VIII SA/Wa 386/22

WyrokWSA w Warszawie2022-06-22

Skład orzekający: Justyna Mazur, Iwona Owsińska – Gwiazda, Iwona Szymanowicz - Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane za okres poprzedzający datę wstrzymania wypłaty świadczenia przedemerytalnego, jeśli wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony wcześniej, a osoba uprawniona pobierała świadczenie przedemerytalne?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane od miesiąca, w którym osoba uprawniona przedstawiła decyzję o wstrzymaniu wypłaty świadczenia przedemerytalnego, nawet jeśli wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony wcześniej. Wstrzymanie wypłaty świadczenia przedemerytalnego eliminuje negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a tym samym spełniony zostaje warunek wynikający z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Stan faktyczny
Skarżąca L. C. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. W okresie od sierpnia do grudnia 2021 r. pobierała świadczenie przedemerytalne. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia za ten okres, powołując się na przepis wykluczający przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku pobierania świadczenia przedemerytalnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2022 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania L. C. (dalej: "skarżąca", "strona") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z [...] stycznia 2022 r., nr [...] w części dotyczącej punktu drugiego rozstrzygnięcia, o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla L. C. nad matką Z. M., na okres od [...] sierpnia 2021 r. do [...] grudnia 2021 r. Zaskarżona decyzja Kolegium została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z [...] sierpnia 2021 r. Skarżąca wystąpiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką Z. M.. Do wniosku dołączyła orzeczenie o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji Z.M. wydane przez KRUS w dniu [...] października 2019 r. Daty powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji nie da się ustalić. Decyzją z [...] stycznia 2022 r. Nr [...]r. organ I instancji przyznał Skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką Z. M., w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] stycznia 2022 r. na czas nieokreślony. Natomiast za okres od [...] sierpnia 2021 r. do [...] grudnia 2021 r. odmówił Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. W uzasadnieniu organ I instancji jako powód odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od [...] sierpnia 2021 r. do [...] grudnia 2021 r. wskazał, iż zapis art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. – ustawa o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.) przesądza, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę pobiera świadczenie przedemerytalne. Od decyzji I instancji, w części dotyczącej punktu drugiego rozstrzygnięcia, Skarżąca wniosła odwołanie zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. Skarżąca uznała, iż organ winien przyznać świadczenie począwszy od miesiąca złożenia wniosku, czyli od sierpnia 2021 r, a nie powinno mieć znaczenia, że strona w okresie od [...] sierpnia 2021 r. do [...] grudnia 2021 r. pobierała świadczenie przedemerytalne, gdyż w takim przypadku należało przyznać wnioskowane świadczenie jako różnicę pomiędzy świadczeniem pobieranym a wnioskowanym. Wniosła o uchylenie decyzji I instancji w zaskarżonej części oraz orzeczenie co do istoty sprawy przez ustalenie Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od dnia [...] sierpnia 2021 r. do dnia [...] grudnia 2021 r. przez SKO. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z [...] marca 2022 r., nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, w części dotyczącej puntu drugiego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu SKO wskazało, że organ I instancji słusznie odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Skarżącej za okres od [...] sierpnia 2021 r. do [...] grudnia 2021 r. SKO uznało, że w myśl art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.), świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo między innymi do świadczenia przedemerytalnego. Organ II instancji podkreślił również, że dopóki Skarżąca była osobą pobierającą świadczenie przedemerytalne, to nie mogło jej przysługiwać świadczenie pielęgnacyjne. Kwestia ta została już wcześniej wyjaśniona w decyzji z [...] listopada 2021 r. znak: [...]. SKO zwróciło uwagę, że już wcześniej wskazało na możliwość wyboru przez wnioskodawczynię świadczenia. Aby jednak mogło dojść do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego konieczne było zawieszenie wypłaty pobieranego świadczenia przedemerytalnego. Wyjaśniono stronie oraz organowi I instancji, że przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, zatem organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa skorzystać. Zasadnym zatem według SKO było posłużenie się regulacją przewidzianą w art. 79a § 1 k.p.a., zgodnie z którą w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądanej strony. SKO podkreśliło, że L. C. w grudniu 2021 r. złożyła do ZUS wniosek o zawieszenie wypłaty świadczenia przedemerytalnego. Organ emerytalno - rentowy wydał w [...] stycznia 2022 r. decyzję o wstrzymaniu wypłaty świadczenia od dnia 1 stycznia 2022 r. – wobec złożenia wniosku przez Stronę. Według SKO, nie powinno zatem budzić wątpliwości, że w okresie od sierpnia do grudnia 2021 r. Skarżąca pobierała świadczenie przedemerytalne. Co więcej okoliczności tej jak podkreśliło SKO, nie kwestionowano w złożonym odwołaniu. Z uwagi na wystąpienie przesłanki negatywnej o jakiej mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy SKO zaznaczyło, że brak jest możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego za okres przypadający przed dniem [...] stycznia 2022 r. Na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik skarżącej wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając zaskarżonej w części decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: • - art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez jego niezastosowanie i przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] stycznia 2022 r. na czas nieokreślony, a nie od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. od [...] sierpnia 2021 r., • art. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez błędne uznanie, że prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wraz z niezbędnymi dokumentami wpłynął do organu dopiero w miesiącu styczniu 2022 r. Stawiając powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, ustalenie na rzecz L. C. świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] sierpnia 2021 r. na czas nieokreślony, zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz o rozpoznania przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym. Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2021 r., poz. 137 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2022r., poz. 329 - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygające w sprawie organy nie naruszyły także przepisów prawa materialnego. Stan faktyczny w kontrolowanej sprawie jest bezsporny i wynika z niego, że z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką Z. M. zwróciła się jej córka L. C.. Bezsporne jest również, że Skarżąca do końca grudnia 2021r. pobierała świadczenie przedemerytalne, którego wypłata została zawieszona na jej wniosek, od [...] stycznia 2022r. Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.; dalej jako: u.ś.r.), zgodnie z którym, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Osobami, w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. są osoby, na których, zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. W myśl art. 128 k.r.o. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Zgodnie zaś z art. 129 § 1 k.r.o., obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem. Skarżąca, córka niepełnosprawnej matki, niewątpliwie należy do kręgu osób o jakich mowa w cyt. wyżej art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Matka Skarżącej legitymuje się orzeczeniem o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji, co jest jednoznaczne ze stwierdzeniem, że posiada znaczny stopień niepełnosprawności na stałe. Nie ma również wątpliwości że Skarżąca, jako córka, mieści się w kręgu osób zobowiązanych do alimentacji wobec matki. Niekwestionowana jest również okoliczność, że Skarżąca nie podejmuje zatrudnienia z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Ustawa o świadczeniach rodzinnych przewiduje jednak inne przesłanki, które wykluczają możliwość uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo spełnienia przesłanek wyżej wskazanych. Jak stanowi art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest wykluczone w przypadku, gdy strona posiada prawo m.in. do świadczenia emerytalnego, o którym mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. Podkreślić jednak należy, że interpretacja powyższej regulacji przez sądy administracyjne przeszła ewolucję. Początkowo wykładnia faktycznie opierała się wyłącznie na literalnym brzmieniu tego przepisu, pomimo jej wyraźnej niesprawiedliwości, w sytuacji, gdy świadczenie emerytalne było niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Aktualnie odstąpiono od tej linii orzeczniczej wskazując na potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.) u.ś.r., wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej (por. wyroki NSA z 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 757/19, z 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19, z 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19 i z 27 maja 2020 r. sygn. akt 2375/19, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z uwagi na to, że orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie jest już ugruntowane organ administracyjny rozpatrując wniosek o przyznanie świadczenie pielęgnacyjnego w kontekście art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. powinien odstąpić od literalnej interpretacji tego przepisu sięgając po prokonstytucyjną wykładnię tej normy. Należy przy tym podkreślić, że przyjęcie obowiązku prokonstytucyjnej wykładni nie skutkuje tym, że w tym przypadku art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. nie będzie stosowany, czy zostanie wyeliminowany z obrotu. W sytuacji bowiem gdy inne świadczenie pobierane przez opiekuna osoby niepełnosprawnej jest wyższe niż świadczenie pielęgnacyjne przysługujące z powodu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przepis ten będzie stosowany w całej rozciągłości. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 sierpnia 2020r. (sygn. akt I OSK 650/20) z art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że istotną cechą osób, będących adresatami zawartej tam normy prawnej określającej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. może wskazywać na bezwzględne wyeliminowanie z kręgu osób, które spełniają powyższą przesłankę tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie. Taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. naruszałaby jednak konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Takie zróżnicowane traktowanie osób w podobnej sytuacji byłoby dopuszczalne gdyby było przekonująco uzasadnione. Konkludując powyższe rozważania prawne skład orzekający doszedł do wniosku, że osobom uzyskującym świadczenie emerytalne, czy też przedemerytalne co do zasady przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Przechodząc natomiast do formy realizacji tak rozumianej wykładni omawianego przepisu aktualnie dominuje rozwiązanie polegające na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno - rentowego. Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto), pozostawałaby bowiem w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. (tak m.in. NSA w wyroku z 27 maja 2020 r. sygn. akt 2375/19 oraz z 24 sierpnia 2020r., I OSK 650/20, WSA w Poznaniu w wyroku z 13 stycznia 202 r. sygn. akt IV SA/Po 824/19, CBOSA). Praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości, co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno – rentowe (tak wyrok NSA z 24 sierpnia 2020r., I OSK 650/20, CBOSA). Jak wynika z powyższego, pomimo że początkowo orzecznictwo sądowoadministracyjne różnie widziało kwestie sposobu rozwiązania ww. kwestii, to aktualna linia orzecznicza, którą podziela również skład rozpoznający przedmiotową sprawę, jednoznacznie wskazuje, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, bądź rentę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie – świadczenia emerytalnego (vide: wyroki NSA: z 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 757/19, z 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19, CBOSA). Wyboru jednego ze świadczeń strona może natomiast zrealizować przez złożenie do organu emerytalno - rentowego wniosku o ustanie prawa do świadczenia przedemerytalnego (art. 4 ust.1 pkt 1 ustawy) lub wniosku o zawieszenie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych odsyła - w kwestii zawieszenia prawa do świadczenia przedemerytalnego – poprzez art. 11 pkt 1, który stanowi, że w sprawach w ustawie nieuregulowanych stosuje się odpowiednio ( wymienione w art. 11 ustawy) przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS - do art. 103 ust. 3 i art. 134 ust.1 pkt 1, 2, 4 i 5 oraz ust. 2 pkt 2 i 3 tej ustawy. Zgodnie z przepisem art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 53 ze zm., dalej u.e.r.f.u.s.), prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Tak więc stosując odpowiednio art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. przyjąć należy, że prawo do świadczenia przedemerytalnego może ulec zawieszeniu na wniosek osoby , której świadczenie to przysługuje. Z kolei art. 134 ust.1 u.e.r.f.u.s. stanowi, że wypłatę świadczeń wstrzymuje się, jeżeli: (1) powstaną okoliczności uzasadniające zawieszenie prawa do świadczeń lub ustanie tego prawa; (2) osoba pobierająca świadczenia mimo pouczenia lub żądania organu rentowego nie przedłoży dowodów stwierdzających dalsze istnienie prawa do świadczeń; (4) okaże się, że prawo do świadczeń nie istniało; (5) świadczenia nie mogą być doręczone z przyczyn niezależnych od organu rentowego. Zgodnie z art. 134 ust. 2 u.e.r.f.u.s , wstrzymanie wypłaty świadczeń następuje poczynając od miesiąca: (1) w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, albo od następnego miesiąca, jeżeli wcześniejsze wstrzymanie wypłaty nie było możliwe; (2) za który przysługiwało świadczenie niedoręczone w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 5. Ponadto art. 4 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych stanowi, że prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje: (1) na wniosek osoby pobierającej świadczenie przedemerytalne; (2) w dniu poprzedzającym dzień nabycia prawa do emerytury, która jest ustalona decyzją terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zwanej dalej "organem rentowym", lub innego organu emerytalno-rentowego określonego w odrębnych przepisach; (3) z dniem osiągnięcia wieku 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę; (4) z dniem nabycia prawa własności lub objęcia w posiadanie (samoistne lub zależne) nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczających 2 ha przeliczeniowe albo współwłasności nieruchomości rolnej, jeżeli udział przekracza 2 ha przeliczeniowe; (5) wraz ze śmiercią osoby uprawnionej. Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, wstrzymanie wypłaty świadczenia przedemerytalnego następuje, poczynając od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym złożono wniosek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji ze świadczenia emerytalnego od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skarżąca doprowadziła do zawieszenia prawa do świadczenia przedemerytalnego, możliwe zatem stało się przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych. Skarżąca złożyła do ZUS wniosek o zawieszenie prawa do świadczenie przedemerytalnego, skutkiem czego [...] stycznia 2022 r. ZUS wydał decyzję o wstrzymaniu wypłaty świadczenia przedemerytalnego od [...] stycznia 2022 r. Zdaniem Sądu organ prawidłowo zatem nie przyznał skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od [...] sierpnia 2021 r. jako pierwszego dnia miesiąca, w którym złożony został wniosek przez skarżącą, a dopiero od [...] stycznia 2022 r., tj. od dnia kiedy wstrzymana została wypłata skarżącej świadczenia przedemerytalnego. Należy uznać, że właśnie z dniem [...] stycznia 2022 r. został spełniony warunek wynikający z art. 24 ust. 2 u.ś.r. Skoro bowiem zawieszenie prawa do świadczenia przedemerytalnego skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Podzielić należy zatem pogląd wyrażony w wyroku NSA z 18 sierpnia 2020 r., I OSK 780/20, iż zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury prawo do świadczenia ustala się od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytury. Przytoczone powyżej stanowisko jest zbieżne z poglądami wyrażanymi również w innych orzeczeniach sądów administracyjnych w sprawach dotyczących przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w zbiegu z prawem do emerytury lub renty (wyroki NSA z 14 lipca 2021 r., I OSK 702/21, z 25 czerwca 2021 r., I OSK 305/21, z 17 czerwca 2021 r., I OSK 381/21 i inne). W tych okolicznościach SKO prawidłowo przyjęło, iż negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego ustała z datą [...] stycznia 2022 r. Zatem przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenia w okresie poprzedzającym tę datę, od [...] sierpnia 2021 r. do [...] grudnia 2021 r., byłoby w ocenie Sądu nieuzasadnione bowiem w tej dacie, aczkolwiek wpłynął wniosek, to brak było prawidłowo wypełnionych dokumentów załączonych do wniosku (tj. orzeczenia o zawieszeniu prawa do świadczenia przedemerytalnego). W konsekwencji brak było podstaw do uwzględnienia podniesionych w skardze zarzutów. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę - art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło