VIII SA/Wa 345/19
WyrokWSA w Warszawie2019-08-13
Skład orzekający: Justyna Mazur, Iwona Owsińska- Gwiazda, Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie C-127/17, stwierdzający naruszenie przez Polskę zobowiązań wynikających z dyrektywy 96/53/WE w zakresie dopuszczalnych nacisków osi pojazdów, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym?Ratio decidendi
Wyrok TSUE, stwierdzający niezgodność polskiego prawa z prawem UE w zakresie dopuszczalnych nacisków osi, stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a. Nawet jeśli strona nie była bezpośrednio stroną postępowania przed TSUE, orzeczenie to ma moc wiążącą i kształtuje praktykę stosowania przepisów. W związku z tym, sąd powinien uchylić swój poprzedni wyrok oraz decyzję organu, jeśli ocena prawna zaskarżonych decyzji miała bezpośredni wpływ na wyrok TSUE.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem oddalającym jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym. Podstawą wznowienia był wyrok TSUE z 21 marca 2019 r., który stwierdził, że Polska naruszyła przepisy dyrektywy 96/53/WE poprzez nakładanie wymogu posiadania specjalnych zezwoleń na pojazdy, których nacisk na oś nie przekraczał dopuszczalnych norm unijnych. Skarżąca argumentowała, że jej pojazd spełniał unijne normy nacisku na oś, a polskie przepisy dotyczące ograniczeń tonażowych są sprzeczne z prawem UE.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wznawia postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem z dnia 24 maja 2018 r. w sprawie VIII SA/Wa 80/18, uchyla zaskarżony wyrok oraz uchyla decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2017 r. nr [...], zasądzając od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej spółki koszty postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda (sprawozdawca), Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Specjalista Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...]Sp. z o.o. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2018 r. w sprawie VIII SA/Wa 80/18 na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1) wznawia postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2018 r. w sprawie VIII SA/Wa 80/18 ; 2) uchyla zaskarżony wyrok; 3) uchyla decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...]listopada 2017 r. nr [...]; 4) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz [...] Sp. z o.o. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z 24 maja 2018 r. w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 80/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] spółka
z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego
z [...] listopada 2017 r. NR [...] w przedmiocie kary pieniężnej w transporcie drogowym.
Pismem z [...] maja 2019r. [...] spółka z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: skarżący) wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie VIII Wydział Zamiejscowy w Radomiu z 24.05.2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 80/18 ze względu na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 marca 2019r. w sprawie C-127/17, w którym uznano, że nakładając na przedsiębiorstwo transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej łącznie na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r.
w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika 1 do dyrektywy 96/53. Skarżący wskazał, że
z uwagi na wydanie w/w orzeczenia przez TSUE w dniu 21.03.2019 r. trzymiesięczny termin na wniesienie skargi o wznowienie przewidziany w art. 277 p.p.s.a. został zachowany. W związku z powyższym skarżący wniósł o :
1) dopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi;
2) uchylenie w całości zaskarżonego wyroku WSA oraz o rozpoznanie sprawy przez uchylenie w/w decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...].11. 2017 r.;
3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.
W uzasadnieniu podano, że organ decyzją z [...].11. 2017 r. utrzymał w mocy karę pieniężną nałożoną na skarżącego w wysokości 1500 zł. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego wyniósł 9,15 t, w związku z czym stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej normy o 1,15 t. Kontroli dokonano na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości [...], a ładunek był przewożony do miejscowości [...], przy braku alternatywnej drogi dojazdowej. W/w droga nie tylko na wspomnianym odcinku, ale na całej długości, została zakwalifikowana zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
z [...] września 2012r. (Dz. U. z 2012r., poz. 1061) do drogi z ograniczeniem tonażowym w stosunku do standardowego nacisku 11,5 t. W związku z czym skarżącemu na podstawie art. 140 aa ust. 1, 140 ab ust. 1 pkt 2 i 140 ab ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym za stwierdzone przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osi wymierzono karę pieniężną w w/w kwocie, traktując przejazd jako nienormatywny, bez zezwolenia.
Skarżący podniósł, że podstawa materialna nałożenia kary pieniężnej jest niezgodna z przepisami Dyrektywy Rady nr 96/53/WE w sprawie określenia maksymalnych wymiarów poszczególnych pojazdów kołowych w ruchu krajowym
i ponadgranicznym na obszarze Wspólnoty oraz określenia maksymalnych ciężarów
w ruchu ponadgranicznym tj. art. 1 ust. 1 pkt b, art. 3 ust. 1 w zw. z pkt 3.4.1. i 3.4.2. załącznika nr 1 do tej Dyrektywy, na co powoływał się skarżący w toku toczącego się postępowania sądowego, a co następnie zostało jednoznacznie przyznane przez TSUE w w/w wyroku z 21.03.2019 r.
W szczególności podkreślono, że przepisy unijne, a konkretnie wskazana wyżej Dyrektywa ustala wspólne dla wszystkich państw członkowskich dopuszczalne naciski na oś napędową pojazdów takich jak pojazd skarżącego skontrolowany w sprawie niniejszej, na 11,5 t. Z treści Dyrektywy wynika, że ma ona na celu pozytywnie wpływać na warunki konkurencji na rynku wewnętrznym, niwelować utrudnienia w ruchu pomiędzy państwami członkowskimi, a zakres zastosowania Dyrektywy powinien zostać rozszerzony także na ruch krajowy. Postanowienia Dyrektywy mają na względzie konieczność racjonalnego i gospodarnego wykorzystania samochodów użytkowych, jak również wymogi co do utrzymania sieci dróg w należytym stanie. Dyrektywa stanowi, że państwa członkowskie mają obowiązek dopuszczać do ruchu pojazdy, które ciężarami nie przekraczają wartości maksymalnych określonych w załączniku nr 1 do tej Dyrektywy. Dodatkowo państwa członkowskie są zobowiązane do dostosowania swojej infrastruktury drogowej do wymogów wynikających z Dyrektywy (z uwzględnieniem okresów przejściowych, które jednak w stosunku do Polski dawno już upłynęły).
Zdaniem skarżącego, nie ulega wątpliwości, że pojazd skarżącego spełniał unijne wymogi, co do nacisków osi, gdyż stwierdzono 9,15 t nacisku na oś napędową. W konsekwencji, kontrola przeprowadzona w innym państwie członkowskim tego samego pojazdu, z tym samym ładunkiem, nie wykazałaby żadnego naruszenia,
a przedsiębiorca nie zostałby obciążony żadną karą. Treść w/w rozporządzenia
w zakresie dotyczącym przedmiotu sprawy jest niewątpliwie i w sposób oczywisty sprzeczna z treścią Dyrektywy, a tym samym zgodnie z obowiązującą hierarchią źródeł prawa, nie powinna być stosowana jako podstawa do karania przedsiębiorców, których pojazdy mieszczą się w dopuszczalnych przez prawo unijne normach. W Polsce ten problem jest szczególnie zauważalny, bowiem ograniczenia nacisków na osi, które mają być wyjątkiem (zgodnie z treścią art. 41 udp), dotyczą tak naprawdę znakomitej większości dróg krajowych i to na ich niemal całej długości. Podobnie jest z drogą, na której przeprowadzona została kontrola w niniejszej sprawie, gdzie ograniczenie nie miało charakteru wyjątku od zasady, nie dotyczy lokalnego fragmentu drogi (np.: centra miast, obiektu o znaczeniu przyrodniczym), lecz jest to wyłączenie o charakterze generalnym. W ocenie skarżącego, z powyższego jednoznacznie wynika, że pojazd skarżącego spełniał wymogi wiążących przepisów unijnych i nie wymagał na potrzeby wykonywanego przewozu uzyskania żadnego dodatkowego zezwolenia. Dlatego zdaniem skarżącego przewóz wykonywany był zgodnie z prawem, a kara nałożona jako bezpodstawna, a także niesłuszna winna być niezwłocznie uchylona i zwrócona skarżącemu wraz z pozostałymi poniesionymi kosztami w związku z całym postępowaniem.
Skarżący wskazał, że w związku z wytoczonym mu postępowaniem w sprawie zaskarżonej decyzji poniósł następujące koszty, których zwrot winien być zasądzony od organu:
- [...] zł kara z kosztami upomnienia i odsetkami (dowód uiszczenia w załączeniu przy skardze);
- [...] zł wpis od skargi o wznowienie postępowania- 17 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa (dowód uiszczenia w załączeniu);
- [...] zł wpis od skargi do WSA w Warszawie (dowód uiszczenia w aktach);
- koszty zastępstwa prawnego w postępowaniu wznowieniowym przed WSA.
Wskazał, że mimo, iż skarżący nie był stroną postępowania przez TSUE,
z dominujących poglądów orzecznictwa wynika, że nie pozbawia go to możliwości żądania wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi (protokół rozprawy
z 13.08.2019 r., k.36 akt sądowych)
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 maja 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 80/18 ma usprawiedliwione podstawy.
Instytucja wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego uregulowana jest
w Dziale VII ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm) dalej: p.p.s.a. Rozpatrywanie skargi o wznowienie postępowania odbywa się w kilku etapach. W pierwszej kolejności badana jest formalna dopuszczalność skargi, w tym zachowanie terminu do jej wniesienia. Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Zgodnie zaś z art. 281 p.p.s.a., na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.
W przedmiotowej skardze zawarto oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podano i uzasadniono podstawę wznowienia - art. 272 § 3 p.p.s.a.- rozstrzygnięcie organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską, podano okoliczności stwierdzające zachowanie terminu oraz zawarto wniosek o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Podstawę wznowieniową skarżący wiąże z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21.03.2019r. w sprawie C-127/17, w którym uznano, że nakładając na przedsiębiorstwo transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej łącznie na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015r. w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika 1 do dyrektywy 96/53. Skargę (data wpływu do tut. Sądu 13.05.2019 r.) wniesiono w terminie (trzy miesiące od publikacji TSUE – art. 277 p.p.s.a. i pięć lat od uprawomocnienia się wyroku – art. 278 p.p.s.a.).
W efekcie w pkt 1 niniejszego wyroku Sąd wznowił postępowanie zakończone wyrokiem z dnia 24 maja 2018 r. sygn. VIII SA/Wa 80/18.
Zgodnie z art. 282 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia, w tym więc przypadku w całości, bowiem podstawą wznowienia jest wyrok TSUE z 21.03.2019r. w sprawie C-127/17. W myśl art. 282 § 2 p.p.s.a. po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd oddala skargę o wznowienie albo ją uwzględnia stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie lub uchyla zaskarżone orzeczenie i skargę odrzuca lub postępowanie umarza. W niniejszej sprawie Sąd uznał za konieczne uchylenie wyroku
z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 80/18, o czym orzeczono w pkt II sentencji. Uwzględnienie skargi w tym zakresie i wyeliminowanie z obrotu wskazanego orzeczenia następuje z tej bowiem przyczyny, iż na ocenę zaskarżonych decyzji miał bezpośrednio wpływ wyrok TSUE z 21.03.2019r. w sprawie C-127/17.
Zgodnie z art. 272 § 3 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postepowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Przepis ten został dodany ustawą z 3.02.2010r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 196), przy czym jako główny argument wprowadzonej zmiany ustawodawca wskazywał na konieczność ustanowienia podstaw prawnych dla wznowienia postępowania
w przypadkach, w których Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdzał naruszenie Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (zob. uzasadnienie, VI kadencja, druk sejm. nr 2001, s. 17). W orzecznictwie wskazana norma prawna wzbudziła wątpliwości, czy dopuszcza ona możliwość wniesienia skargi o wznowienie postępowania przez osobę, która nie była stroną postępowania przed organem międzynarodowym (por. postanowienie NSA z 8.11.2013r. sygn. II GSK 2131/13, dostępny w CBOSA). W efekcie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z 16.10.2017r. sygn. I FPS 1/17 wyjaśnił, że podstawą wznowienia postępowania, o której mowa w art. 272 § 3 p.p.s.a., może być orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydane w trybie pytania prejudycjalnego, nawet jeżeli orzeczenie nie zostało doręczone stronie wnoszącej skargę o wznowienie postępowania. Uchwała ta wyposażona jest w ogólną moc wiążącą, co oznacza, że przyjęta w niej wykładnia, w zakresie objętym sentencją uchwały, kształtuje praktykę stosowania art. 272 § 3 p.p.s.a. Powyższe oznacza, iż wprawdzie wyrok TSUE
z 31.03.2019r. w sprawie C-127/17 nie został wydany w sprawie zainicjowanej skargą strony skarżącej w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, to jednakże okoliczność powyższa pozostaje bez wpływu dla możliwości wystąpienia ze skargą
o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na orzeczenie TSUE wskazane powyżej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga ta ma usprawiedliwione podstawy, zatem podlega uwzględnieniu, a zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2017 r., po ponownym rozpoznaniu sprawy podlega uchyleniu.
Zaskarżona decyzja dotyczyła wymiaru skarżącemu kary pieniężnej w kwocie [...] zł z tytułu wykonywania przewozu pojazdem, w którym nastąpiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osi oraz braku posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Wyjaśniono, że stosownie do treści art. 64 ust. 2 ustawy
z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2012r. poz.1137 ze zm) dalej: P.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Wskazano, iż zgodnie z załącznikiem do ustawy Prawo o ruchu drogowym na przejazd po drodze krajowej pojazdu nienormatywnego m.in. o naciskach na osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t wydawane jest zezwolenie kategorii I. Natomiast za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami o kreślonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, na podmiot wykonujący przejazd (w myśl art. 140ab ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, karę pieniężną o której mowa w art. 140 aa ust. 1 ustala się w wysokości [...] zł za brak zezwolenia kategorii I-II). Wskazano, że przedmiotem przewozu były kleje montażowe w workach umieszczonych na paletach (ładunek podzielny), a kontrolowany pojazd członowy zatrzymano na drodze wojewódzkiej. Stwierdzony nacisk, w ocenie organu w wielkości 9,15 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu mieścił się w parametrach przewidzianych dla zezwolenia kategorii I, a przewożony ładunek był podzielny. Jednocześnie nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnej ładowności pojazdu i dopuszczalnej/rzeczywistej masy całkowitej.
Organ wskazał, że w myśl art. 41 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. 2013r., poz. 260) - obowiązującej w dacie dokonywania kontroli pojazdu - dalej jako: u.d.p., po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów
o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2
i 3. Przy czym stosownie art. 41 ust. 2 u.d.p. minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz: 1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, 2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego. Z kolei art. 41 ust. 3 u.d.p. stanowi, że drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Jednocześnie organ wskazał m.in., że Dyrektywa nr 96/53 z dnia 25 lipca 1996 r. zmieniona Dyrektywą 2002/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady nie ma zastosowania do w przedmiotowej sprawie, gdyż strona wykonywała krajowy transport drogowy na trasie [...].
W niniejszej sprawie kontrola pojazdu należącego do skarżącego, wykazała przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś napędową o 1,15 t. W związku z tym
w oparciu o wyżej przywołane przepisy organ nałożył stosowną karę pieniężną. Podnieść jednak należy, że 21 marca 2019r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie w sprawie o sygn. C-127/17 w sprawie ze skargi Komisji Europejskiej przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej dotyczącej ograniczania na terenie Polski ruchu pojazdów silnikowych o określonym maksymalnym nacisku na oś napędową. W wyroku tym Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że "Nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r., w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy 96/53". Przy czym w uzasadnieniu orzeczenia TSUE jednoznacznie stwierdził, że wynikające z prawa polskiego ograniczenia w dostępie do polskiej sieci dróg pojazdów odpowiadających określonym w pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53 dopuszczalnym wartościom nacisku osi, są sprzeczne z art. 3 ust. 1 tiret pierwsze oraz art. 7 tej dyrektywy w związku z pkt 3.1
i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy. Zgodnie zaś z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 11 maja 2005r. (sygn. akt K 18/04) na mocy Traktatu akcesyjnego Polska zobowiązała się przejąć całość prawa Unii Europejskiej, na które składa się cały "wspólnotowy zasób prawny", obejmujący zarówno przepisy traktatów (tzw. pierwotne prawo wspólnotowe - pochodzące bezpośrednio od państw członkowskich), przepisy wydawane przez organy Wspólnot (zwane pochodnym lub wtórnym prawem wspólnotowym - tu m.in. dyrektywny), jak również dorobek orzeczniczy Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich. W związku z tym zarówno organy administracji, jak i sądy, są zobowiązane do przestrzegania zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym.
Sprzeczne z Dyrektywą Rady nr 96/53 było zatem przyjęcie możliwości obniżenia kryterium dopuszczalnych nacisków osi, na niektórych z dróg do 10 t. lub nawet 8 t., gdyż wszystkie pojazdy winny mieć zagwarantowane prawo poruszania się po drogach bez zezwolenia do granicznej wartości nacisków 11,5 t. W związku z tym zaskarżona decyzja nakładająca karę pieniężną narusza art. 3 oraz art. 7 w związku z pkt 3.1. oraz pkt 3.4 załącznika nr I Dyrektywy Rady nr 96/53 w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej, gdyż nakłada sankcję administracyjną w sytuacji nieprzekroczenia określonego przepisami wspólnotowymi dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej.
Dodatkowo należy wskazać, że z uzasadnienia wyroku TSUE wynika, że "gdyby ustanowione w dyrektywie 96/53 wspólne normy dotyczące maksymalnego dopuszczalnego nacisku na oś pojazdów użytkowych miały zastosowanie tylko do niektórych dróg publicznych państw członkowskich, nawet jeśli miałyby to być te drogi, które mogą generować ruch międzynarodowy, istniałoby prawdopodobieństwo uchybienia celowi tej dyrektywy, który polega na usunięciu przeszkód w ruchu między państwami członkowskimi. Przyjęcie sugerowanej przez Rzeczpospolitą Polską wykładni skutkowałoby tym, że w sytuacji gdy pojazd użytkowy przemieszczający się na terytorium co najmniej dwóch państw członkowskich opuszczałby transeuropejską sieć transportową lub główne drogi krajowe państwa członkowskiego, to ruch ten, do tej pory międzynarodowy, traciłby ten charakter. Wskutek tego, ustanowione w dyrektywie 96/53 wspólne normy dotyczące maksymalnego dopuszczalnego nacisku na oś pojazdów użytkowych traciłyby zastosowanie w odniesieniu do tego pojazdu. Przyjęcie takiej wykładni, zamiast promować cel polegający na usunięciu przeszkód w ruchu między państwami członkowskimi, prowadziłoby do utrzymania przeszkód dla tego ruchu".
W konsekwencji, mając na uwadze cytowany wyżej wyrok TSUE z 21 marca 2019r., organ ponownie rozpoznając odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zweryfikuje dokonaną ocenę, czy przedmiotowy przejazd odbywał się na warunkach przejazdu pojazdem nienormatywnym, za który wobec braku stosownego zezwolenia może być nałożona kara pieniężna. Konieczna jest bowiem weryfikacja poczynionych ustaleń w kontekście wskazań wynikających z treści wyroku TSUE w sprawie C-127/17.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. orzekł
w pkt 2 i 3 wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania wywołanego skargą o wznowienie postępowania orzeczono jak w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw.
z art. 276 p.p.s.a. przyjmując, iż składa się na nie zwrot wpisu od skargi o wznowienie
w kwocie 100 zł oraz zwrot wpisu od skargi na decyzję organu w wysokości [...] zł. oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego [...] zł. Jednocześnie, w ocenie Sądu, do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw o jakich mowa
w art. 200 p.p.s.a., nie sposób zaliczyć uiszczonej przez skarżącego kary z kosztami upomnienia i odsetkami w wysokości [...] zł., zatem kwota ta nie została uwzględniona w wysokości zasądzonego zwrotu kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło