VIII SA/Wa 399/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-07

Skład orzekający: Renata Nawrot, Sławomir Fularski, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka komunalna, która obsługuje w zakresie zaopatrzenia w wodę całą gminę, posiada interes prawny umożliwiający jej dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi prokuratora na uchwałę rady gminy w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków?
Ratio decidendi
Spółka komunalna obsługująca w zakresie zaopatrzenia w wodę całą gminę posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, w sprawie dotyczącej skargi prokuratora na uchwałę rady gminy w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Interes prawny wymaga związku z konkretną normą prawa materialnego, która przyznaje podmiotowi uprawnienia lub nakłada obowiązki, czego w tym przypadku spółka nie wykazała. Ponadto, postępowanie ze skargi prokuratora na akt prawa miejscowego ma na celu sprawowanie nadzoru nad działalnością gminy, a udział innych podmiotów jest niedopuszczalny, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, żądając stwierdzenia jej nieważności w części. W trakcie rozprawy pełnomocnik Wodociągów Miejskich Sp. z o.o. wniósł o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, argumentując, że spółka obsługuje całą gminę w zakresie zaopatrzenia w wodę i posiada interes prawny. Sąd rozpatrywał wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia Wodociągów Miejskich w [...] Sp. z o.o. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 r. w Radomiu wniosku Wodociągów Miejskich w Radomiu Sp. z o.o. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego [...] w [...] na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków postanawia: odmówić dopuszczenia Wodociągów Miejskich w [...] Sp. z o.o. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Prokurator Rejonowy [...] pismem z dnia 18 kwietnia 2016 r. na podstawie art. 8, art. 50 § 1 i art. 52 § w związku z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") oraz art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm. wniósł skargę na uchwałę nr 745/2006 Rady Miejskiej w R. z dnia 30 stycznia 2006 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków żądając stwierdzenia nieważności § 16 ust. 1 i 2, § 4, § 8, § 11, § 17, § 23, § 31, § 32, § 33, § 16 ust. 5, § 17, § 22 ust. 2 zaskarżonej uchwały jako naruszających prawo w sposób istotny. W toku rozprawy przed Sądem w dniu 7 grudnia 2016 r. pełnomocnik Wodociągów Miejskich w [...] Sp. z o.o. wniósł o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony. Oświadczył, że ww. spółka posiada interes prawny w niniejszej sprawie, bowiem obsługuje w zakresie zaopatrzenia w wodę całą Gminę Miasta [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z 32 P.p.s.a., w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (art. 33 § 1 i 1a P.p.s.a.). Udział w charakterze uczestnika może także zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego (art. 33 § 2 P.p.s.a.). Analiza treści ww. przepisów wskazuje, że o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi więc stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc, istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Istnienia interesu prawnego należy zawsze poszukiwać w prawie materialnym, którego konkretna norma nabiera cech uprawnień lub obowiązków strony, przy rozstrzyganiu sprawy indywidualnej. Z powyższego wynika, że kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków podmiotu wnoszącego o dopuszczenie do udziału w sprawie, a kontestowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz dla którego z przepisu prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Podmiot taki nie posiada zatem uprawnień lub obowiązków chronionych przepisami prawa. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 1998 r., II SA 1355/98, w wyroku z dnia 5 października 1998 r., II SA 1104/98, w wyroku z dnia 19 stycznia 1995 r., I SA 1326/93 i w wyroku datowanym na 13 grudnia 1992 r., I SA 1725/93 (wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu zainteresowany podmiot może złożyć w dowolnym czasie, dopóki postępowanie sądowoadministracyjne nie zostanie zakończone. Wniosek powinien jednak spełniać wymagania, o których mowa w art. 46 i art. 47 P.p.s.a. Wnioskodawca ponadto powinien w nim wykazać, że spełnia przesłanki o których mowa w art. 33 § 2 P.p.s.a., tzn. przedstawić dowody i argumenty, które przemawiają za tym, że wynik postępowania przed sądem administracyjnym będzie dotyczył jego interesu prawnego. W ocenie Sądu wnoszący o dopuszczenie do udziału w sprawie podmiot Wodociągi Miejskie w [...] Sp. z o.o. nie posiada i nie wykazał interesu prawnego w sprawie dotyczącej skargi prokuratora na uchwałę rady miejskiej. Posiada zaś jedynie interes faktyczny, skoro bowiem obsługuje w zakresie zaopatrzenia w wodę całą Gminę Miasta [...], to niewątpliwie jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej dotyczącej ww. kwestii. Istotnym jest jednak to, że w przedmiotowej sprawie, dla ww. spółki z żadnego przepisu prawa materialnego nie wynikają żadne prawa lub obowiązki. Ponadto zauważyć należy, że w postępowaniu ze skargi prokuratora na akt prawa miejscowego jakim niewątpliwie jest zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała, są wyłącznie prokurator oraz organ, którego działalności skarga dotyczy. Postępowanie sądowe na podstawie takiej skargi prokuratora jest swoistą formą nadzoru nad działalnością gminy i jej organu, sprawowaną w ramach strzeżenia praworządności. Udział innych podmiotów w tym postępowaniu jest niedopuszczalny, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Podjęcie zaskarżonej uchwały nie poprzedzało też postępowanie administracyjne gdyż jest ona aktem prawa miejscowego. Zatem skoro z art. 33 § 1, § 1a, § 1b i § 2 P.p.s.a. wynika, że możliwość zgłoszenia udziału w postępowaniu sądowym przewidziana została albo dla osoby, która brała udział w poprzedzającym zaskarżony akt postępowaniu administracyjnym (§ 1) lub - nie brała w nim udziału, ale poprzedzało ono skarżony akt lub zaskarżony akt poprzedzało postępowanie przed organem administracji publicznej, którego żądający był stroną (§ 1a), a kwestionowaną przez prokuratora uchwałę nie poprzedzało takie postępowanie, wniosku ww. spółki nie można uwzględnić. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 32 i art. 33 P.p.s.a. postanowił jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło