VIII SA/Wa 399/14

WyrokWSA w Warszawie2014-07-02

Skład orzekający: Justyna Mazur, Cezary Kosterna, Leszek Kobylski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, który został zatrudniony przez pełniącego obowiązki dyrektora, którego zarządzenie o powołaniu zostało następnie stwierdzone nieważnością przez sąd administracyjny, stanowi naruszenie art. 36a ust. 5 ustawy o systemie oświaty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi A.S. nie stanowi naruszenia art. 36a ust. 5 ustawy o systemie oświaty, nawet jeśli osoba ta została zatrudniona przez pełniącego obowiązki dyrektora, którego zarządzenie o powołaniu zostało później stwierdzone nieważnością. Sąd argumentował, że wyrok stwierdzający nieważność zarządzenia o powołaniu tymczasowego dyrektora był nieprawomocny w momencie zatrudnienia wicedyrektora, a zatem czynności dokonane przez tymczasowego dyrektora przed datą wydania wyroku nie stawały się automatycznie bezskuteczne. Ponadto, sąd uznał, że nie doszło do przekroczenia 10-miesięcznego terminu powierzenia obowiązków, ponieważ konkurs na stanowisko dyrektora został rozstrzygnięty przed upływem tego terminu.
Stan faktyczny
Skarżący W.B. zaskarżył zarządzenie Prezydenta Miasta R. z marca 2014 r. powierzające A.S. pełnienie obowiązków dyrektora szkoły do czasu powierzenia stanowiska, nie dłużej niż na 10 miesięcy. Skarżący zarzucił naruszenie art. 36a ust. 5 ustawy o systemie oświaty, wskazując, że okres ten jest przekroczony, że powierzono stanowisko osobie niebędącej nauczycielem (zatrudnionej przez wcześniej powołanego p.o. dyrektora, którego zarządzenie o powołaniu zostało unieważnione) oraz że odsuwa to w czasie konkurs. Organ w odpowiedzi na skargę argumentował, że termin nie został przekroczony, konkurs został ogłoszony, a zatrudnienie A.S. jest ważne, gdyż wyrok unieważniający zarządzenie o powołaniu poprzednika był nieprawomocny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna /sprawozdawca/, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Referent – stażysta Urszula Sieradz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2014 r. sprawy ze skargi W. B. na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie powierzenia obowiązków dyrektora szkoły oddala skargę. Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. Prezydent Miasta R., działając na podstawie art. 5 c pkt 2, art. 36 a ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej jako "ustawa o systemie oświaty") oraz § 5 pkt 1 załącznika nr 5 do Statutu Miasta R. nadanego uchwałą nr 38/2002 Rady Miejskiej w Radomiu z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie uchwalenia Statutu Miasta Radomia (Dz. Urz. Województwa Mazowieckiego z 2007 r., nr 133, poz. 3553 ze zm.) powierzył od [...] marca 2014 r. A. S. - wicedyrektorowi Zespołu Szkół [...] w R. przy ul. [...] - pełnienie obowiązków dyrektora ww. szkoły do czasu powierzenia stanowiska dyrektora, nie dłużej niż na okres 10 miesięcy (§1). Wykonanie zarządzenia powierzono Wiceprezydentowi Miasta odpowiedzialnemu za sprawy oświaty (§2). Stosownie do § 3 ww. zarządzenia weszło ono w życie z dniem podpisania. Pismem z [...] marca 2014 r. W. B. wystąpił do Prezydenta Miasta R. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa z uwagi na treść art. 36a ust. 5 ustawy o systemie oświaty. Wskazał, że zaskarżone zarządzenie ma trzy wady prawne: 1. powoduje, że wyjątkowy, jednorazowy i nieprzekraczalny termin 10 – miesięczny określony w art. 36a ust. 5 u.s.o., jest przekroczony, gdyż stan taki trwa de facto od 1 września 2013 r.; 2. powierza pełnienie stanowiska osobie, która w dacie ostatniego prawidłowego stanu prawnego, tj. 31 sierpnia 2013 r. nie była wicedyrektorem szkoły; 3. odsuwa w czasie przeprowadzenie konkursu na dyrektora szkoły. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. zarządzenie Prezydenta Miasta R. w przedmiocie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Zespołu Szkół [...] w R. wniósł W. B. (dalej jako "skarżący") wskazując, że wnosi ją na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa: - art. 36a ust. 5 ustawy o systemie oświaty polegające na powierzeniu pełnienia obowiązków dyrektora Zespołu Szkół [...] A.S. – pomimo tego, że osoba ta nie jest nauczycielem szkoły, gdyż została przyjęta do pracy przez pełniącego obowiązki dyrektora szkoły, powołanego mocą zarządzenia, którego nieważność stwierdził Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie (sygn. akt VIII SA/Wa 943/13), w związku z czym nieważne są czynności przez niego dokonane; - powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora szkoły na okres nie dłuższy niż 10 miesięcy, w sytuacji gdy okres ten jest kolejnym okresem 10 – miesięcznym na jaki próbuje się powołać pełniącego obowiązki. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. organ odpowiedział na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i poinformował, że osoby, które zajmowały stanowiska wicedyrektorów do dnia [...] sierpnia 2013 r., od dnia [...] września 2013 r. nie zajmują stanowisk wicedyrektorów. W dniu [...] marca 2014 r. wicedyrektorem był inny nauczyciel i jemu zaskarżonym zarządzeniem powierzono pełnienie obowiązków dyrektora szkoły. Termin, o którym mowa w art. 36a ust. 5 ustawy o systemie oświaty nie został przekroczony, gdyż upływa z dniem 30 czerwca 2014 r. Nie jest intencją organu prowadzącego szkołę jego przedłużanie o czym świadczy fakt, że Zarządzeniem Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. ogłoszono konkurs na kandydata na stanowisko dyrektora szkoły. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta R. wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że stwierdzenie nieważności zarządzenia o powierzeniu pełnienia obowiązków dyrektora szkoły J. S. nie ma wpływu na treść stosunku pracy A.S., która pracę świadczyła, zaś ocena czy istnieje stosunek pracy należy do sądu pracy, a nie sądu administracyjnego i póki nie ma wyroku sadu pracy stwierdzającego nieistnienie stosunku pracy, brak jest podstawy do takich ustaleń przez sąd administracyjny. Tym samym zarzut dotyczący powierzenia funkcji osobie nie będącej nauczycielem szkoły jest bezzasadny. Co do 10 – miesięcznego okresu powierzenia funkcji to organ wskazał, że nie został on przekroczony, gdyż [...] kwietnia 2014 r. nastąpiło rozstrzygnięcie konkursu na kandydata na dyrektora szkoły, zatem zaskarżone zarządzenie zostało skonsumowane, a zarzut bezprzedmiotowy. Na rozprawie przed Sądem w dniu [...] lipca 2014 r. pełnomocnik organu złożył do akt kopię zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta R. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora ww. szkoły A. S. na okres 5 lat szkolnych od dnia [...] kwietnia 2014 r. do [...] sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną (lub inny akt) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc danego aktu organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości. W myśl z kolei art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W kontekście powyższych kryteriów sądowej kontroli aktów i czynności organów administracji publicznej uznać należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując oceny prawnej wydanego orzeczenia, należy przede wszystkim stwierdzić, że w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowej było zarządzenie Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Zespołu Szkół [...] w R.. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że Prezydent Miasta R. jest organem prowadzącym dla ww. szkoły, a wydany przez niego akt podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie ww. przepisów. Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594) który to przepis stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Stosownie zaś do art. 50 § 1 p.p.s.a. na który to przepis również powołuje się skarżący, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Zauważyć należy, że skarżący był dyrektorem ww. szkoły, zaskarżone zarządzenie jest konsekwencją stwierdzenia nieważności wcześniejszego zarządzenia, które było przedmiotem rozstrzygnięcia tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 6 marca 2014 r. , sygn. akt VIII SA/Wa 943/13 stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia. W powyższej sprawie Sąd stwierdził, że skarżący miał interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowego aktu. Skarżący wyczerpał również tryb wniesienia skargi, bowiem pismem z dnia [...] marca 2014 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W związku z powyższym stwierdzić należy, że spełnione zostały wszystkie warunki formalne aby Sąd mógł rozpoznać niniejszą skargę. Zgodnie z art. 36a ustawy o systemie oświaty stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę (ust. 1). Kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora (ust. 2). Jeżeli do konkursu nie zgłosi się żaden kandydat albo w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata, organ prowadzący powierza to stanowisko ustalonemu przez siebie kandydatowi, po zasięgnięciu opinii rady szkoły lub placówki i rady pedagogicznej (ust. 4). Do czasu powierzenia stanowiska dyrektora zgodnie z ust. 2 lub 4 organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły, jednak nie dłużej niż na okres 10 miesięcy (ust. 5). Powyższy przepis ma charakter wyjątkowy. Należy bowiem zauważyć, że w tym trybie, odmiennie niż w ust. 2 i 4, nie dochodzi do powierzenia stanowiska dyrektora, lecz jedynie organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora czasowo, a okres ten nie może trwać dłużej niż 10 miesięcy. Z uwagi na wydanie przez organ zarządzenia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły, nie doszło do przekroczenia maksymalnego okresu 10 miesięcy. Z przedstawionego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, bezspornym jest, że w dniu wydania zaskarżonego zarządzenia, tj. [...] marca 2014 r. w przedmiotowej szkole A.S. była wicedyrektorem. Została zatrudniona przez działającego w imieniu szkoły pełniącego obowiązki dyrektora J. S. przed stwierdzeniem przez tut. Sąd wyrokiem z dnia 6 marca 2014 r. , sygn. akt VIII SA/Wa 943/13 stwierdził nieważność zarządzenia o powierzeniu J. S. pełnienia obowiązków dyrektora szkoły. Wyrok ten jest nieprawomocny, wstrzymanie wykonalności zarządzenia o powołaniu J. S. na p.o. dyrektora skutkowało dopiero od daty wydania wyroku, nie powodowało więc bezskuteczności prawnej czynność wcześniej podejmowanych przez J.S. w imieniu szkoły, w tym dotyczących zatrudnienia A.S. na stanowisku zastępcy dyrektora. Skoro w ww. szkole w dniu wydania zaskarżonego zarządzenia obsadzone były stanowiska wicedyrektorów, skarżący nie wykazał zaś by A. S. nim nie była (np. wyrok Sądu pracy), organ powierzając pełnienie obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, nie dopuścił się istotnego naruszenia art. 36 ust. 5 ustawy o systemie oświaty. Bezpodstawny jest też zarzut naruszenia art. 36 a ust. 5 ustawy o systemie oświaty przez przekroczenie 10-miesiecznego terminu powołania na pełniącego obowiązki dyrektora. Skarżąca nie została powołana na okres dłuższy niż 10 miesięcy, zwłaszcza że [...] kwietnia 2014 r. został rozstrzygnięty konkurs na stanowisko dyrektora szkoły. Nie można do tego okresu doliczać powołania jej poprzednika J.S.. Na marginesie należy wskazać, że skarżący popada w logiczną sprzeczność – z jednej strony uznając powołanie J. S. na pełniącego obowiązki za nieważne chce uznania bezskuteczności wszelkich czynności dokonanych przez J. S. w imieniu szkoły, a drugiej strony z tego nieważnego w jego ocenie i bezskutecznego zarządzenia chciałby wyciągać dalej idące skutki prawne w postaci doliczenia okresu powierzenia J. S. funkcji pełniącego obowiązki dyrektora do okresu powierzenia tej funkcji A.S.. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło