VIII SA/Wa 357/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 26 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 26 lutego 2025 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: organ odwoławczy, Prezes ARiMR), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2024r., poz. 572; dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu odwołania M. K. (dalej: strona, skarżąca) od decyzji Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor ARiMR, organ I instancji) nr [...]z dnia 5 września 2024 r. – orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco: W dniu 31 grudnia 2020r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania 6.2. "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Decyzją z dnia 29 czerwca 2021 r. Dyrektor ARiMR przyznał skarżącej pomoc finansową w wysokości 250.000,00 zł, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków. Strona złożyła w dniu 6 września 2021 r. wniosek o płatność pierwszej raty pomocy, po rozpatrzeniu, którego w dniu 8 lutego 2022 r. dokonano wypłaty środków finansowych w wysokości 200.000,00 zł na konto bankowe wskazane we wniosku. Następnie skarżąca dwukrotnie tj. 4 stycznia 2022r. oraz 24 stycznia 2022r. złożyła wniosek o zmianę biznesplanu, na co organ I instancji wyraził zgodę decyzjami z 19 stycznia 2022r. oraz 25 stycznia 2022r. Dnia 6 sierpnia 2024r. strona złożyła kolejny wniosek o zmianę biznesplanu. Decyzją z dnia 5 września 2024 r. nr [...], Dyrektor ARiMR, działając na podstawie art. 105 § 1 lub § 21 k.p.a. oraz art. 26 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1234 ze zm.; dalej: "ustawa o EFRROW") oraz § 20 ust. 1 i § 20 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 1196 ze zm.; dalej: "rozporządzenie wykonawcze") nie wyraził zgody na zmianę założeń biznesplanu, stanowiącego załącznik do wniosku o przyznania pomocy złożonego w dniu 6 sierpnia 2024r. Organ I instancji wskazał, iż w wyniku złożenia przez skarżącą zmiany do realizacji biznesplanu po terminie wyznaczonym na 8 lutego 2024r., czyli dwóch lat od wypłaty pierwszej raty płatności, nastąpiło przekroczenie wyznaczonego terminu na realizację założeń biznesplanu. Dnia 24 września 2024r. strona złożyła odwołanie, dołączając wniosek zatytułowany: "Prośba o wydłużenie terminu na realizację założeń biznesplanu nr umowy [...]z dnia 29 czerwca 2021r. i złożenie wniosku o płatność II raty pomocy po ustawowym terminie". W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z 26 lutego 2025r., Prezes ARiMR przytoczył brzmienie art. 4, art. 27 ust. 1-2 ustawy o EFRROW, § 16 pkt 2, § 20 ust. 1 i 3, § 22a rozporządzenia wykonawczego, podkreślając, że czas na realizację biznesplanu został w nim określony jako: "nie później niż do dnia upływu 2 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy". Organ odwoławczy wskazał, że z powyższych przepisów stosowanych łącznie jednoznacznie wynika, że termin na realizację biznesplanu jest nieprzekraczalny i wynosi maksymalnie 2 lata od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy. Zobowiązania te zostały zawarte także w decyzji nr [...]z dnia 29.06.2021 r. o przyznaniu pomocy finansowej: po raz pierwszy w ust. 5 pkt 2 pouczenia wskazano, że M. K jest zobowiązany do zrealizowania biznesplanu w terminie w nim przewidzianym, lecz nie później niż do dnia upływu 2 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy, jednak nie później niż do dnia 31 sierpnia 2023 r. (§ 22a rozporządzenia wykonawczego wydłuża ten okres do 3! sierpnia 2025 r.), a w ust. 6 pkt 2 tego pouczenia powtórzono, że Strona jest zobowiązana do przedłożenia w Agencji wniosku o płatność drugiej raty pomocy, po zrealizowaniu biznesplanu, jednak w okresie nie dłuższym niż do dnia upływu 2 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy i nie później niż do dnia 31 sierpnia 2023 r. Dalej przytoczył ust. 8 ww. pouczenia, zgodnie z którym: "W przypadku niewykonania co najmniej jednego ze zobowiązań określonych w niniejszej decyzji oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2016 r. (...), z powodu zaistnienia okoliczności o charakterze siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, określonych w przepisach UE, Beneficjent może zostać całkowicie lub częściowo zwolniony przez Agencję z wykonania tego zobowiązania. W sprawie zwolnienia z wykonania któregokolwiek ze zobowiązań, o których mowa w niniejszej decyzji oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2016 r. (...), Beneficjent składa w Oddziale Regionalnym wniosek, zawierający opis sprawy wraz z uzasadnieniem oraz niezbędnymi dokumentami, w terminie 15 dni roboczych od dnia, w którym Beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać czynności złożenia takiego wniosku". Prezes ARiMR wyjaśnił, że dnia 6 sierpnia 2024 r. Strona wystąpiła do Dyrektora ARiMR z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu w zakresie rzeczowym już po wyznaczonym terminie zakończenia realizacji biznesplanu. Termin ten upłynął w dniu 8 lutego 2024r. Zauważył, iż strona, w trakcie postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem o przyznanie pomocy, złożonym w dniu 31.12.2020 r., nie złożyła wniosku, o którym mowa powyżej, tj. o rozpatrzenie przez organ zaistnienia okoliczności o charakterze siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Następnie w dniu 29 czerwca 2021 r. Dyrektor ARiMR decyzją nr [...]przyznał stronie wnioskowaną pomoc finansową w wysokości 250.000,00 zł, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków. Zgodnie z przyznaną pomocą strona winna zrealizować założenia biznesplanu i złożyć wniosek o płatność II raty pomocy (który potwierdza realizację biznesplanu) w terminie 2 lat od dnia wypłaty I raty pomocy tj. do dnia 08.02.2024 r. (wypłata I raty pomocy nastąpiła w dniu 08.02.2022 r.). Z kolei dnia 5 września 2024r. organ I instancji, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 6 sierpnia 2024 r., wydał decyzję nr [...]nie wyrażając zgody na zmianę założeń biznesplanu z uwagi na to, że wniosek wpłynął po upływie terminu na realizację biznesplanu. W dalszej części uzasadnienia, organ odwoławczy zacytował treść odwołania dotyczącego choroby skarżącej i jej wpływu na realizację założeń biznesplanu. Do odwołania strona dołączyła wniosek o przedłużenie terminu realizacji założeń biznesplanu i złożenie wniosku o płatność II raty pomocy do dnia 31.12.2024 r. Swoją prośbę Strona umotywowała złym stanem zdrowia, niepozwalającym wywiązać się z realizacji zobowiązań w ustawowym terminie, dołączono zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu 20.09.2024 r. wskazujące na: Chora jest od kilku lat (w tym okresie 11.2023-07.2024 diagnozowana i leczona (...) . Prezes ARiMR, powołując się na brzmienie § 17 rozporządzenia wykonawczego, wyjaśnił, że warunkiem wypłaty II raty pomocy jest spełnienie przez beneficjenta dwóch przesłanek, tj.: zrealizowanie biznesplanu i utworzenie nowych miejsc pracy. Z kolei, zgodnie z brzmieniem rozporządzenia wykonawczego, warunek polegający na utworzeniu miejsc pracy zostaje spełniony, jeśli beneficjent utworzył przewidziane w biznesplanie miejsca pracy i zatrudnił pracowników - na podstawie umów o pracę - co najmniej do dnia złożenia wniosku o wypłatę II raty pomocy. Beneficjent poddziałania 6.2 zobligowany jest do prowadzenia działalności gospodarczej co najmniej do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy, a przez działalność pozarolniczą rozumie się działalność gospodarczą podlegającą przepisom prawa przedsiębiorców (§ 16 pkt 1 w związku z § 2a ust. 1a rozporządzenia wykonawczego). Zgodnie z brzmieniem zapisów rozporządzenia wykonawczego, zmian założeń biznesplanu nie można dokonać w każdym czasie ani w każdym zakresie (aby nie narazić się na konieczność zwrotu pomocy, beneficjent powinien zrealizować biznesplan najpóźniej do dnia upływu 2 lat od wypłaty I raty pomocy). Beneficjent może wystąpić do ARiMR z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu w trakcie jego realizacji. Wówczas, do wniosku dołącza się zmieniony biznesplan wraz z podaniem przyczyn uzasadniających planowane zmiany. 2-letni termin na realizację biznesplanu jest terminem prawa materialnego (pod określonymi warunkami ARiMR może wyrazić zgodę na jego wydłużenie do dnia 31.08.2025 r.). A zatem, bezskuteczny upływ 2-letniego terminu wywołuje skutek prawny w postaci utraty przez beneficjenta praw do otrzymania II raty pomocy finansowej i obowiązku zwrotu części lub całości I raty pomocy. Jeżeli beneficjent zamierza zmienić założenia biznesplanu, to najpierw powinien zwrócić się do ARiMR o wyrażenie na to zgody, gdyż jest to zmiana warunków, na jakich pomoc została przyznana; beneficjent ma na złożenie wniosku do ARiMR 2 lata od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy, gdyż w ciągu 2 lat powinien zrealizować założenia biznesplanu. Wyrażenie, po upływie 2 lat od dnia wypłaty pomocy, zgody na dokonanie przez beneficjenta zmiany założeń biznesplanu, które miały być zrealizowane w ciągu tych 2 lat jest niedopuszczalne. Decyzja taka (wywołująca skutki prawne ex nunc) byłaby już w dniu jej wydania decyzją niewykonalną, albowiem czyniłaby niemożliwym terminowe zrealizowanie założeń biznesplanu. Prezes ARiMR podzielił zatem ustalenia i argumentację organu I instancji, w odniesieniu do braku możliwości wyrażenia zgody na zmianę biznesplanu z uwagi na przekroczenie terminów wynikających z decyzji o przyznaniu pomocy [...]z dnia 29 czerwca 2021r., w tym przekroczeniem 2- letniego terminu na realizację biznesplanu liczonego od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy tj. 8 lutego 2022 r., który jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu, tym samym ustalonego do 8 lutego 2024 r. Odnosząc się do okoliczności przywołanych w odwołaniu (choroba strony i jej skutki) Prezes ARiMR wyjaśnił, że stosownie do art. 29 ust. 3 i 4 ustawy o EFRROW w przypadku działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. a, pkt 6 lit. a-c i e, pkt 8-12a, 13a i 13b, organ właściwy w sprawach o przyznanie pomocy jest również właściwy w sprawach uznawania przypadków działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013. Przytoczył brzmienie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, zwanego dalej "rozporządzeniem 2021/2116", który nie definiuje pojęcia siły wyższej, lecz zawiera jedynie otwarty katalog zdarzeń, których wystąpienie może przesądzić o jej istnieniu. Katalog zdarzeń, które mogą stanowić w danym przypadku działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne, jest zatem katalogiem otwartym. Oznacza to możliwość uznania innego zdarzenia za przypadek działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności. Dalej wskazał na brzmienie art. 4 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy łub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 640/2014, który stanowi, że przypadki siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności zgłasza się na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wymaganymi przez właściwy organ, w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Zauważył, że użyte przez prawodawcę unijnego wyrażenia odnoszą się do finansowania, zarządzania i monitorowania Wspólnej Polityki Rolnej. Zgodnie z ww. regulacjami podstawą do odstąpienia od żądania zwrotu wsparcia w przypadku nie osiągnięcia przez beneficjenta zakładanego celu jest zaistnienie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności. Dalej organ odwoławczy wskazał na rozumienie pojęcia siły wyższej w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Trybunału Sprawiedliwości. Przypomniał, że strona złożyła wniosek o zmianę założeń biznesplanu w zakresie rzeczowym w dniu 6 sierpnia 2024 r. Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia zostało dołączone wraz z wnioskiem o wydłużenie terminu realizacji noszącego znamiona wniosku o zwolnienie ze zobowiązań do odwołania w dniu 24 września 2024 r. Zdaniem Prezesa ARiMR nie można uznać, że strona poinformowała organ w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności, o wystąpieniu siły wyższej. Ponadto wskazał, że strona nie przedstawiła w piśmie odwoławczym żadnych dowodów, dokumentów lub okoliczności mogących skutecznie podważyć podjęte ustalenia i mogłyby stanowić podstawę do uchylenia lub zmiany rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, a zaprezentowane w nim stanowisko strony należy potraktować jedynie jako polemikę z prawidłowymi ustaleniami poczynionymi przez organ I instancji, znajdującymi potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Konkludując Prezes ARiMR wskazał, że Dyrektor ARiMR prawidłowo i z poszanowaniem zasad powszechnie obowiązującego prawa wydał decyzję nr [...] w sprawie zmiany założeń biznesplanu i słusznie uznał, że ze zgromadzonych w sprawie akt jednoznacznie wynika, że nie jest możliwe wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu. W skardze na ww. decyzję Prezesa ARiMR z 26 lutego 2025 r. skarżąca zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania w postaci błędnego zastosowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 2) ustawy o EFRROW, poprzez przyjęcie, że Skarżąca była w stanie dokonać czynności powiadomienia o wystąpieniu nadzwyczajnych okoliczności już w dniu 6 sierpnia 2024 r. pomimo że z ustaleń organu nie wynika jednoznacznie na jakiej podstawie takie ustalenia zostały podjęte, a sama okoliczność, iż Skarżąca była w stanie w dniu 6 sierpnia 2024 r. złożyć wniosek o zmianę założeń biznesplanu nie oznacza, że również powinna zawiadomić o wystąpieniu nadzwyczajnych okoliczności; II. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci: 1. błędnego zastosowania art. 4 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 640/2014 w zw. z art. 2 ust. 2 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 1306/2013 poprzez przyjęcie, iż określony w § 16 pkt 2) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej na operacje typu "premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego PROW na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2024 r., poz. 1027, t.j.), zwanego dalej: "rozporządzeniem wykonawczym", termin na złożenie wniosku o realizację biznesplanu jest terminem materialnoprawnym i jest nieprzekraczalny pomimo że art. 4 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 2 w/w rozporządzeń europejskich dają podstawę do wydłużenia terminu realizacji biznesplanu w przypadku zaistnienia siły wyższej albo nadzwyczajnych okoliczności; 2. błędnego zastosowania § 20 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego poprzez przyjęcie, że Skarżąca złożyła wniosek po terminie realizacji biznesplanu, pomimo że ze względu na wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności termin jego realizacji przedłużył się na mocy art. 4 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 640/2014. Skarżąca wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zasady przyznawania pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 określone zostały w przepisach rozporządzenia wykonawczego. Zgodnie z § 16 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego – w brzmieniu adekwatnym dla wniosku złożonego w dniu 31 grudnia 2020 r. – beneficjent powinien zrealizować biznesplan w terminie w nim przewidzianym, lecz nie później niż do dnia upływu 2 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy, jednak nie później niż do dnia 31 sierpnia 2025r. (...). Jednocześnie, w myśl § 20 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego, beneficjent może wystąpić do dyrektora oddziału regionalnego Agencji z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu w trakcie jego realizacji w zakresie warunków, o których mowa w § 16, w tym wydłużenie okresu jego realizacji, dołączając zmieniony biznesplan wraz z podaniem przyczyn uzasadniających planowane zmiany. W ust. 3 § 20 rozporządzenia wykonawczego jednoznacznie wskazano, że Dyrektor oddziału regionalnego Agencji wyraża zgodę na zmianę założeń biznesplanu, w tym wydłużenie okresu jego realizacji, jednak nie dłużej niż do dnia upływu 2 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy i nie później niż do dnia 31 sierpnia 2025 r., pod warunkiem że zmieniony biznesplan spełnia warunki określone w § 3 i ust. 1a, a beneficjentowi przysługiwałaby pomoc na podstawie liczby punktów, które zostałyby przyznane na podstawie zmienionych założeń biznesplanu. Wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji (§ 20 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego). Z kolei w § 22a rozporządzenia wykonawczego podano, że w przypadku beneficjentów, którym pomoc została przyznana na wniosek o jej przyznanie złożony przed dniem 1 stycznia 2022 r. i którzy występują z wnioskiem o zmianę założeń biznesplanu w trakcie jego realizacji, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wyraża zgodę, o której mowa w § 20 ust. 1, w tym na wydłużenie okresu jego realizacji, jednak nie dłużej niż do dnia 31 sierpnia 2025 r., pod warunkiem że zmieniony biznesplan spełnia warunki określone w § 3 (w brzmieniu z dnia 17 września 2020 r., Dz. U. poz. 1594) i § 20 ust. 1a, a beneficjentowi przysługiwałaby pomoc na podstawie liczby punktów, które zostałyby mu przyznane na podstawie zmienionych założeń biznesplanu. Z przedstawionych regulacji wynika, że wniosek o zmianę biznesplanu w zakresie rzeczowym można złożyć w czasie realizacji biznesplanu, zatem – co do zasady – w okresie nie dłuższym niż do dnia upływu 2 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy. Ponadto, do wniosku o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu należy załączyć zmieniony biznesplan wraz z podaniem przyczyn uzasadniających planowane zmiany. Planowane, czyli dopiero zamierzone, projektowane w przyszłości, a nie już dokonane (zrealizowane). Za takim rozumieniem omawianych przepisów przemawia to, że przyznana pomocy musi być racjonalnie powiązana z podejmowaną działalnością pozarolniczą, co wymaga dokonania przez organ oceny w tym zakresie jeszcze przed wyrażeniem zgody na zmianę założeń biznesplanu (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2019 r. o sygn. akt I GSK 1529/18 i powołane tam orzecznictwo). Sąd podziela stanowisko organów orzekających, że termin na realizacje biznesplanu jest nieprzekraczalny i wynosi maksymalnie 2 lata od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy. Organ poprawnie wskazał, że wyrażenie, po upływie 2 lat od dnia wypłaty pomocy, zgody na dokonanie przez beneficjenta zmiany założeń biznesplanu, które miały być zrealizowane w ciągu tych 2 lat jest niedopuszczalne. Decyzja taka (wywołująca skutki prawne ex nunc) byłaby już w dniu jej wydania decyzją niewykonalną, albowiem czyniłaby niemożliwym terminowe zrealizowanie założeń biznesplanu. Podkreślenia wymaga, że nie można wydłużyć realizacji biznesplanu ponad 2 lata od wypłaty pierwszej raty pomocy, gdyż nie możliwym stałoby się zrealizowanie dyspozycji § 17 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego (wniosek składa się najpóźniej do dnia upływu 2 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy). A więc wydłużenie ponad te dwa lata powodowałoby brak możliwości złożenia i wypłaty drugiej raty pomocy. W realiach kontrolowanej sprawy, organy ARiMR zasadnie oceniły, że skarżąca uchybiła terminowi w złożeniu wniosku o zmianę założeń biznesplanu w odniesieniu do realizowanego przedsięwzięcia. W ustalonych okolicznościach faktycznych taki wniosek strona powinna złożyć w nieprzekraczalnym terminie do dnia 8 lutego 2024r. (tj. upływu 2 lat od wypłaty I raty pomocy, która nastąpiła 8 lutego 2022r.). Uchybienie terminowi na złożenie wniosku o zmianę założeń biznesplanu wywołuje, w kontekście mających zastosowanie przepisów ustawy o EFFROW i wskazanego wyżej rozporządzenia wykonawczego, skutek w postaci braku możliwości wyrażenia zgody z uwagi na przekroczenie powyższych terminów. Za zasadne Sąd uznał twierdzenie skargi, że powyższe terminy mają charakter materialnoprawny i nie podlegają przywróceniu. Jednak są przewidziane sytuacje o charakterze siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, które w określonych przypadkach mogą skutkować zmianą terminu. Wynika to ze stosownych przepisów unijnych i rozporządzenia wykonawczego, których analizy poprawnie dokonał Prezes ARiMR w uzasadnienia zaskarżonej decyzji (por. strony 7-9 decyzji z 26 lutego 2025r.), wskazując m.in. na regulację art. 29 ust. 3-4 ustawy o EFRROW, zgodnie z którym w przypadku działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. a pkt 6 lit. a-c i e, pkt 8-12a, 13a, i 13b, organ właściwy w sprawach o przyznanie pomocy jest również właściwy w sprawach uznawania przypadków działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, jak i na regulację art. 3 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z 2 grudnia 2021r. oraz art. 4 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014r. Należy podnieść, że powyższe przepisy wymagają złożenia stosownego wniosku zawierającego opis sprawy wraz z uzasadnieniem i niezbędnymi dokumentami w terminie 15 dni od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona osoba są w stanie dokonać czynności złożenia takiego wniosku (skarżąca była o tym pouczona w decyzji z 29 czerwca 2021r. nr [...]). Skarżąca takiego wniosku nie złożyła. O fakcie swojej choroby i wynikających z niej konsekwencjach poinformowała dopiero w złożonym odwołaniu od decyzji Dyrektora ARiMR z 5 września 2024r., dołączając w dniu 24 września 2024r. zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wraz z wnioskiem o wydłużenie terminu realizacji noszącego znamiona wniosku o zwolnienie ze zobowiązań. Zdaniem Sądu, powyższe powoduje ocenę, że skarżąca nie dopełniła aktów staranności w zakresie swojej ochrony prawnej przed negatywnymi dla niej skutkami prawnymi. Nie można zatem uznać twierdzenia skargi, że przedłużył się termin realizacji biznesplanu, na mocy art. 4 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 640/2014, ze względu na wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności. W ocenie Sądu, nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania w postaci błędnego zastosowania art. 7, art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy EFRROW. Wskazane w skardze, ww. przepisy k.p.a., nie mają zastosowania w postępowaniach dotyczących przyznania płatności. Nie mogły zatem zostać naruszone przez organy ARiMR, bo organy w tych postępowaniach nie stosują w związku z wyłączeniem, na zasadzie art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy EFRROW, ogólnego postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu organy podjęły w toku postępowania niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zebrały materiał dowodowy oraz dokonały jego oceny w sposób prawidłowy, co znalazło swój wyraz w kontrolowanych decyzjach. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga i podniesione w niej zarzuty nie miały usprawiedliwionych podstaw, co obligowało do jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).