VIII SA/Wa 329/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu, P. K. (dalej: "skarżący") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na powołane wyżej postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] lutego 2013 roku. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym oraz uzyskiwanych dochodach, zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną. Skarżący uzyskuje świadczenie przedemerytalne w kwocie [...] zł brutto, zaś jego żona emeryturę w wysokości [...] zł brutto. Jako posiadany majątek wskazał dom o powierzchni [...] m.kw., ½ udziału w nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha oraz dom – pustostan o powierzchni [...] m.kw. Wnioskodawca wskazał, że dochody uzyskiwane przez niego oraz żonę ledwo starczają na bieżące utrzymanie oraz zakup leków. Wyjaśnił, że toczy z bratem spór o zniesienie współwłasności nieruchomości rolnej, co trwa kilka lat, brat uniemożliwia mu prowadzenie gospodarstwa , w związku z czym nie przynosi mu ono dochodu. Postanowieniem z 14 maja 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 27 maja 2013 r. skarżący prawidłowo wniósł sprzeciw na powołane postanowienie referendarza sądowego. W uzasadnieniu podtrzymał dotychczas prezentowaną argumentację. Wskazał, że miesięczne koszty utrzymania wynoszą: prąd [...] zł, woda [...] zł, gaz [...] zł, ogrzewanie ok. [...] zł, podatek od nieruchomości [...] zł. Podniósł, że z żoną cierpią na schorzenia narządów ruchu – koszty leczenia i rehabilitacji wynoszą [...] zł. Razem koszty utrzymania domu i leczenia wynoszą [...] zł. Dochód netto rodziny to [...] zł, po odjęciu ww. kosztów, na wyżywienie i inne wydatki pozostaje [...] zł, tj. [...] zł na osobę. W związku z powyższym wpis od skargi w kwocie [...] zł jest poważnym obciążeniem. Wnioskodawca wyjaśnił, że dom o powierzchni [...] m.kw. jest w złym stanie technicznym i grozi zawaleniem, ponadto jest położony na spornej nieruchomości. Dom w którym obecnie mieszka wnioskodawca jest wykończony w połowie – jest o obniżonym standardzie. Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."), wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a. właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 u.p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie wykazał on bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca nie załączył do swoich pism żadnych dowodów potwierdzających jego oświadczenia. Sąd w konsekwencji został pozbawiony możliwości rzetelnej i wnikliwej oceny wniosku pod kątem spełnienia przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione przez skarżącego informacje są bowiem niewystarczające do odtworzenia jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. Natomiast Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącej ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z 9 marca 2011 r. sygn. akt I GZ 54/11 oraz I GZ 55/11; dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Jednocześnie Sąd zauważa, że zobowiązania publicznoprawne (wpis sądowy od skargi) nie mogą ustępować miejsca zobowiązaniom cywilnoprawnym (np. wynikającym z umów na dostawę mediów). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 255 u.p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.