VIII SA/Wa 390/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...].; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego B. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2011 roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej jako k.p.a.) oraz art. 83 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (DZ.U z 2010 roku, nr 243, poz. 1623 ze zm. dalej jako prawo budowlane) po rozpatrzeniu zażalenia B. S. oraz zażalenia S. I. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 roku, zawieszające postępowanie administracyjne z zakresu nadzoru budowlanego w sprawie wybudowania drewnianej konstrukcji podtrzymującej winogron, nietrwale związanej z gruntem, zlokalizowanej na działce w miejscowości L., ul. N. P. [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Podstawą wydanego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i dokonana ocena prawna. Organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania drewnianej konstrukcji podtrzymującej winogron zlokalizowanej w L. ul. N. P. [...] przez S. I.. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie w sprawie wybudowania drewnianej konstrukcji. Jako podstawę do zawieszenia postępowania wskazano okoliczność prowadzenia przed Sądem Rejonowym w L. postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości o nr ew. [...] i nr ew. [...] należących do S. I. i B. S.– obejmujących pas gruntu na którym usytuowana jest sporna konstrukcja, którego wynik zdaniem organu stanowi zagadnienie wstępne w prowadzonej sprawie administracyjnej. Zażalenie na rozstrzygnięcie organu I Instancji złożyli zarówno B. S. i S. I.. Organ odwoławczy uznał, iż rozstrzygnięcie organu I Instancji jest prawidłowe, zaś argumenty podnoszone przez żalących nie mają wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. Wskazano, że stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Według organu pod pojęciem ,,zagadnienie wstępne’’ rozumie się zagadnienie materialnoprawne o charakterze otwartym i samodzielnym, które wyłoniło się w toku postępowania w określonej sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia jest właściwy inny organ lub sąd, przy czym rozstrzygnięcie tego zagadnienia ma wpływ na etap rozpatrywania sprawy i zakończenie ją decyzją. W ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie okoliczność prowadzenia postępowania przed sądem powszechnym w sprawie wyznaczania granic nieruchomości o nr ew. [...] oraz [...], obejmujących pas gruntu na którym usytuowana jest sporna konstrukcja stanowi podstawę do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ odwoławczy podnosił, że wybudowana konstrukcja drewniana usytuowana jest na spornym pasie gruntu i nie można jednoznacznie stwierdzić czy jest usytuowana na działce stanowiącej własność S. I. czy też B. S., czy też znajduje się w granicy działek. Zdaniem organu orzeczenie sądu będzie miało wpływ na prowadzone postępowanie z zakresu nadzoru budowlanego i treść wydanych rozstrzygnięć. Prawomocne orzeczenie o wyznaczeniu granic pozwoli jednoznacznie określić nieruchomość na której usytuowana jest sporna inwestycja i przesądzi o nakładaniu na właściwego adresata ewentualnych obowiązków z zakresu nadzoru budowlanego. Skargę do Sądu na postanowienie organu odwoławczego wniósł B. S.. Skarżący wnosił o: 1) kontynuowanie sprawy z zakresu samowoli budowlanej i nieuwzględnianie sprawy rozgraniczeniowej tj. wydanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia; 2) uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji o zawieszeniu postępowania i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi B. S. podnosił, że błędne jest stanowisko organu, iż tocząca się sprawa o rozgraniczenie spornych nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne w sprawie administracyjnej z zakresu nadzoru budowlanego. Jego zdaniem rozstrzygnięcie w tej sprawie winno być skierowane do autora samowoli. Skierowanie decyzji do ewentualnego właściciela spornego pasa gruntu spowodowałoby, że osoba która dokonała samowoli budowlanej uniknęłaby odpowiedzialności za wykonaną inwestycję. Istotną kwestią dla rozstrzygnięcia sprawy jest jego zdaniem fakt wybudowania obiektu budowlanego bez odpowiednich zezwoleń, a nie kwestia własności spornego pasa gruntu. Bezspornym jest fakt, że inwestorem samowolnie wybudowanego obiektu jest S. I. i nie ma potrzeby ustalania własności działki przez jej rozgraniczenie. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Należy zgodzić się z autorem skargi, iż organ błędnie uznał, że sprawa o rozgraniczenie spornych nieruchomości stanowi zagadnienia wstępne w sprawie z zakresu nadzoru budowlanego – wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego prawem zgłoszenia. Taka sprawa została wszczęta przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w związku z wnioskiem B. S. z dnia [...] listopada 2010 roku. Należy zauważyć, iż w świetle przepisu art. 52 prawa budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Postępowanie które zostało wszczęte w niniejszej sprawie może zostać zakończone decyzjami na podstawie wyżej wskazanych przepisów. Przepis art. 52 ustawy prawo budowlane jako podmioty zobowiązane do wykonania decyzji wydanej na podstawie wyżej wskazanych przepisów wymienia alternatywnie inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Skonstruowanie tego przepisu na zasadzie alternatywy pozwala na wysunięcie wniosku, że w pewnych sytuacjach zobowiązanym do likwidacji samowoli będzie inwestor nie będący jednocześnie właścicielem nieruchomości. Należy stwierdzić, iż decyzja w tego rodzaju sprawach winna w pierwszej kolejności być skierowana do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2000 roku, syg. akt II SA/Wa 2059/98). Pod pojęciem inwestora w rozumieniu art. 52 należy rozumieć sprawcę samowoli budowlanej. Nałożenie obowiązków, czy też nakazu rozbiórki na właściciela nieruchomości w sytuacji gdy bez jego zgody dokonano inwestycji byłoby dla niego nieuzasadnionym obciążeniem (patrz wyrok NSA z 23 lipca 2009 roku, syg. akt II OSK 1234/08, LEX nr 552842). W niniejszej sprawie kwestią bezsporną jest iż inwestorem obiektu budowlanego jest S. I.. Tak więc nie ma w sprawie przeszkód aby toczyło się postępowanie w sprawie wybudowania przez niego obiektu budowlanego przez organ nadzoru budowlanego. Kwestia własności spornego pasa nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego. Jeśli organ ustali, że wybudowany obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, to skieruje do inwestora na podstawie odpowiednich przepisów – art. 48, art. 49b, art. 50, art. 50a, art. 51 ustawy prawo budowlane właściwe rozstrzygnięcie z zakresu nadzoru budowlanego. Z tych też względów należy uznać, że organ naruszył przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o zwrocie kosztów postępowania, na które to koszty składa się uiszczony wpis sądowy.