2013 r. pełnomocnik skarżącej prawidłowo wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na nieprawidłowym uznaniu, że skarżąca jest w stanie ponieść koszty sądowe, w tym wpis od skargi. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik skarżącej przytoczył ww. okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zgodnie z art. 260 u.p.p.s.a., wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a. właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 u.p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie wykazała ona bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni nie załączyła do swojego pisma wszystkich żądanych przez Sąd dokumentów, w tym przede wszystkim pełnej historii operacji bankowych na koncie za ostatnie sześć miesięcy. Sąd w konsekwencji został pozbawiony możliwości rzetelnej i wnikliwej oceny wniosku pod kątem spełnienia przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione przez skarżącą informacje są bowiem niewystarczające do odtworzenia jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Natomiast Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącej ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z 9 marca 2011 r. sygn. akt I GZ 54/11 oraz I GZ 55/11; dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 255 u.p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.