VIII SA/Wa 346/25

WyrokWSA w Warszawie2025-06-05

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Justyna Mazur, Iwona Owsińska-Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie dotyczące legalności wykonania okna w budynku mieszkalnym, jeśli nie można odnaleźć dokumentacji projektowej, a istnieje spór co do zgodności wykonania okna z przepisami prawa budowlanego i warunków technicznych?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może umorzyć postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy istnieje spór prawny dotyczący legalności wykonania okna w budynku mieszkalnym w określonej odległości od granicy działki, a brak dokumentacji projektowej nie może być interpretowany na korzyść właściciela. W takich przypadkach organ powinien przeprowadzić postępowanie merytoryczne i wydać rozstrzygnięcie oparte na przepisach prawa budowlanego i warunków technicznych.
Stan faktyczny
Skarżąca A. R. wniosła o sprawdzenie legalności okna w budynku mieszkalnym na działce nr ew. [...]. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając brak możliwości sprawdzenia dokumentacji projektowej za podstawę do stwierdzenia bezprzedmiotowości. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 105 § 1 k.p.a. oraz przepisy dotyczące warunków technicznych i ochrony przeciwpożarowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 marca 2025 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia 30 stycznia 2025 r. i zasądził od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. R. kwotę 997 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. R. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia 30 stycznia 2025 r. nr [...]; 2) zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. R. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Syg. akt VIII SA/Wa 346/25 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 17 marca 2025 roku, nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego( dalej jako MWINB lub organ odwoławczy) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2024 roku, poz. 572 ze zm. dalej jako k.p.a.) oraz art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowalne( DZ.U z 2024 poz. 725 dalej jako prawo budowalne z 1994 roku) po rozpatrzeniu odwołania A. R. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R.( dalej PINB), nr [...] z dnia 30 stycznia 2025 roku umarzającej postępowanie w sprawie dotyczącej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości K., gmina K. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna. W dniu 2 października 2023 roku A. R. wniosła do organu nadzoru budowalnego sprawdzenie legalności okna w budynku mieszkalnym znajdującym się na działce [...]. Przedmiotowy budynek został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanym na rzecz C. i M. B.. W dniu 30 czerwca 2003 roku zawiadomiono organy o zakończeniu budowy wraz z mapą zagospodarowania działki. W obecnej chwili działka o nr [...] stanowi współwłasność J. B. w ½ części oraz małżonków J. i G. B. w ½ części. W dniu 20 października 2023 roku organ pierwszej instancji przeprowadził kontrolę i ustalił, że od strony sąsiedniej działki nr [...] zlokalizowana jest ściana z wnęką i oknem w odległości 0,87 m od lica ściany. W toku postępowania zostały wydane decyzje PINB w R. z dnia 22 lutego 2024 roku, nr [...] o nałożeniu obowiązku przedłożeniu projektu architektonicznego zamiennego, która została uchylona przez organ odwoławczy. Następnie w dniu 12 września 2024 roku, decyzją nr [...] PINB w R. nałożył obowiązek wykonania do dnia 30 września 2025 roku robót budowlanych na działce nr [...] polegających na zamurowaniu okna na poddaszu w budynku mieszkalnym od strony z granicą działki nr [...] w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Również i ta decyzja została uchylona przez organ odwoławczy. W dniu 30 stycznia 2025 roku PINB w R. wydał decyzję nr [...] roku, którą to decyzją umorzył postępowanie w sprawie. Organ w sytuacji braku możliwości sprawdzenia dokumentacji projektowej budynku uznał, że nie można uznać, że doszło do naruszenia prawa. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniosła A. R.. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. powinna zostać utrzymana w mocy, ponieważ analiza materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wykazała, iż organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, jak i prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, nie naruszając przy tym przepisów prawa. Skarżone rozstrzygnięcie Nr [...] z dnia 30.01.2025r. zostało wydane na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym: "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydają decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części". Jak wskazał WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 23.01.2020r. sygn. akt II SA/Wr 708/19: "Organ nadzoru budowlanego jest władny i uprawniony do umorzenia postępowania naprawczego w sytuacji, gdy w wyniku dokonanych czynności procesowych ustalone zostanie, że w odniesieniu do wykonanych robót budowlanych brak jest podstaw prawnych do jakiejkolwiek władczej ingerencji organu. Umorzenie postępowania, stanowi więc następstwo ustaleń faktycznych oraz ocen dowodów pozyskanych przez organ w wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego zgodnie z zasadami procesowymi określonymi w przepisach Kpa“. Podobnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08.09,2021r. sygn. akt II OSK 542/21: "Na gruncie Prawa budowlanego postępowanie staje się co do zasady bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego nie znajdują podstaw do nadania praw lub obowiązków, w tym wydania nakazów bądź zakazów, wynikających z przepisów Prawa budowlanego. Takie ustalenia uprawniają organy nadzoru budowlanego do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a i umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego". Na wstępie wskazać należy, iż sprawa dotycząca budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej w K., gm. K., była już przedmiotem postępowania przed tutejszym organem. W decyzji tut. organu nr [...]wskazano, iż; "Tutejszy organ stwierdza, że organ powiatowy ponownie rozpatrując sprawę nie zastosował się do wytycznych zwartych w w/w decyzji MWINB Nr [...] z dnia 11.07.2024r. W w/w decyzji Nr [...] wskazano, że «"w zasobach archiwalnych gminy nie zachował się projekt budowlany zatwierdzony decyzją Wójta Gminy K. z dnia 16.09.1996r. znak: [...], zaś z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz tych pozyskanych w toku postępowania odwoławczego nie wynika, czy sporny balkon przewidziany był w dokumentacji projektowej. PINB w R. nie próbował pozyskać dokumentacji projektowej z innych źródeł (np. wzywając G. B. do przedstawienia projektu budowlanego bądź wystąpienia do archiwum państwowego)"». Z akt sprawy nie wynika aby przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ powiatowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie czy balkon w spornym budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości K., gmina K. powstał zgodnie z dokumentacją projektową. Ponownie rozpoznając sprawę PINB w R. nie podjął żadnych czynności w celu pozyskania dokumentacji projektowej. Zatem na obecnym etapie nie można wykluczyć, że sporny balkon został wybudowany zgodnie z dokumentacją projektową. Ponownie rozpoznając sprawę PINB w R. powinien podjąć próbę pozyskania dokumentacji projektowej z innych źródeł niż dotychczasowe, jak choćby np. wzywając G. B. do przedstawienia projektu budowlanego bądź występując do archiwum państwowego. Organ wojewódzki podkreśla, że w przypadku braku możliwości pozyskania dokumentacji projektowej organ powiatowy winien mieć na uwadze fakt, że odstępstw od projektu nie można domniemywać". Przypomnieć należy, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność wykonania balkonu w ścianie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości K., gm. K.. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że w/w balkon jest usytuowany w odległości 1,5m od granicy z działką nr ew. [...] należącą do A. R.. W toku ponownego rozpatrywania sprawy, PINB w R. kierował zapytania do G. B. oraz Archiwum Państwowego w R. o dokumentację dotyczącą przedmiotowego obiektu. W piśmie z dnia 22.01.2025r., znak: [...], Archiwum Państwowe w R. poinformowało, że: ,/...) w posiadanym zespole pn. Urząd Gminy w K. z lat [1967] 1973-1990 [1991] nie przechowujemy projektów budowlanych, w zawartości zespołu brak jest dokumentacji dot. budownictwa mieszkalnego". Natomiast G. B. w piśmie z dnia 22.01.2025r. wskazał, iż: "(...) nie posiadamy w swoich zasobach projektu budowlanego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na ww. działce. Cała dokumentacja wraz z projektem budowlanym została złożona przez mojego tatę C. B. do Wójta Gminy K. na podstawie, której dostał zezwolenie na budowę z dnia 16.09.1996r. nr [...] , następnie pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego decyzją z dnia 08.07.2003r. [...]". W aktach sprawy organu wojewódzkiego (znak: [...]) znajduje się również pismo Urzędu Gminy z dnia 08.05.2024r. znak: [...], w którym wskazano, że: "(...) w zasobach archiwalnych tutejszego urzędu nie zachował się projekt budowlany zatwierdzony decyzją Wójta Gminy K. z dnia 16.09.1996r. znak: [...] dotyczący pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zbiornika bezodpływowego ścieków sanitarnych". \N związku z tym, w ocenie MWINB brak możliwości odnalezienia dokumentacji dotyczącej budowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości K., gm. K. (w tym balkonu od strony działki nr ew. [...]) nie można interpretować na niekorzyść aktualnego właściciela. Aby organ mógł zastosować wobec inwestora czy też jego następców prawnych konsekwencje jakie prawo wiąże z samowolnie zrealizowanymi robotami budowlanymi w pierwszej kolejności powinien w sposób jednoznaczny wykazać, w oparciu o istniejące w sprawie dowody, że samowolne działania inwestora rzeczywiście miały miejsce. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające nie wykazało takich faktów, a zebrane w sprawie dowody nie pozwalają na postawienie zarzutów co do samowolnie, bez wymaganej zgody organu wykonania balkonu w budynku mieszkalnym usytuowanym na w/w działce. Okoliczności w postaci nieprzedłożenia przez B. B. projektu budowlanego dowodzą jedynie o braku takiej dokumentacji, nie stanowią natomiast żadnego dowodu na to, że obiekt budowlany został wybudowany niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową. Z uwagi na brak możliwości wykazania, że sporny balkon powstał niezgodnie z dokumentacją projektową, brak jest podstaw do jego dostosowania do obecnie obowiązujących warunków techniczno-budowlanych wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skoro w omawianej sprawie nie ma podstaw do zarzucenia inwestorowi działania niezgodnie z przepisami w zakresie budowy spornego balkonu, to w ocenie MWINB organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw do wydawania nakazu zamurowania drzwi balkonowych, bowiem nie można domniemywać, iż balkon powstał niezgodnie z dokumentacją projektową. Zdaniem tut. organu taka możliwość istniałaby jedynie w przypadku, gdy w toku postępowania organ wykazałby, iż projekt budowlany nie przewidywałby istnienia balkonu lub też jego wykonanie nie nastąpiłoby w trakcie budowy obiektu i stanowiło późniejszą, samowolną przebudowę obiektu. W omawianej sprawie organy nadzoru budowlanego nie mogą na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzić, że taki przypadek miał miejsce, stąd też w ocenie organu II instancji przedmiotowe postępowanie zasługuje na umorzenie. W ocenie [...] WINB organowi I instancji nie można zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, wyjaśniając dostatecznie istotne kwestie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia. Uznać zatem należy, że decyzja Nr [...] z dnia 30.01.2025r. odpowiada przepisom prawa. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu MWINB wskazuje, że nie zasługują one na uwzględnienie, co wykazano w uzasadnieniu niniejszego rozstrzygnięcia. Organ powiatowy dokonał oceny materiału dowodowego w sposób logiczny, zgodny z przepisami, zasadami wiedzy technicznej i doświadczenia życiowego i nie wykroczył poza granice swobodnej oceny dowodów. Ocena wiarygodności dowodów i ich mocy nastąpiła na podstawie wszechstronnej analizy zebranego materiału dowodowego. Skarżąca winna mieć również na uwadze treść wyroku NSA z dnia 14.02.2023r. sygn. akt I OSK 2821/19; "Obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i nast. k.p.a.), nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie. Z treści przepisów k.p. a. normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona środków takich nie przedstawia. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku". Ponadto [...] WINB wskazuje, że skoro przeprowadzone postępowanie nie wykazało, że sporny budynek mieszkalny został wybudowany niezgodnie z dokumentacją projektową, to nie można wywodzić naruszenia przepisów techniczno- budowlanych. Kolejno, przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego (na który wskazuje skarżąca w odwołaniu) ma zastosowanie do przypadków szczególnego zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w odniesieniu do stanu technicznego obiektu i ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie technicznym, a taki przypadek nie dotyczy omawianej sprawy. Reasumując, należało utrzymać w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Nr [...]z dnia 30.01.2025r. znak: [...]. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła A. R.. Zaskarżonej decyzji zarzucała: 1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy należało nałożyć na właściciela budynku obowiązek zamurowania okien i drzwi znajdujących się we wnęce balkonowej od strony działki nr ew. [...] należącej do skarżącej z uwagi na fakt, że w/w okna i drzwi balkonowe znajdują się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki nr ew. [...] stanowią naruszenie norm z § 12 ust. 3 pkt la Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponadto: 1. naruszenie prawa postępowania administracyjnego w sposób mający istotny wpływ na treść decyzji tj. art. 105 § 1 k.p.a. i tym samym uznanie postępowania za bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy choć nie udało się pozyskać organowi projektu budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w K., gmina K. to jednak z ogółu okoliczności sprawy wynika, że posadowienie w bliskiej granicy działek ściany z wnęką balkonową zawierającą okno oraz drzwi balkonowe powoduje oczywistą niezgodność z przepisami prawa, ponadto nie wyczerpano wszystkich możliwości wykazania zgodności powyższego z projektem i postępowanie winno zakończyć się decyzją merytoryczną, 2. naruszenie prawa postępowania administracyjnego tj. art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a poprzez prowadzenie postępowania wbrew zasadzie prawdy obiektywnej i bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu skarżącej oraz brak poczynienia ustaleń w kierunku tego: a. w jakich okolicznościach i jakiej dacie w budynku mieszkalnym stanowiącym własność G. B. powstały okna i drzwi balkonowe w ścianie znajdującej się poniżej 4 m od granicy z działką nr [...], w sytuacji gdy jest to sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego a także wcześniej obowiązującym § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, Jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. b. czy poprzedni właściciele (inwestorzy) państwo C. i M. B. dysponują projektem architektoniczno-budowlanym przedmiotowego budynku, a jeśli nie to z jakiego powodu mimo ustawowego obowiązku z art. 63 Pr. Bud. przechowywania powyższego dokumentu ewentualnie czy posiadają informację kto ten projekt sporządził co pozwoliłoby zwrócić się do autora projektu o nadesłanie jego kopii, 1. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 8,9,11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez wydanie decyzji nie zawierającej w swoim uzasadnieniu argumentów jednoznacznie przekonujących skarżącą, dlaczego organ 11 instancji utrzymał w mocy decyzję PINB w R., podczas gdy jest ona w sposób oczywisty sprzeczna z zasadami współżycia społecznego bowiem sankcjonuje istnienie budynku który posiada wnękę balkonową z drzwiami i oknami położoną poniżej przewidzianej przepisami odległości granicy nieruchomości, co narusza również przepisy przeciwpożarowe, naruszenie przepisów postępowania tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu 1 instancji w sytuacji, gdy została ona wydana z naruszeniem prawa materialnego jak i przepisów postępowania, ewentualnie w razie nie podzielenia powyższego :naruszenie prawa materialnego tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 Pr. Bud. w zw. z § 12 ust. 3 pkt 1a Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niezastosowanie i nie wydanie nakazu zamurowania okien i drzwi znajdujących się we wnęce balkonowej od strony działki nr ew. [...] należącej do skarżącej, z uwagi na fakt, że okna te i drzwi balkonowe znajdując się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, naruszenie prawa materialnego tj. § 207 ust. 1 i 2 w zw. z § 209 ust. 1-2 i 5 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r. poprzez jego niezastosowanie i tym samym uznanie, że przepisy przeciwpożarowe zawarte w w/w rozporządzeniu nie mają zastosowania do przedmiotowego budynku i urządzeń z nimi związanych, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w § 209 ust. 3 1 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych podczas gdy w sprawie istnienie otworów okiennych i drzwi w ścianie znajdującej się poniżej 1,5 m od granicy nieruchomości stanowi naruszenie w/w norm prawnych w zakresie ochrony przeciwpożarowej, Podnosząc powyższe zarzuty wnosił o:uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - zawarte w art. 6 i art. 7 k.p.a. - zasada praworządności oraz zasada dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Treść tego przepisu należy tłumaczyć w ten sposób, że obowiązek przeprowadzenia wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów obciąża organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona, z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Jednocześnie zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania aby mogło stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istotność naruszenia musi przejawiać się tym, iż tym, że brak tego uchybienia mógłby spowodować, że treść rozstrzygnięcia organu byłaby inna. Organ podejmując decyzję( postanowienie) związany jest regułami postępowania administracyjnego, określającymi jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i merytorycznego rozstrzygania. W szczególności powinien przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej wynikającej z treści art. 7 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2011 r. (art. 1 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), a więc podejmować również z urzędu wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, bowiem działając na podstawie przepisu prawa materialnego, przewidującego uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, obowiązany jest załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1981 r. o sygn. akt SA 820/81, publ. ONSA 1981, nr 1, poz. 57). Z przepisu art. 7 k.p.a. wynika zatem domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić dopiero wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji wykaże się, że takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2006 r. o sygn. I OSK 777/05, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA). Organ jest również zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu rozpoznana według powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, że istotną okolicznością w przedmiotowej sprawie było ustalenie legalności usytuowania ściany z otworem okiennym w odległości 1,5 m od granicy z działką skarżącej. Organ odwoławczy wadliwie wskazał, że brak dokumentacji projektowej nie pozwala jednoznacznie przesądzić, że wykonanie okna w ścianie zlokalizowanej w odległości 1,5 m od granicy z działką skarżącej narusza prawo i dlatego uznał, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. W ocenie Sądu taka sytuacja faktyczna nie dawała podstaw do uznania, iż w sprawie zachodzi podstawa do zastosowania art. 105 k.p.a. Na podstawie przepisów ustawy prawo budowlane z 1994 roku – art. 7 ustawy ustawodawca przewidział delegacje dla ministra celem określenia warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W tym zakresie zostało wydane rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie( DZ.U z 1995 roku, nr 10, poz. 46 ze zmianami), które zostało zastąpione przez rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie( DZ.U z 2002 roku nr 75, poz. 690 ze zm.). Organ mając na uwadze przepis § 330 rozporządzenia z 2002 roku winien przesądzić, jakie przepisy mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie i w świetle ich uregulowań rozstrzygnąć czy dopuszczalna była lokalizacja ściany z oknem w odległości 1,5 m od działki z sąsiedniej. W związku z tym w zależności od obowiązujących uregulowań tej kwestii organ winien wydać merytoryczne rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu brak dokumentu w postaci projektu budowy domu nie może być interpretowane na korzyść właścicieli domu na działce nr [...] w K. ponieważ jak trafnie zauważa skarżąca na podstawie art. 63 prawa budowlanego z 1994 roku właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany przechowywać przez okres istnienia obiektu dokumenty o których mowa w art. 60 oraz opracowania projektowe i dokumenty techniczne robót budowlanych wykonanych w obiekcie w toku jego użytkowania. Należy zauważyć, iż powstał spór prawny o możliwość zlokalizowania ściany z oknem we wskazanej odległości i w takiej sytuacji nie ma podstaw do wydania rozstrzygnięcia formalnego na podstawie art. 105 k.p.a. Jeśli organ ustali, że ściana z oknem w lokalizacji 1, 5 m od granicy narusza przepisy prawa, to po przeprowadzonym postępowaniu winien wydać rozstrzygnięcia poprzez nakazanie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ustawy prawo budowalne z 1994 roku. W związku z uchybieniami i naruszeniem art. 105 k.p.a. w związku z właściwym rozporządzeniem w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 §1 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło