VIII SA/Wa 329/12
WyrokWSA w Warszawie2012-08-08
Skład orzekający: Cezary Kosterna, Marek Wroczyński, Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik może opodatkować krajową dostawę towarów używanych w systemie VAT-marża, gdy dostawa tych towarów od zagranicznego kontrahenta była wewnątrzwspólnotowym nabyciem towarów (WNT) opodatkowanym na zasadach ogólnych, mimo że faktury zawierały adnotację o VAT-marża?Ratio decidendi
Podatnik nie może zastosować procedury VAT-marża przy krajowej dostawie towarów używanych nabytych od zagranicznego podatnika, jeżeli dostawa ta w państwie członkowskim rozpoczęcia wysyłki nie była opodatkowana na zasadach VAT-marża lub zwolniona od podatku, a podatnik nie posiada dokumentów jednoznacznie potwierdzających takie opodatkowanie. W przypadku gdy dostawa zagraniczna jest wewnątrzwspólnotowym nabyciem towarów opodatkowanym na zasadach ogólnych, podatnik musi rozliczyć VAT zgodnie z tymi zasadami.Stan faktyczny
Skarżący podatnik nabył w 2008 r. samochody używane od holenderskiej firmy Autohandel D., która na fakturach błędnie zamieściła adnotację VAT-marża, podczas gdy transakcje były wewnątrzwspólnotowym nabyciem towarów (WNT) opodatkowanym na zasadach ogólnych. Skarżący nie zadeklarował tych nabyć w deklaracjach VAT. Organ podatkowy ustalił na podstawie dokumentów urzędowych i informacji z systemu VIES, że dostawa była WNT, a podatnik nie posiadał dokumentów jednoznacznie potwierdzających opodatkowanie VAT-marża przez dostawcę. Organ I i II instancji określiły zobowiązanie podatkowe w VAT, a skarżący zaskarżył decyzję, podnosząc naruszenia prawa materialnego i proceduralnego oraz działanie w dobrej wierze.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Marek Wroczyński, sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oddala skargę.
1.1. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie przez P. R. (dalej: skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: organ odwoławczy) z [...] marca 2012 r., znak [...], utrzymująca w mocy po rozpoznaniu odwołania decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z [...] listopada 2011 r. w sprawie określenia kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące: 01, 03, 04, 05, 06, 07,08, 09, 10, 12/2008 r.
1.2. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W toku kontroli ustalono również, że w dokumentacji Podatnika za 2008 r. znajduje się [...] szt. faktur wystawionych przez firmę Autohandel D., P. [...],[...] H., NL [...], dokumentujących zakup samochodów na łączną kwotę [...] Euro. Wszystkie faktury wystawione przez kontrahenta holenderskiego zawierają wzmiankę "Marge Totaalbedrag".
W ewidencjach Podatnika powyższe faktury zostały rozliczone jako zakup
w procedurze uproszczonej VAT-marża. Na podstawie informacji SCAC 2004 ustalono, że wszystkie transakcje zakupu samochodów w 2008 r. z ww. firmy holenderskiej na rzecz Strony były wewnątrzwspólnotowym nabyciem towarów (WNT), wykazanym przez przedsiębiorcę holenderskiego jako wspólnotowa dostawa towarów (WDT). Strona odebrała samochody w Holandii, w miejscowości H., za samochody zapłaciła [...] Euro w gotówce, a podatnik holenderski przez pomyłkę zamieścił na fakturach adnotację "marża", stosując jednak przy dostawie ogólne zasady opodatkowania VAT. Na podstawie bazy VIES ustalono,
że na rzecz Strony w 2008 r. holenderski kontrahent - firmą Autohandel D. wykazała wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na kwotę [...] Euro. Strona nie zadeklarowała żadnych wewnątrzwspólnotowych nabyć od ww. kontrahenta
z Holandii, zarówno w deklaracjach VAT-7, jak i informacjach podsumowujących VAT-UE za 2008 r. W związku z tym, że sprowadzane w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów samochody były przedmiotem dostawy
w kraju, to ich dostawa realizowana przez podatnika VAT czynnego, podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT na zasadach ogólnych określonych przepisami ustawy o VAT, wg stawki właściwej dla tego rodzaju towaru (w przypadku samochodów wg stawki podatku VAT 22%). Strona dokonała zgłoszenia rejestracyjnego w podatku od towarów i usług z dniem [...].09.2003 r., natomiast jako podatnik VAT UE zarejestrowała się z dniem [...].05.2004 r.
W związku z powyższym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...], określił Stronie kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, od marca do października i za grudzień 2008 r.
Od powyższej decyzji Strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania
w sprawie, względnie o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości
i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Zaskarżonej decyzji pełnomocnik Strony zarzucił naruszenie prawa materialnego i przepisów proceduralnych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 120, art. 121 i art. 120 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), poprzez wadliwą ocenę zebranego materiału dowodowego oraz niepełne zebranie materiału dowodowego,
- art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.), poprzez brak jego zastosowania
w przedmiotowej sprawie.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik Strony stwierdził, że w niniejszej sprawie nie doszło do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, gdyż Strona
w swej dokumentacji posiadała dokumenty jednoznacznie potwierdzające nabycie towarów na zasadzie VAT-marża. W podobnej sprawie wypowiedział się WSA
w Szczecinie w wyroku z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 749/09. Zdaniem pełnomocnika fakt, że sprzedawca samochodów - holenderska firma Autohandel D. faktycznie wykonywała sprzedaż w procedurze wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów nie oznacza jeszcze, że w analizowanym przypadku Strona jest obowiązana wykazać podatek należny z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, jeśli kierowała się zasadą dobrej wiary. W opinii pełnomocnika Strony Podatnik miał prawo znajdować się w przekonaniu, że dokonuje zakupu
w procedurze VAT-marża. O fakcie tym świadczą adnotacja na fakturze, że pojazdy były nabywane w tej procedurze, jak również oświadczenie sprzedawcy,
że w procedurze VAT-marża transakcję tę rozliczył, co dowodzi dobrej wiary podatnika. Pełnomocnik Strony powołał wyrok ETS z dnia 12 stycznia 2006 r., C-384/04 w sprawie Federation of Technological Industries i dotyczący tzw. karuzeli podatkowej, oraz wyrok się WSA w Warszawie z dnia 10 lutego 2011 r. (sygn akt: III SA/Wa 1465/10). Pełnomocnik Strony stwierdził, iż w kontekście wyżej przedstawionych orzeczeń ETS oraz sądów krajowych, ocena materiału dowodowego dokonana przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. jest błędna. W sprawie nie doszło do wewnątrzwspólnotowego nabycia przedmiotowych samochodów, nie można więc mówić o ich odsprzedaży
na ogólnych zasadach, a co za tym idzie - do określenia kwoty podatku należnego przyjmując za podstawę opodatkowania wartość sprzedaży netto. Powyższa wadliwość oceny materiału dowodowego dokonana przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R., zdaniem Strony narusza art. 121 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Powyższe oznacza, że organ podatkowy nie podjął działań mających na celu zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. W ocenie Podatnika obowiązek zebrania całego materiału dowodowego oznacza, że organy podatkowe nie mogą ograniczyć się do przeprowadzenia tylko niektórych dowodów kierując się z góry przyjętym założeniem, że inne dowody, zwłaszcza mające potwierdzić okoliczności zgodnie z twierdzeniem Strony, są zbędne (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 lipca 2004 r., sygn. III SA 1622/03). Ponadto Pełnomocnik Strony zauważył, że w przedmiotowej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. dokonał nie swobodnej, a dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego.
W ocenie Podatnika materiał dowodowy zebrany w sprawie, nie daje podstaw do kwestionowania przez organ podatkowy zasadności stosowania szczególnej procedury w zakresie dostawy towarów używanych.
1.3. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o VAT przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz.
Z przepisu art. 9 ust. 2 wynika, że przepis ust. 1 stosuje się pod warunkiem, że:
1) nabywcą towarów jest:
a) podatnik, o którym mowa w art. 15, lub podatnik podatku od wartości dodanej, a nabywane towary mają służyć działalności gospodarczej podatnika,
b) osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w lit. a - z zastrzeżeniem art. 10;
2) dokonujący dostawy towarów jest podatnikiem, o którym mowa w pkt 1 lit. a.
Natomiast według art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, o którym mowa w art. 9, nie występuje w przypadku, gdy:
- dostawa towarów, o których mowa w art. 120 ust. 1, w wyniku której ma miejsce wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów na terytorium kraju, jest opodatkowana podatkiem od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu towarów na zasadach odpowiadającym regulacjom zawartym w art. 120 ust. 4 i 5,
- a nabywca posiada dokumenty jednoznacznie potwierdzające nabycie towarów na tych zasadach.
Zgodnie z art. 120 ust. 4 ustawy o VAT w przypadku podatnika wykonującego czynności polegające na dostawie towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków nabytych uprzednio przez tego podatnika dla celów prowadzonej działalności lub importowanych w celu odsprzedaży, podstawą opodatkowania jest marża stanowiąca różnicę między całkowitą kwotą, którą ma zapłacić nabywca towaru, a kwotą nabycia pomniejszoną o kwotę podatku. Z kolei
w myśl art. 120 ust. 10 ustawy o VAT przepisy ust. 4 i 5 dotyczą dostawy towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków, które podatnik nabył od:
1) osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej niebędącej podatnikiem, o którym mowa w art. 15, lub niebędącej podatnikiem podatku od wartości dodanej;
2) podatników, o których mowa w art. 15, jeżeli dostawa tych towarów była zwolniona od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113;
3) podatników, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana zgodnie z ust. 4 i 5;
4) podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych towarów była zwolniona od podatku na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113,
5) podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana podatkiem od wartości dodanej na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w ust. 4 i 5, a nabywca posiada dokumenty jednoznacznie potwierdzające nabycie towarów na tych zasadach.
Z powyższych przepisów wynika, że wprowadzona w ustawie o VAT szczególna procedura opodatkowania dostawy towarów używanych, polegająca na opodatkowaniu marży, dotyczy przypadków, gdy dostawca tych towarów pozbawiony był prawa do odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego przy jego nabyciu.
Z akt sprawy wynika, że Podatnik sprowadził z Holandii [...] samochodów używanych nabywając je od firmy holenderskiej. W ewidencjach nabyć Podatnika powyższe faktury zostały rozliczone jako zakup w procedurze uproszczonej VAT-marża. Następnie dokonując sprzedaży w kraju [...] z [...] samochodów nabytych w Holandii, Podatnik opodatkował tę sprzedaż w systemie VAT marża. Na podstawie informacji SCAC 2004 oraz nr ref. [...] z dnia [...].04.2010 r. oraz nr [...] z dnia [...].05.2010 r. od holenderskiej administracji podatkowej ustalono, że sprzedaż samochodów w 2008 r. przez ww. firmę holenderską na rzecz polskiego podatnika stanowiła wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, zaś podatnik holenderski przez pomyłkę zamieścił na fakturach adnotację "marża", zastosował jednak do tej sprzedaży ogólne zasady opodatkowania VAT dla WDT. Lokalny urząd holenderski stwierdził, że oświadczenia podatnika holenderskiego, iż żadne (wewnątrzwspólnotowe) dostawy nie zostały dokonane pomiędzy firmą Autohandel D., a Stroną są niestosowne i bezwartościowe. Ponadto na podstawie bazy VIES ustalono, że sprzedane na rzecz skarżącej w 2008 r. samochody holenderski kontrahent wykazał jako wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na kwotę [...] Euro. Natomiast skarżący nie zadeklarował żadnych wewnąrzwspólnotowych nabyć od ww. kontrahenta z Holandii, zarówno w deklaracji VAT-7, jak i w informacjach podsumowujących VAT-UE za 2008 r. Strona była zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym, a firma holenderska była zarejestrowanym podatnikiem podatku od wartości dodanej.
Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że Podatnik dokonując transakcji z firmą holenderską udostępnił podatnikowi holenderskiemu swój numer NIP nadany mu dla transakcji wewnątrzwspólnotowych. Świadczą o tym składane w tamtejszym urzędzie podatkowym przez podatnika holenderskiego informacje dotyczące transakcji dostaw wewnątrzwspólnotowych dokonanych na rzecz Podatnika przez Autohandel D., wykazane w systemie VIES. Wprawdzie rachunki otrzymane od kontrahenta
z Holandii zawierają informację o zastosowaniu opodatkowania w systemie marży, ale jednocześnie na rachunkach tych wskazano numer identyfikacji podatkowej podatnika dla celów handlu wewnątrzwspólnotowego. Istotnym w sprawie było ustalenie czy holenderski kontrahent dokonując na rzecz Podatnika dostawy towarów używanych opodatkował je w systemie VAT-marża, co uprawniałoby w świetle powołanego wyżej art. 10 ust. 1 pkt 4 oraz art. 120 ust. 10 pkt 5 ustawy o VAT również Stronę do zastosowania tej procedury opodatkowania przy sprzedaży krajowej. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że nabycie towarów używanych w postaci pojazdów samochodowych udokumentowane zostało przez holenderskiego dostawcę rachunkami, na których istnieje adnotacja o marży, jednakże organ odwoławczy odmówił wiarygodności tym dowodom z uwagi na okoliczność, iż z informacji o obrotach wewnątrzwspólnotowych z Systemu Wymiany Informacji o VAT wynika, że kontrahent holenderski zadeklarował dostawę wewnątrzwspólnotową na rzecz skarżącego jako wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Dokument SCAC 2004 jest dokumentem urzędowym, wydanym
na podstawie art. 5 Rozporządzenia Rady Nr 1798/2003 z dnia 7 października 2003 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od wartości dodanej. W myśl art. 194 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub inne jednostki stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przepis art. 194 § 3 tej ustawy stanowi, że przepisy § 1 i § 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach. Powyższe przepisy ustanawiają zatem domniemanie, że to co wynika z treści dokumentu urzędowego jest zgodne z prawdą. Przewidziana w § 3 tego artykułu możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym oznacza, że organ podatkowy może odmówić wiarygodności dokumentowi urzędowemu jedynie w wypadku, gdy przeprowadzi postępowanie przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą
w innym przypadku nie może dokonywać jego swobodnej oceny, ale powinien uznać, że to co wynika z treści takiego dokumentu jest zgodne z prawdą.
W niniejszej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji uznał dokument SCAC 2004 za wiarygodny.
W świetle powołanych wyżej przepisów i ustalonego stanu faktycznego
w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w przypadku nabycia samochodów od ww. firmy holenderskiej wystąpiły transakcje WNT, gdyż dostawy towarów dokonywał podatnik od wartości dodanej i dostawa tych towarów nie była opodatkowana podatkiem od wartości dodanej na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w art. 120 ust. 4 i 5 ustawy o VAT. Zatem dostawa tych towarów w kraju nie mogła być opodatkowana w systemie VAT-marża, bowiem, nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 120 ust. 10 ustawy o VAT. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Sz 749/09, który pełnomocnik Strony powołuje w odwołaniu, Sąd stwierdził: "transakcja nie zostanie uznana za wewnątrzwspólnotowe nabycie, o ile nabywca posiada dokumenty jednoznacznie potwierdzające dokonanie w/w czynności na szczególnych zasadach, o których wyżej mowa (...) Uzasadnione jest również twierdzenie organów podatkowych, że za uznaniem kwestionowanych transakcji za dostawy wewnątrzwspólnotowe przemawia również okoliczność, iż dostawy w/w rachunków, tj. niemieckie firmy zadeklarowały dostawę maszyn rolniczych jako wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz (...) co zostało ustalone na podstawie informacji uzyskanych od niemieckiej administracji podatkowej, w oparciu o System Wymiany Informacji o VAT-VIES". Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko Sądu w powyższej sprawie, uznając iż Podatnik nie posiadał dokumentów jednoznacznie potwierdzających nabycie towarów, które dostawca opodatkował na zasadach uproszczonych.
Za chybiony organ odwoławczy uznał także argument Strony, iż Podatnik działał w dobrej wierze i nie wiedział, że transakcje dostawcy nie zostały opodatkowane przez firmę holenderską w systemie VAT - marża, bowiem Podatnik sam wybiera swoich kontrahentów i negocjuje z nimi zasady współpracy.
Przechodząc do zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych organ odwoławczy stwierdził, że wbrew tym zarzutom,
w postępowaniu prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego nie sposób dopatrzyć się naruszenia tych przepisów. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 120 ustawy Ordynacji podatkowej organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, a stosownie do art. 121 w/w ustawy, postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Na podstawie art. 122 ustawy Ordynacji podatkowej, organy podatkowe podejmują w toku postępowania wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a zatem dokonania swobodnej oceny materiału dowodowego. Jak stanowi art. 191 tej ustawy organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Przyjęta w art. 191 Ordynacji podatkowej zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, iż organ podatkowy nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Aby w ramach owej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów powinien, m.in. kierować się przy ich ocenie prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla rozpatrywanej sprawy, wszechstronnością oceny.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organ pierwszej instancji uczynił zadość powyższym przepisom. Zgromadzony materiał dowodowy jest wyczerpujący i pozwala w sposób jednoznaczny stwierdzić prawidłowość ustaleń organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji przedstawiono szczegółowe argumenty uzasadniające rozstrzygnięcie sprawy. Działania Naczelnika Urzędu Skarbowego oparte zostały na przepisach prawa, podjęto również wszelkie możliwe czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego pozwoliło uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Zatem Dyrektor Izby Skarbowej podniesione w odwołaniu zarzuty naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacji podatkowej uznał za nieuzasadnione.
2. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 120, art. 121 i art. 120 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwą ocenę zebranego materiału dowodowego oraz niepełne zebranie materiału dowodowego,
- art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, poprzez brak jego zastosowania w przedmiotowej sprawie.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego powtórzył wcześniej prezentowaną argumentację. Wskazał, że kontrahent skarżącego przekazał oświadczenia, w których wyjaśnił, że nie dokonywał w 2008 r. na rzecz skarżącego żadnych wewnątrzwspólnotowych dostaw, tj. stwierdził, że transakcje odbyły się
w systemie VAT – marża. Organy oparły się zaś na treści pisma holenderskiej administracji skarbowej uznając, że miały miejsce wewnątrzwspólnotowe nabycia towarów, skutkiem czego skarżący podatnik nie wykazał podatku należnego
w kwocie [...] zł. Pełnomocnik podniósł, że skarżący działał w dobrej wierze
i nie wiedział, że jego holenderski kontrahent faktycznie wykonywał sprzedaż
w procedurze wewnatrzwspólnotowej dostawy towarów, nie mógł też sprawdzić rzetelności rozliczania się kontrahenta z jego organem podatkowym. W ocenie pełnomocnika skarżący wypełnił przesłanki do opodatkowania podatkiem na zasadach szczególnych VAT – marża, zaś materiał dowodowy zebrany w sprawie nie daje podstaw do kwestionowania przez organy podatkowe zasadności zastosowania tej procedury.
3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie powtarzając zasadniczo argumentację z zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do argumentacji prezentowanej przez pełnomocnika Skarżącego w kwestii posiadania przez nabywcę dokumentów jednoznacznie potwierdzających nabycie towarów na zasadach art. 120 ustawy o VAT, organ zwrócił uwagę, że konstrukcja art. 10 ust. 1 pkt 4) ustawy o VAT potwierdza, że dla powstania wyłączenia przewidzianego w/w przepisem niezbędnym jest zaistnienie 2 warunków:
1. transakcja musi być opodatkowana na terytorium innego państwa członkowskiego na zasadach odpowiadających regulacjom art. 120 ust. 4 i 5 ustawy o VAT oraz
2. nabywca musi posiadać dokumenty, z których to jednoznacznie wynika.
Pełnomocnik Skarżącego zdaje się w swojej argumentacji zapominać
o istnieniu pierwszego z w/w warunków prowadząc polemikę z tezami w oparciu wyłącznie o wymóg stricte dokumentacyjny, o którym mówi drugi z warunków, a który ma w sprawie niewielkie znaczenie. Organ podkreślił, iż gdyby w ślad za zarzutami Skarżącego uznać, że to dokument generuje wyłączenie działania art. 9 ustawy
o VAT, to inne byłoby brzmienie art. 10 ust. 1 pkt 4) ustawy o VAT. Zastosowanie się zaś do proponowanej przez Skarżącego interpretacji przepisu, o którym mowa wyżej doprowadziłoby do sytuacji, że transakcja nigdzie nie zostałaby opodatkowana (w Holandii zwolnienie z prawem do odliczenia, w Polsce - marża).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona
4.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
4.2. Istota powstałego w tej sprawie sporu sprowadza się do stwierdzenia, czy Skarżący był uprawniony do opodatkowania dokonywanej przez siebie dostawy na terenie kraju towarów używanych (samochodów ciężarowych) w tzw. systemie VAT- marża, tj. przyjmując za podstawę opodatkowania jedynie realizowaną przy tej sprzedaży marżę.
Z treści art. 10 ust. 1 pkt 4 u.p.t.u. wynika, że wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów o jakim mowa w art. 9 u.p.t.u nie występuje w przypadku dostawy towarów, o których mowa w art. 120 ust. 1 u.p.t.u. (co w sprawie niniejszej dotyczy używanych samochodów) jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki:
a) opodatkowanie transakcji tym towarem w kraju rozpoczęcia wysyłki (w tym wypadku – Holandii) następuje według procedury odpowiadającej tej określonej
w art. 120 ust. 4 i 5 (procedury: "VAT- marża"),
b) nabywca posiada dokumenty jednoznacznie potwierdzające nabycie towarów na tych zasadach.
Z treści art. 120 ust. 4 u.p.t.u. wynika, że w przypadku podatnika wykonującego czynności polegające na dostawie towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków, nabytych uprzednio przez tego podatnika dla celów prowadzonej działalności lub importowanych w celu odsprzedaży, podstawą opodatkowania podatkiem jest marża stanowiąca różnicę między całkowitą kwotą, którą ma zapłacić nabywca towaru, a kwotą nabycia, pomniejszona o kwotę podatku. Jednocześnie w art. 120 ust. 10 pkt 4 i 5 u.p.t.u. ustawodawca zastrzegł,
że jeżeli podatnik nabył sprzedawane przez siebie towary używane od innego podatnika podatku od wartości dodanej (inaczej: zagranicznego podatnika VAT), to ta metoda opodatkowania może być zastosowana wówczas, gdy dostawa tych towarów do podatnika była zwolniona od podatku na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113 u.p.t.u., albo była opodatkowana podatkiem od wartości dodanej na zasadach odpowiadających opodatkowaniu marży, a podatnik posiada dokumenty jednoznacznie potwierdzające nabycie towarów na tych zasadach.
Z przywołanych regulacji prawnych wynika, że podstawowym warunkiem opodatkowania w systemie VAT-marża krajowej dostawy towarów używanych, nabytych uprzednio od zagranicznego podatnika podatku od wartości dodanej, jest stwierdzenie, że dostawa - na mocy której nastąpiło nabycie towaru przez polskiego podatnika - była w innym państwie członkowskim zwolniona od podatku albo została opodatkowana w procedurze opodatkowania marży.
W tych uwarunkowaniach prawnych kluczowe dla rozstrzygnięcia tej sprawy stało się ustalenie, czy dokonywana przez zagranicznych kontrahentów Skarżącego dostawa używanych samochodów ciężarowych była zwolniona od podatku lub też była opodatkowana w systemie VAT – marża, co uprawniałoby także samego Skarżącego do zastosowania tej procedury opodatkowania przy sprzedaży tych samochodów w kraju. Jest to przesłanka obiektywna i jej zaistnienie jest niezależne w istocie od subiektywnej oceny dokonującego wewnątrzwspólnotowego nabycie,
a więc od jego dobrej wiary. Istotą konstrukcji opodatkowania transakcji obrotu towarowego miedzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej jest to, by udzieleniu ulgi w kraju wywozu (przez zastosowanie stawki 0% lub zwolnienia) odpowiadało obciążenie odpowiadającym tej uldze podatkiem (przede wszystkim co do zastosowania tej samej podstawy opodatkowania). Zgodnie z art. 314 pkt d) Dyrektywy 2006/112/WE Rady (Dz.U.UE.L z 2006 r. Nr 347, str. 1) procedura marży ma zastosowanie do dokonywanych przez podatnika-pośrednika dostaw towarów używanych, w przypadku gdy towary te zostały mu dostarczone na terytorium Wspólnoty przez innego podatnika-pośrednika, o ile dokonywana przez tego innego podatnika-pośrednika dostawa towarów została opodatkowana VAT zgodnie
z procedurą marży.
Zdaniem Sądu, dokonane w tej kwestii ustalenia organów podatkowych nie budzą wątpliwości. Zebrany w sprawie materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje, że firma holenderska deklarowała swoją sprzedaż dla Skarżącego jako wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, a więc w sposób wykluczający traktowanie tej dostawy, jako zwolnionej od podatku, czy też opodatkowanej w systemie VAT-marża. W tym zakresie organy skarbowe powołały się na informacje z Systemu Wymiany Informacji o VAT – VAT Information Exchange System (w skrócie VIES). Jest on prowadzony na podstawie rozporządzenia Rady nr 1798/2003 z 7 października 2003 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od wartości dodanej (Dz. U. WE L 264 z 15 października 2003 r.). VIES jest systemem informatycznym, pozwalającym na automatyczną wymianę informacji pomiędzy państwami członkowskimi Wspólnoty Europejskiej w zakresie transakcji dokonywanych wewnątrz Wspólnoty (nabycia i dostawy wewnątrzwspólnotowe towarów) oraz informacji o podatnikach VAT zarejestrowanych dla potrzeb handlu wewnątrzwspólnotowego. Powstał on w celu zapewnienia kontroli przepływu towarów między państwami członkowskimi i daje możliwość wykrywania wszelkich nieprawidłowości z tym związanych, a co za tym idzie, zapobiega uniknięciu powstawania strat we wpływach podatkowych. System ten stworzyły władze narodowe państw członkowskich poprzez sieć kontrolowaną przez Komisję Europejską. Pochodzące z tego systemu informacje mogą być wykorzystywane jako dowód w postępowaniu podatkowym. Uzyskane w tej sprawie
z systemu VIES informacje w sposób jednoznaczny wskazują, że dostawa towarów na rzecz Skarżącego nie odbywała się w procedurze opodatkowania marży.
W tym miejscu podkreślenia wymaga to, że informacje te uzyskane w ramach współpracy fiskalnej państw członkowskich mają moc dowodową na podstawie art. 5 Rozporządzenia i należy je traktować na podstawie art. 194 jako dokumenty urzędowe, co nie oznacza, że nie podlegają weryfikacji. Informacje takie, tak jak inne dowody w oparciu o art. 194 § 3 mogą zostać zweryfikowane poprzez przeprowadzenie przeciwdowodu.
Faktem jest, że na wystawionych przez firmę holenderską fakturach znajdowała się adnotacja "Marge Totaalbedrag". Może ona budzić wątpliwości, co do charakteru tych dostaw, jednak - jak ustaliły organy podatkowe za pośrednictwem holenderskiej administracji skarbowej - adnotacja ta była zamieszczona na fakturach przez pomyłkę, a spółka holenderska traktowała swą sprzedaż jako dostawę wewnątrzwspólnotową. Przedłożone przez skarżącego oświadczenia jego kontrahenta holenderskiego o tym, że nie dokonywał on w poszczególnych kwartałach 2008 r. na rzecz skarżącego żadnych dostaw wewnątrzwspólnotowych
(z czego ma wynikać, że miała miejsce sprzedaż opodatkowana w trybie VAT marża) zostało przez organy podatkowe prawidłowo w odpowiedni sposób ocenione na tle całego zgromadzonego w spawie materiału dowodowego.
Należy zwrócić uwagę na użyte w art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług sformułowanie: "jednoznacznie", co oznacza "w sposób dopuszczający tylko jedną możliwą interpretację, niebudzący wątpliwości, dokładnie określony, wyraźny". Te warunki nie zostały w tej sprawie spełnione.
W okolicznościach faktycznych tej sprawy organy zasadnie uznały, że Skarżący dokonywał wewnątrzwspólnotowych nabyć spornych towarów.
W związku z powyższym Skarżący nie mógł opodatkowywać pochodzących od tej firmy towarów w systemie VAT-marża.
Wobec stwierdzonych nieprawidłowości organy miały podstawę do wydania decyzji zastępującej rozliczenie podatku wynikające ze złożonych przez Skarżącego deklaracji podatkowych.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że zaskarżona w tej sprawie decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa, w tym przywołanych
w skardze przepisów prawa procesowego i materialnego. W szczególności nie zostały naruszone przepisy art. 120, art. 121, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. Zdaniem Sądu organy podatkowe należycie ustaliły stan faktyczny tej sprawy. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej ocena zebranego w tej sprawie materiału dowodowego nie jest wybiórcza. Z uzasadnienia wydanych decyzji wynika, że organy oceniły wszystkie zebrane w tej sprawie dowody, odnosząc się przy tym do zarzutów podnoszonych przez Skarżącego na etapie postępowania podatkowego.
W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym organy zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Wbrew zarzutom skargi organy prawidłowo zinterpretowały przepisy art. 120 ust. 4 w zw. z art. 120 ust. 10 pkt 4 i 5 i w zw. art. 10 ust. 1 pkt 4 u.p.t.u. Jak już wspomniano, pozwalają one na opodatkowanie w systemie VAT-marża krajowej dostawy towarów używanych, nabytych uprzednio od zagranicznego podatnika podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa towarów do podatnika była w innym państwie członkowskim zwolniona od podatku albo została opodatkowana w procedurze opodatkowania marży.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło