VIII SA/Wa 335/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Cezary Kosterna /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w D. od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2013 r. nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania oraz o odmowie przyznania wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie części niekwalifikowanych kosztów inwestycji – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] marca 2013 r. wstępnie uznana grupa producentów owoców i warzyw "J." Sp. z o. o., zwana dalej zamiennie "Grupą" albo "Stroną", złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej ([...] zł) oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w kwocie [...] zł, za okres od dnia [...] lipca 2012 r. do dnia [...] grudnia 2012 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] kwietnia 2013 r. wystosował do Grupy wezwanie do usunięcia braków formalnych. W odpowiedzi Strona złożyła brakujące dokumenty. W dniu [...] maja 2013 r. do Grupy zostało wysłane wezwanie do złożenia wyjaśnień. Grupa złożyła stosowne wyjaśnienia i poprawione załączniki. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] czerwca 2013 r. skierował sprawę Grupy do kosztorysanta, w celu weryfikacji przedłożonego kosztorysu. W odpowiedzi na powyższe, kosztorysant pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. przedłożył uwagi do przedmiotowego kosztorysu dotyczące nieuzasadnionego narzutu do kosztów zakupu materiałów budowlanych. W dniu [...] lipca 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału ARiMR przekazał powyższe uwagi do Grupy z prośbą o złożenie wyjaśnień. Wyjaśnienia w ww. sprawie zostały złożone w dniu [...] lipca 2013 r. przez firmę [...] M.T.. W odpowiedzi kosztorysant uznał, że zawyżenie kosztów zakupu, kosztów transportu oraz kosztów manipulacyjnych wynosi [...] zł. W dniu [...] sierpnia 2013 r., została przeprowadzona kontrola na miejscu z tytułu zobowiązań wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw. Jednocześnie zostały stwierdzone nieprawidłowości dotyczące kosztów niekwalifikowanych w łącznej wysokości [...] zł. Grupa zobowiązała się do pokrycia przedmiotowej kwoty z własnych funduszy. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] września 2013 r. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu Grupie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w kwocie [...] zł, za drugie półrocze czwartego roku realizacji planu dochodzenia do uznania, tj. za okres od dnia [...] lipca 2012 r. do dnia [...] grudnia 2012 r. oraz przyznał pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w kwocie [...] zł za drugie półrocze czwartego roku realizacji planu dochodzenia do uznania. Organ odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji w wysokości [...] zł. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła strona. Organ odwoławczy w dniu [...] października 2013 r. wystosował do biegłego - kosztorysanta J. P. wezwanie do udzielenia informacji w zakresie uznania redukcji kwoty narzutu na zakupy materiałów o [...]% przy budowie budynku chłodni owoców i warzyw wraz z instalacją chłodniczą i elektryczną na działce strony. W dniu [...] listopada 2013 r. do organu odwoławczego wpłynęły wyjaśnienia biegłego J. P. dotyczące uznania kosztów redukcji zakupu materiałów o [...] %. Prezes ARiMR w dniu [...] listopada 2013 r. wystosował do Grupy wezwanie nr [...] dotyczące przedłożenia dokumentów finansowo-księgowych potwierdzających, że w kosztorysie powykonawczym zostały przyjęte faktyczne ceny zakupu materiałów zamontowanych, przy budowie budynku chłodni owoców i warzyw wraz z instalacją chłodniczą i elektryczną na jej działce, na okoliczność uzasadnienia zastosowania narzutów kosztów zakupu dla materiałów wykorzystanych przy budowie przedmiotowej inwestycji. Grupa zwróciła się do Prezesa ARiMR pismem z dnia [...] listopada 2013 r. o przesłanie kserokopii wyjaśnień biegłego. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Prezes ARiMR odmówił przesłania kserokopii ww. wyjaśnień. W odpowiedzi na wezwanie nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Grupa przesłała kosztorys powykonawczy sporządzony przez wykonawcę robót elektrycznych. Jednocześnie Strona poinformowała, że dokumenty w postaci faktur VAT zostały dołączone do wniosku. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Prezes ARiMR zważył, co następuje. Prezes ARiMR podkreślił, iż w niniejszej sprawie zastosowanie mają następujące przepisy prawa unijnego w szczególności: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Eurotom) nr 1605/2002 (Dz. Urz. UE L nr 298 z 26 października 2012 r., str. 1) zwane dalej "rozporządzeniem nr 966/2012", rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 09 z 11 sierpnia 2005 r., str. 1 - 25, z późn. zm.) zwane dalej "rozporządzeniem nr 1290/2005 oraz rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. Urz. UE L 299 z 16 listopada 2007 r., str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem nr 1234/2007" oraz akty wykonawcze do niego tj. rozporządzenie Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15 czerwca 2011 r., str. 1), zwane dalej "rozporządzeniem nr 543/2011", i przepisy krajowe w tym ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm.) zwana dalej "ustawą o finansach publicznych", oraz ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868, późn. zm.), zwana dalej "ustawą", oraz wydane w oparciu o nią akty wykonawcze: rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 5, poz. 27), zastąpione rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013 r., poz. 1178); rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98, poz. 822), zwane dalej "rozporządzeniem", zastąpione rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013 r., poz. 872). Prezes ARiMR pokreślił, iż środki wypłacane w ramach pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw są środkami budżetowymi (z budżetu unijnego jak i krajowego) i jako takie podlegają szczególnej ochronie i muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności, oraz w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów (art. 30 rozporządzenia nr 966/2012 oraz art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych). W związku z powyższym ARiMR jako agencja płatnicza jest zobowiązana do przestrzegania ww. zasad i ich stosowania w ramach rozpatrywanych przez siebie spraw. Zgodnie z art. 103 a ust. 1 rozporządzenia nr 1234/2007 oraz art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy, pomoc finansowa jest udzielana wstępnie uznanym grupom producentów owoców i warzyw na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. W myśl § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, do przyznawania pomocy finansowej na inwestycje ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania zrealizowane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, będące przedmiotem postępowań w sprawie przyznania pomocy finansowej wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie będą miały zastosowanie przepisy rozporządzenia. Prezes ARiMR podkreślił, że przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie pomocy finansowej dla grup producentów, należy mieć na uwadze art. 143 rozporządzenia nr 543/2011, zgodnie z którym, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych niniejszego rozporządzenia lub innego prawodawstwa unijnego, państwa członkowskie wprowadzają kontrole i środki, w zakresie koniecznym do zapewnienia prawidłowego stosowania rozporządzenia nr 1234/2007 i niniejszego rozporządzenia. Kontrole i środki są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające w celu zapewnienia odpowiedniej ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej. Biorąc pod uwagę, że udział środków UE w finansowaniu inwestycji realizowanych przez wstępnie uznane grupy producentów owoców i warzyw wynosi [...]%, w celu ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej, stosownie do wyżej cytowanego art. 143 rozporządzenia Nr 543/2007, w ocenie organu II instancji, uzasadnione jest w ramach prowadzonego przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR postępowania administracyjnego, zastosowanie kontroli oraz innych środków zapewniających wydatkowanie funduszy z budżetu UE oraz krajowego, w sposób celowy i racjonalny. Prezes ARiMR w pierwszej kolejności dokonał weryfikacji kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej. I tak zgodnie z art. 43 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011 oraz art. 103a ust. 3 lit. a rozporządzenia nr 1234/2007, pomoc finansowa na pokrycie kosztów założenia oraz prowadzenia działalności administracyjnej grupy w piątym roku działalności wynosi 4 % wartości produktów sprzedanych, w przypadku, gdy wartość produktów sprzedanych nie przekracza równowartości 1.000.000 euro oraz 2 % w przypadku wartości produktów sprzedanych powyżej równowartości 1.000.000 euro. Górna wartość pomocy finansowej w piątym roku działalności, nie może przekroczyć równowartości 100.000 euro. Zgodnie z wykazem faktur i rachunków potwierdzających wartość produktów sprzedanych, stanowiącym załącznik do wniosku, wartość produktów sprzedanych Grupy wytworzonych w gospodarstwach jej członków w okresie wnioskowanym wynosi [...] zł netto, co stanowi równowartość [...] euro (wg kursu EBC z dnia [...] czerwca 2012 r. 1 euro = [...] zł). Mając na uwadze ustaloną wartość produktów sprzedanych w okresie wnioskowanym wynoszącą [...] zł netto oraz limit pomocy finansowej na dany rok realizacji planu dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł (równowartość 100.000 euro wg kursów z dnia [...] grudnia 2011 r., 1 euro = [...] zł oraz z dnia [...] czerwca 2012 r., 1 euro = [...] zł), wynikający z art. 43 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011, przyznaną kwotę pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy i prowadzeniem działalności administracyjnej, wypłaconą w I półroczu czwartego roku w wysokości [...] zł netto, kwota pomocy na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w II półroczu czwartego roku realizacji planu dochodzenia do uznania, wynosi [...] zł. Organ odwoławczy wskazał, że wysokość powyższej kwoty nie była kwestionowana przez Stronę oraz na fakt, że nie podlegała ona żadnemu pomniejszeniu, w związku z tym kwota [...] zł została przyznana Grupie. W dalszej części organ odwoławczy dokonał analizy, które koszty inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia uznania, należy uznać za kwalifikowane. Zgodnie z wykazem faktur i rachunków potwierdzających wartość poniesionych kwalifikowanych kosztów inwestycji w okresie objętym wnioskiem oraz dokumentami potwierdzającymi zrealizowanie ujętych w planie dochodzenia do uznania inwestycji, polegających na budowie budynku ([...] zł netto), zakupie narzędzi oraz zakupie i montażu maszyn oraz urządzeń przeznaczonych do przechowywania ([...] zł netto), zakupie maszyn i urządzeń przeznaczonych do zbioru ([...] zł netto), koszty związane z przygotowaniem i realizacją inwestycji: usługi dotyczące zarządzania przygotowaniem i realizacją inwestycji budowlanej ([...] zł netto), koszty zakupu gruntu przeznaczonego pod budowę lub rozbudowę budynków i budowli: zakup działki pod inwestycje budowlane ([...] zł netto), Grupie przysługuje zwrot [...] % poniesionych kosztów kwalifikowanych inwestycji (zgodnie z art. 47 pkt 1 lit. a rozporządzenia 543/2011). Strona wnioskowała łącznie o kwotę [...] zł. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, poddany weryfikacji przez uprawnionego kosztorysanta J.P., powołanego jako biegłego w niniejszej sprawie, został kosztorys dotyczący budowy budynku chłodni owoców wraz z instalacją chłodniczą i elektryczną na działce strony. W opinii biegłego z dnia [...] czerwca 2013 r. zostało stwierdzone, że w kosztorysie znajdują się nieuzasadnione narzuty do kosztów zakupu materiałów. Biegły uznał, że właściwy koszt zakupu wynosi [...] zł (a więc [...]% tych kosztów określonych w przedłożonych przez Grupę kosztorysie). W uzasadnieniu kosztorysant podniósł, że tego rodzaju materiały są dostarczane przez sprzedawcę bez dodatkowych opłat, w znacznych ilościach i jeszcze z zastosowaniem rabatu do ceny zakupu, wskazał na występujące na rynku narzuty na koszty zakupu materiałów. W powyższym zakresie wyjaśnienia złożył podmiot prowadzący działalność gospodarczą firma COBIR, który m. in. stwierdził, że w kosztorysie powykonawczym zostały przyjęte faktyczne ceny zakupu materiałów zamontowanych przy budowie budynku chłodni owoców wraz z instalacją chłodniczą i elektryczną na działce strony. Twierdzenia powyższe zostały poddane ponownej weryfikacji przez biegłego, który wskazał, że zważywszy na znaczny udział konstrukcji hali w wartości inwestycji, zawyżenie kosztów zakupu (kosztów transportu oraz kosztów manipulacyjnych), wynosi [...] zł. Kosztorysant uznał, że w przedmiotowej sprawie redukcja kosztów zakupu o [...] % jest w pełni uzasadniona. W ramach wskazanych w art. 136 Kpa, organ odwoławczy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe i zwrócił się, do biegłego o udzielenie wyjaśnień w zakresie uznania redukcji kosztów zakupu materiałów o [...] %, przy budowie budynku chłodni owoców i warzyw wraz z instalacją chłodniczą i elektryczną na ww. działce. Biegły wskazał, że "...narzut do kosztów zakupu materiałów jest zasadny w przypadku małych inwestycji, trudno dostępnych materiałów wymagających oczekiwania na towar i których nabycie wymaga poniesienia kosztów transportu i zaopatrzenia. Biuletyny informacyjne np. SEKOCENBUD, podają wskaźniki narzutów kosztów zakupu, które wahają się w przedziale 0-20%. Średni narzut stosowany na rynku wyniósł 6,7%. Na rynku [...] i miejscowościach pobliskich, gdzie znajdują się duże składy materiałów budowlanych, wykonawcy dużych inwestycji takich jak ww., nie muszą ponosić kosztów transportu. Hurtownie i składy bezpłatnie dostarczają towar na budowę. Warunek, aby wartość dostawy przekraczała np. 2.000 zł. Dodatkowo przy dużych zakupach wykonawca otrzymuje rabat, a nawet kredyt". Organ II instancji przyjął za wiarygodną wycenę przeprowadzoną przez kosztorysanta, tym samym różnica pomiędzy kosztami zakupu materiałów zamontowanych na budowie budynku chłodni owoców wraz z instalacją chłodniczą i elektryczną na działce strony, a wyceną dokonaną przez kosztorysanta wynosi [...]%, co w konsekwencji daje kwotę [...] zł i stanowi koszt niekwalifikowany do objęcia pomocą finansową. W wyniku weryfikacji przedłożonego kosztorysu w zakresie kosztów zakupu materiałów (kosztów transportu oraz kosztów manipulacyjnych) wykazano, iż przedmiotowe koszty zostały zawyżone o kwotę [...] zł. Prezes ARiMR uznał, że powyższa opinia biegłego jest zupełna, logiczna i wiarygodna w związku z czym, zasadnie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR przyjął ją jako podstawę do określenia kosztów kwalifikowanych. Organ odwoławczy dokonał analizy twierdzeń Strony mających wykazać, iż przedstawione przez nią koszty stanowią faktyczne ceny zakupu materiałów oraz dokonał weryfikacji dokumentów przedstawionych przez Grupę (m.in. kosztorys powykonawczy sporządzony przez wykonawcę robót elektrycznych wraz z informacją o fakturach VAT załączonych do wniosku, złożony w dniu [...] grudnia 2013r.), oraz zarzutów w stosunku do opinii biegłego, lecz nie stwierdził niczego, co by podważało twierdzenia kosztorysanta, że koszty zakupu materiałów zostały zawyżone o kwotę [...] zł. Prezes ARiMR wyjaśnił, że głównym argumentem podniesionym przez kosztorysanta w opinii dotyczącej zawyżenia kosztów zakupu materiałów był znaczny udział konstrukcji hali, oraz fakt, że na rynku [...] i miejscowościach pobliskich, gdzie znajdują się duże składy materiałów budowlanych, wykonawcy dużych inwestycji, takich jak inwestycja budowy budynku chłodni owoców i warzyw, nie muszą ponosić kosztów transportu. W tych okolicznościach, hurtownie i składy bezpłatnie dostarczają towar na budowę pod warunkiem, aby wartość dostawy przekraczała np. 2.000 zł. W związku z tym przesłanie przez Grupę kosztorysu dotyczącego instalacji elektrycznej wydaje się bezzasadne, ponieważ nie tego zakresu robót budowlanych dotyczyły zarzuty kosztorysanta. Ponadto, organ odwoławczy przeanalizował przedłożone przez Grupę faktury VAT, z przeprowadzonej analizy wynika, że przedłożone faktury, nie dotyczą zakupu materiałów użytych do budowy budynku chłodni owoców i warzyw. Takie faktury są w posiadaniu firmy która przedmiotową budowę realizowała na zlecenie Grupy. Zatem odwoływanie się Strony w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. do przedłożonych faktur VAT jest niewłaściwe. W wyniku prowadzonego postępowania odwoławczego organ II instancji uznał, że skoro nie zostały przedstawione wyjaśnienia i dokumenty finansowo-księgowe przez Grupę, dotyczące kosztów zakupu materiałów użytych przy budowie budynku chłodni owoców i warzyw, to uzasadnionym jest przyjęcie, że kosztorysant dokonał właściwej oceny w tym względzie uznając zawyżenie przyjętych kosztów zakupu materiałów przez Grupę w wysokości [...] zł. W tych okolicznościach za podstawę do przyznania kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania uznano kwotę pomniejszoną o wartość wskazaną przez kosztorysanta. Z uwagi na fakt stwierdzenia podczas kontroli administracyjnej kosztów niekwalifikowanych o wartości [...] zł oraz zawyżenia kosztów zakupu materiałów w wysokości [...] zł netto, należało odmówić Grupie przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w kwocie [...] zł (tj. [...] % kwoty [...] zł). Kwota pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania zatem wynosi [...] zł. Zgodnie z art. 117 ust. 3 rozporządzenia nr 543/2011 w przypadku, gdy wnioskowana kwota pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, przekracza kwotę należną, ustaloną w trakcie kontroli administracyjnej o więcej niż 3% kwoty należnej, obniża się grupie producentów kwotę faktycznie należną. Kwota obniżenia równa jest różnicy pomiędzy wnioskowaną kwotą pomocy finansowej, a kwotą faktycznie należną grupie producentów. Kwota wnioskowana nie przekraczała jednak kwoty należnej o więcej niż 3 % (0, [...] %). Uwzględniając powyższe, łączna kwoty pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania wynosi [...] zł. Odnosząc się do złożonego przez grupę producentów odwołania, organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku pojawienia się w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie przyznania pomocy finansowej, wątpliwości, czy podejrzeń o zawyżeniu ceny nabycia przez grupę producentów nowego przedmiotu inwestycji, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, stosownie do art. 7 i 8 Kpa, zobowiązany był do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie wyłączając możliwości zlecenia wykonania niezależnej weryfikacji przedłożonego kosztorysu w zakresie wysokości poniesionych kosztów zakupu materiałów (kosztów transportu oraz kosztów manipulacyjnych), a tym samym podjęcia weryfikacji w zakresie poziomu cen rynkowych ponoszonych kosztów, celem ustalenia, czy jest możliwa refundacja części kosztów poniesionych przez grupę producentów. W odwołaniu Grupa podnosi zarzut przywołania niewłaściwych przepisów prawa z uwagi na fakt, że zgodnie z przepisami § 6 rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, do przyznawania pomocy finansowej na inwestycje ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania zrealizowane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, będące przedmiotem postępowań w sprawie przyznania pomocy finansowej wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie będą miały zastosowanie przepisy rozporządzenia, w myśl których organ odwoławczy jeszcze raz rozstrzygnął sprawę przyznania Grupie pomocy finansowej. Organ zauważył, że przepisy § 2 rozporządzenia, jaki i § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r., są tożsame. W odpowiedzi na argument Grupy, dotyczący przywołanej podstawy prawnej w zakresie dokumentowania i przyjmowania wartości realizowanych inwestycji przez Grupę, przy ubieganiu się o wypłatę środków w ramach pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw, organ odwoławczy podniósł, iż z uwagi na to, że środki wypłacane w ramach pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw są środkami budżetowymi (z budżetu unijnego jak i krajowego), jako takie podlegają szczególnej ochronie i muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności, oraz w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów (art. 30 rozporządzenia nr 966/2012 oraz art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych). W związku z powyższym, ARiMR jako agencja płatnicza jest zobowiązana do przestrzegania ww. zasad i ich stosowania w ramach rozpatrywanych przez siebie spraw. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zobowiązany był do weryfikacji przedstawionych przez Grupę kosztów w kontekście gospodarności, efektywności, skuteczności, celowości i oszczędności. Ponadto, mając na uwadze przepisy rozporządzenia, zgodnie z którym, potwierdzeniem spełniania przez grupę warunków przyznania pomocy finansowej jest złożenie faktury albo dokumentu o równoważnej wartości dowodowej, potwierdzających wysokość kosztów poniesionych na zrealizowanie inwestycji lub jej etapu, wysokość pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji jest określana na podstawie tej faktury lub dokumentu, oraz biorąc pod uwagę art. 9 ust. 1 lit. a pkt i) oraz ii) rozporządzenia Nr 1290/2005, stanowiącego o ochronie interesów finansowych Unii Europejskiej, kwota zakupu materiałów wyszczególniona w przedłożonym przez Grupę kosztorysie, nie może zostać uznana za poniesiony koszt kwalifikowany ponieważ, jest zawyżona. Kolejnym argumentem podniesionym przez Grupę, jest zarzut pominięcia dowodu w sprawie jakim jest kosztorys i odmowa przez organ I instancji jego wiarygodności. W odpowiedzi na powyższe Prezes ARiMR wyjaśnił, że kosztorys był wnikliwie analizowany w przedmiotowej sprawie, jednakże z uwagi na wątpliwości dotyczące przedstawionych w nim wyliczeń, organ I instancji uznał, że zasadnym jest uzyskanie opinii biegłego. Opinia kosztorysanta potwierdziła wątpliwości organu I instancji. Ponadto, dodatkowe wyjaśnienia uzyskane przez organ odwoławczy w pełni potwierdziły, że zawarte w kosztorysie kwoty dotyczące zakupu materiałów są nieuzasadnione. Biegły uznał, że zawyżenie kosztów zakupu materiałów wyniosło [...] zł, z powodu znacznego udziału konstrukcji hali w inwestycji oraz faktu, że na rynku [...] i miejscowościach pobliskich, gdzie znajdują się duże składy materiałów budowlanych, wykonawcy dużych inwestycji takich jak inwestycja budowy budynku chłodni owoców i warzyw, nie muszą ponosić kosztów transportu oraz kosztów manipulacyjnych, które to stanowią element kosztu zakupu. W odpowiedzi na kolejny zarzut Strony dotyczący braku wykazania w decyzji będącej przedmiotem odwołania, kosztów których dotyczy odmowa, organ wyjaśnił, że całe prowadzone postępowanie oraz decyzja nr [...] dotyczą zawyżenia kosztów zakupu materiałów, na które to koszty składają się koszty transportu i koszty manipulacyjne, o kwotę w wysokości [...] zł. Organ odwoławczy poinformował w odpowiedzi na kolejny argument Grupy, że kwestia kwalifikacji kosztorysanta, który przedłożył opinię dotyczącą przedłożonego przez Grupę kosztorysu powykonawczego, nie jest przedmiotem postępowania, ani tym bardziej, uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Prezes ARiMR uznał za niezasadny zarzut kwestionujący kwalifikacje kosztorysanta wskazując, iż J.P. ma niezbędne uprawnienia w zakresie budowlanym, uprawniające go do przeprowadzania opinii dotyczących kosztorysów budowlanych, a co za tym idzie ma niezbędne umiejętności i kwalifikacje do tego, aby zostać powołanym jako biegły w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na argument Grupy, dotyczący braku przedstawienia przez kosztorysanta, na jakiej podstawie wyliczył pomniejszenie kosztów i dlaczego podczas realizacji inwestycji wnioskodawca nie mógł ponieść takich kosztów jakie zostały wykazane, organ odwoławczy wyjaśnił, że powołany przez organ biegły miał wątpliwości dotyczące zawyżenia kosztów zakupu materiałów wykorzystanych przy budowie inwestycji. Wyjaśnił, że to Grupa przedstawiła w kosztorysie powykonawczym, że koszty zakupu materiałów wynoszą [...] zł. Kosztorysant uznał, że przy tak dużej inwestycji z powodu znacznego udziału konstrukcji hali w samej inwestycji oraz faktu, że na rynku [...] i miejscowościach pobliskich, gdzie znajdują się duże składy materiałów budowlanych wykonawcy dużych inwestycji takich jak inwestycja budowy budynku chłodni owoców i warzyw, nie muszą ponosić kosztów transportu oraz kosztów manipulacyjnych, które to stanowią element kosztu zakupu. Organ II instancji wyjaśnił, że nie budzi zatem wątpliwości uznaniowy charakter korzystania z dowodu opinii biegłego, bowiem nie każdy stan faktyczny musi być ustalany w oparciu o takie dowody. W przedmiotowej sprawie organ I instancji w ramach swego uznania mógł skorzystać z takie formy dowodowej. Organ odwoławczy dysponując materiałem dowodowym w postaci opinii dotyczącej kosztu zakupu materiałów przy realizacji inwestycji uznał, że dowodem na którym się oparł w prowadzonym postępowaniu jest ww. opinia. Skargę na ww. decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie wniosła J. Sp. z o.o. (dalej jako skarżąca). Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie § 2 ust. 1 oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2009 r., Nr 105, poz. 875) poprzez odmowę uznania kosztów na zrealizowanie inwestycji pomimo przedstawienia faktur i dokumentów równoważnych oraz kosztorysu przedstawiających ich wartość oraz poprzez uznanie, że koszty inwestycji wykazane przez wnioskodawcę nie odpowiadały ich wartości rynkowej. Wniosła o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca podniosła, że zrealizowała przedmiotową inwestycje w ramach kosztów zaakceptowanych przez ARiMR (pozytywna opinia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego) i zatwierdzonych Decyzją Marszałka Województwa [...], gdzie przed umieszczeniem inwestycji w PDU, dla określenia poziomu kosztów, zrobiła rozpoznanie rynku poprzez pozyskanie ofert od potencjalnych wykonawców. Skarżąca zarzuciła, że biegły nie uzasadnił w żaden dający się zweryfikować sposób na jakiej podstawie wyliczył przedstawione pomniejszenie i dlaczego podczas realizacji inwestycji wnioskodawca nie mógł ponieść takich kosztów. Wnioskodawca zwrócił się do wykonawcy budynku chłodni, aby ustosunkował się do przedstawionych uwag oceniającego kosztorys. Pismem z dnia [...] lipca 2013r. wskazano, że w kosztorysie uwzględniono faktyczne ceny materiałów. W odpowiedzi na to pismo oceniający kosztorys jedynie umieścił uwagę na piśmie, iż biorąc pod uwagę na duże gabaryty obiektu zasadnym jest redukcja kosztów pierwotnie przez niego ustalonych o połowę tj. do kwoty [...] zł. Ponownie taka sugestia została nieuzasadniona w sposób pozwalający na jakąkolwiek weryfikację procesu myślowego oceniającego kosztorys. W odpowiedzi na wezwanie organu skarżąca wskazała, że faktury wystawione przez wykonawcę inwestycji zostały załączone do wniosku o dofinansowanie, a ponadto załączono kosztorys powykonawczy sporządzony przez wykonawcę robót elektrycznych. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji dokumenty te, w ocenie organu, są niewystarczające do uzasadnienia zastosowanych narzutów kosztów. | W związku z tym skarżąca chciała przedstawić faktury VAT dotyczące zakupu materiałów zamontowanych przy budowie przedmiotowego budynku, jednakże Generalny Wykonawca odmówił wydania kopii faktur powołując się na tajemnicę handlową. W tym stanie rzeczy organ winien zwrócić się do Wykonawcy Inwestycji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. W powyższym kontekście stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Na wstępie należy wyjaśnić, że skarżąca w zarzutach skargi wadliwie powołała naruszone przepisy wskazując na naruszenie § 2 ust. 1 oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2009 r., Nr 105, poz. 875). Rozporządzenie, jakie ma na myśli skarżąca zostało opublikowane w Dz. U. z 2009 r. Nr 98 poz. 822 i zastąpione zostało z dniem 3 sierpnia rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 lipca 2013 r. (Dz. U. 2013, poz. 872), w którym wymienianym w skardze § 2 ust. 1 i § 5 ust 1 "starego rozporządzenia" odpowiadają przepisy § 2 ust. 1 i § 4 ust. 1 rozporządzenia z 12 lipca 2013 r. Przechodząc do wyjaśnienia stanowiska Sądu na wstępie należy wskazać, że zgodnie z wskazywanymi przez organy i wyżej wskazanymi przepisami, w szczególności Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) EURATOM Nr 966/20122 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 organ przyznający pomoc zobowiązany jest sprawdzić, czy środki budżetowe wykorzystywane są bądź będą zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, tj. zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności. Oznacza to, że przy wydatkowaniu środków publicznych należy dążyć do osiągnięcia jak najlepszego rezultatu przy zaangażowaniu możliwie jak najmniejszych zasobów. W związku z powyższym podstawowym kryterium przyznawania pomocy finansowej w ramach programów operacyjnych finansowanych ze środków unijnych i współfinansowanych z budżetu państwa, jest racjonalność wydatkowania środków publicznych, co oznacza, iż wydatki powinny być dokonywane w sposób oszczędny, tzn. w oparciu o zasadę dążenia do uzyskania założonych efektów przy jak najniższej kwocie wydatku. Ponadto zgodnie z art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków. Należy podkreślić, iż Instytucja Pośrednicząca ma obowiązek przestrzegania prawa, w tym w szczególności (również w interesie beneficjentów) przestrzegania zasady środków publicznych. Upoważnia to do kwestionowania nieuzasadnionych wydatków lub ich części, w tym weryfikację merytoryczną pod tym kątem przedstawianych przez beneficjenta faktur dokumentujących koszty współfinansowanych ze środków budżetowych inwestycji. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do prawidłowej wyceny określonych w kosztorysie procentowo narzutów na koszty zakupu materiałów budowlanych, które zostały wskazane we wniosku Skarżącej jako kwalifikowany koszt inwestycji. Organ oparł się tutaj na przeprowadzonej w toku postępowania administracyjnego wycenie biegłego – rzeczoznawcy. Z kolei Skarżąca kwestionuje wysokość ustalonej wyceny podnosząc, iż prawidłowa jest przedstawiona przez nią kwota wynikająca z kosztorysu. Jednocześnie zauważyć należy, że skarżąca nie przedstawiła wszystkich faktur na zakup materiałów budowlanych zasłaniając się generalnym wykonawcą inwestycji. Nie podjęła tez merytorycznej polemiki z opinia biegłego, nie wskazała na żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać przyjęcie takich jak w przedłożonym przez nią kosztorysie narzutach na koszty zakupu materiałów. Zdaniem Sądu w pełni zasadne jest prezentowane przez organ administracyjny stanowisko uznające wycenę biegłego – rzeczoznawcy za prawidłową. Tym samym odmówienie wiarygodności wyjaśnieniom Skarżącej spółki uznać należało za prawidłowe. Wyjaśniając stanowisko Sądu przypomnieć należy, iż w toku badania złożonego wniosku organ wystosował do grupy producentów wezwanie do złożenia wyjaśnień m.in. w zakresie wyjaśnienia i udokumentowania wysokich kosztów realizacji inwestycji. W odpowiedzi na powyższe grupa producentów (Skarżąca) przedłożyła jedynie faktury na zakup materiałów elektrycznych. Mając zatem na uwadze brak klarownego wyjaśnienia wątpliwości organu, w pełni uzasadnione było zwrócenie się przez organ do biegłego – rzeczoznawcy celem oszacowania wartości inwestycji obejmującej zakup materiałów budowlanych. Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, że kwestionowana ocena wartości wykorzystanych materiałów budowlanych wymagała wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu wyceny tych rzeczy. Z tego też względu w niniejszej sprawie uzasadnione było odwołanie się przez organy do dowodu z opinii biegłego - którą to możliwość daje art. 84 § 1 k.p.a. Przedmiotowa możliwość nie oznacza oczywiście bezkrytycznego przyjęcia przez organ ustaleń biegłego za własne. Sporządzona opinia winna być bowiem spójna i wskazywać na przeprowadzony proces wyciągania wniosków (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt: I SA/Wa 2084/04, LEX nr 19264). Omawiany środek dowodowy nie może zawierać niejasności, pomyłek, braków, a w tym zakresie organ ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zbadania, czy przedłożona mu opinia jest zupełna, logiczna i wiarygodna oraz ewentualnie żądać jej uzupełnienia przez biegłego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 października 2007 r., sygn. akt: II SA/Łd 802/07, LEX nr 385389). Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę wycena biegłego – rzeczoznawcy realizowała wszystkie wskazane wyżej wymogi. Podkreślić tutaj również należy, iż biegły w swoich wyjaśnieniach wskazał, że wycena uwzględnia również takie okoliczności jak: wielkość zamówienia, odniesienie do przeciętnych cen stosowanych w obrocie na rynku lokalnym. W ocenie Sądu przedstawione wyżej wyjaśnienia biegłego są klarowne, spójne i logiczne a tym samym wycena dokonana przez rzeczoznawcę zasadnie uznana została przez organ za prawidłową. Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który uzasadniałby uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń. Strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Analiza akt oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie wskazuje dowolności w ustaleniach faktycznych, niekorzystnej, pozbawionej logiki interpretacji zebranego w sprawie materiału dowodowego czy też wybiórczego traktowania zgromadzonego materiału dowodowego. Podkreślić tutaj należy, iż spoczywający na organie obowiązek pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, wynikający z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 Kpa nie sprowadza się do bezkrytycznego akceptowania twierdzeń strony i złożonych przez stronę dowodów ale polega również na ich ocenie, która jest dokonywana w sposób swobodny. Wyrażona w art. 7 kpa zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli nie ustala nadrzędności którejkolwiek z wymienionych wartości ani też nie określa zasad rozstrzygania konfliktów między nimi. Z jej brzmienia wynika, iż ustawodawca przyjmuje regułę, zgodnie z którą oba te interesy podlegają równorzędnej ochronie bez dominacji któregokolwiek z nich. Mając zatem na uwadze, iż postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy, wyjaśnić należy, iż w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego Sąd nie dopatrzył się również uchybień organu w zakresie materialno-prawnej podstawy zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tym samym zarzuty skargi również w tym zakresie Sąd uznał za nieuzasadnione. Zgodnie z art. 103a ust. 1 rozporządzenia nr 1234/2007 oraz art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy pomoc finansowa jest udzielana wstępnie uznanym grupom producentów owoców i warzyw na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Reasumując powyższe, zdaniem Sądu słusznie organ uznał kwestionowaną przez Skarżącą wycenę biegłego – rzeczoznawcy za prawidłową, bowiem w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie brak było podstaw do kwestionowania jej rzetelności i prawidłowości. Ustalenia organu dokonane w przedmiotowej sprawie są spójne i logiczne a obowiązujące w sprawie przepisy prawa zastosowane i zinterpretowane zostały w sposób prawidłowy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.