VIII SA/Wa 412/25
WyrokWSA w Warszawie2025-08-14
Skład orzekający: Cezary Kosterna, Leszek Kobylski, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 k.p.a.) przez organ odwoławczy, polegające na niezawiadomieniu strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 k.p.a.) przez organ odwoławczy, polegające na niezawiadomieniu strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niewywiązanie się organu z tego obowiązku uniemożliwiło stronie przedstawienie okoliczności i wniosków dowodowych, które mogły wpłynąć na rozstrzygnięcie, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.Stan faktyczny
Grupa Producentów Owoców i Warzyw wniosła skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora OR ARiMR o zawieszeniu uznania organizacji producentów owoców i warzyw. Podstawą decyzji było naruszenie przez Spółkę wymogów dotyczących uzyskania ponad połowy przychodów ze sprzedaży produktów wytworzonych przez zrzeszonych członków. Skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie jej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji odwoławczej oraz błędne zastosowanie przepisów materialnych dotyczących okresu zawieszenia i siły wyższej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 kwietnia 2025 r. oraz zasądził od Prezesa ARiMR na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Marek Wroczyński, , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi Grupy Producentów Owoców i Warzyw "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia uznania za organizację producentów owoców 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej Grupy Producentów Owoców i Warzyw "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Grupa Producentów Owoców i Warzyw "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: Skarżąca, Spółka, Grupa Producentów lub Organizacja) wniosła skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR lub Organ) z 3 kwietnia 2025 r. nr [...]. Decyzją tą Prezes ARiMR działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej "k.p.a." oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i utrzymał w mocy decyzję Nr [...]z dnia 18 grudnia 2024 r. wydaną przez Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji (dalej: Dyrektor OR ARiMR lub Organ I instancji) zawieszającą uznanie organizacji producentów owoców i warzyw Grupa Producentów Owoców i Warzyw "[...]" Sp. z o.o. na okres od 30 września 2024 r. do 31 stycznia 2025 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
W dniu 17 marca 2015 r. Grupa Producentów Owoców i Warzyw [...] sp. z o.o. uzyskała status uznanej organizacji producentów owoców i warzyw w grupie produktów "owoce".
Dyrektor OR ARiMR 16 stycznia 2024 r. przypomniał Spółce o konieczności złożenia informacji o zakresie działalności za 2023 r. w terminie do 1 marca 2024r. Pismem z 20 maja 2024 r. wezwał Spółkę związanych z nieprzestrzeganiem wymogów określonych w art. 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 do usunięcia naruszeń dotyczących uzyskania ponad połowy przychodów ze sprzedaży produktów nie wytworzonych przez producentów zrzeszonych w Grupie. Wyznaczył na to termin 4 miesięcy od daty wezwania.
Dyrektor OR 15 listopada 2024 r. wszczął wobec Spółki z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zawieszenia uznania organizacji producentów owoców i warzyw i poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie. Do dnia wydania przez organ pierwszej instancji decyzji, Strona nie złożyła wyjaśnień, nie skorzystała z możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz nie wpłynęły nowe dowody w sprawie.
18 grudnia 2024 r. Dyrektor OR wydał Decyzję Nr [...]o zawieszeniu uznania, od której Spółka złożyła odwołanie. W odwołaniu tym zarzuciła zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie art. 59 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, ;o rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz.Urz.UE str. 4), zwanym dalej: "rozporządzeniem Komisji (UE) 2017/891" poprzez zawieszenie uznania organizacji decyzją wydaną w dniu 18 grudnia 2024 r. (doręczoną w dniu 7 stycznia 2025 r.) na zaledwie cztery miesiące, tj. na okres od 30 września 2024 r. do 31 stycznia 2025 r. pomimo, że:
a) art. 59 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891, uprawnia państwo członkowskie do wyznaczenia aż rocznego okresu zawieszenia uznania będącego okresem, który ma umożliwić organizacji ponowne spełnienie wymagań uznania;
b) zaskarżoną decyzję wydano dopiero w dniu 18 grudnia 2024 r. (doręczenie w dniu 7 stycznia 2025 r.). Zaskarżone rozstrzygnięcie daje faktycznie organizacji zaledwie 3 tygodnie na ponowne spełnienie warunków uznania stosownie do art. 59 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891;
c) wyznaczono organizacji jedynie 4 miesiące okresu zawieszenia uznania zamiast pełnego rocznego okresu dopuszczanego przez prawo i to w decyzji doręczonej organizacji na zaledwie 3 tygodnie przed upływem tego okresu, co nie daje możliwości organizacji ponownego spełnienia wymagania osiągania minimalnej wartości produkcji sprzedanej;
d) wyznaczenie organizacji jedynie 4 miesięcznego zamiast 12 miesięcznego okresu zawieszenia uznania nie zostało przez organ pierwszej instancji w jakikolwiek sposób uzasadnione.
W ocenie Strony, organ pierwszej instancji decydując w grudniu 2024 r. o wyznaczeniu zaledwie 4 miesięcznego okresu zawieszenia, powinien wziąć pod uwagę, iż decyzja zostanie doręczona w styczniu, a w konsekwencji organizacji pozostanie zaledwie 3 tygodnie na ponowne spełnienie kryteriów uznania.
Pismem z 19 marca 2025 r. (doręczonym 24 marca 2025 r.) ARiMR zawiadomił Spółkę o niezałatwieniu sprawy w terminie i podał przewidywany termin rozpatrzenia przedmiotowej sprawy do 27 kwietnia 2025 r. W toku postępowania odwoławczego, Organ odwoławczy nie zawiadomił Spółki w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów. Pismem z 4 kwietnia 2025 r. spółka złożyła pismo – uzupełnienie odwołania z licznymi wnioskami dowodowymi mającymi dowodzić, że Spółka nie miała możliwości w wyznaczonym terminie usunąć naruszeń, które stały się podstawą zaskarżonej decyzji.
Zaskarżoną decyzją z 3 kwietnia 2025 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji. Uzasadniając zaskarżoną decyzję, Prezes ARiMR stwierdził, że wystąpiły przesłanki do utrzymania w mocy Decyzji Nr [...]wydanej przez Dyrektora OR. Wskazał na wstępie przepisy mające w sprawie zastosowanie, w tym w szczególności przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenie rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 671 z późn. zm.), zwanego dalej: "rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013"; rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz. Urz. UE L 138 z 25.05.2017, s. 4), zwanego dalej: "rozporządzeniem (UE) nr 2017/891, obowiązującego w przedmiotowym postępowaniu na podstawie art. 1 rozporządzenia nr 2022/2528 zmieniającego rozporządzenie delegowane (UE) 2017/891 i uchylającego rozporządzenia delegowane (UE) nr 611/2014, (UE) 2015/1366 i (UE) 2016/1149 mające zastosowanie do programów wsparcia w niektórych sektorach rolnych (Dz.U.UE.L 388 z 22.12.2022, str.70); ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku
Zgodnie z art. 59 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891 "Jeżeli państwo członkowskie ustaliło, że organizacja producentów nie przestrzega któregoś z kryteriów uznania związanych z wymogami art. 5 i 7, art. 11 ust. 1 i 2 oraz art. 17, przesyła ono tej organizacji producentów, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od momentu, gdy stwierdzono naruszenie, pismo z ostrzeżeniem, w którym wymienia się stwierdzone naruszenie, wymagane środki naprawcze i okres, w ciągu którego należy wprowadzić te środki, nie dłuższy jednak niż cztery miesiące. Od momentu stwierdzenia naruszenia państwa członkowskie zawieszają płatność pomocy, dopóki nie zostaną w stopniu zadowalającym podjęte środki naprawcze". W myśl art. 59 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891 "Niepodjęcie środków naprawczych, o których mowa w ust. 1, w terminie wyznaczonym przez państwo członkowskie skutkuje zawieszeniem uznania organizacji producentów. Państwo członkowskie powiadamia organizację producentów o okresie zawieszenia, który rozpoczyna się natychmiast po upływie terminu ustalonego na podjęcie środków naprawczych.
Z Informacji złożonej przez Grupę Producentów Owoców i Warzyw [...] sp. z o.o. o. w zakresie działalności za 2023 rok wynika, że Spółka zadeklarowała wartość sprzedaży ogółem (świeżych i przetworzonych) w wysokości 9 100 789,92 zł, z czego wyprodukowane przez daną Organizację Producentów (OP) lub jej członków: 979 597,22 zł, Zatem ze sprzedaży produktów wytworzonych przez producentów zrzeszonych w organizacji warzyw - Grupie Producentów Owoców i Warzyw [...] 4 sp. z o.o. oraz sprzedaży produktów wytworzonych przez producentów będących członkami innej organizacji (w przypadku sprzedaży dokonanej za pośrednictwem danej organizacji) wyniosły w 2023 roku 10,76 % sprzedaży ogółem. W tej sytuacji należało uznać, że Spółka naruszyła kryteria uznania za organizację producentów i warzyw związane z nieprzestrzeganiem wymogów określonych w art. 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891. W 2023 roku ponad połowa przychodów ze sprzedaży produktów należących do grupy produktów, ze względu na które Grupa Producentów Owoców i Warzyw [...] sp. z o. o. została uznana, pochodziła ze sprzedaży produktów wytworzonych przez producentów nie będących członkami OP, ZOP lub GP. W tej sytuacji należało zastosować art. 59 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891.
W piśmie z dnia 20 maja 2024 r. Dyrektor OR wskazał stwierdzone naruszenia oraz wezwał Grupę Producentów do wprowadzenia następujących środków naprawczych, w nieprzekraczalnym terminie 4 miesięcy od daty doręczenia wezwania:
1. Wyjaśnienia przyczyny niespełnienia przez organizację wymogów określonych w art. 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891 (przedstawienia dokumentów potwierdzających, np.: wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności),
2. Wykazania spełnienia wymogów określonych w art. 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891 w kolejnym roku działalności (tj. 2024 r.).
Wezwanie do usunięcia naruszeń z dnia 20 maja 2024 r. zostało doręczone Stronie w dniu 29 maja 2024 r.
W dniu 6 września 2024 r. do [...]OR ARiMR, wpłynął raport z kontroli na miejscu nr [...]przeprowadzonej w dniach od 13 czerwca 2024 r. do 26 czerwca 2024 r. Kontrola stwierdziła, iż działalność organizacji producentów owoców i warzyw nie jest związana z koncentracją podaży i wprowadzaniem do obrotu produktów swoich członków w odniesieniu, do których jest uznana zgodnie z art. 11 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891.
Wezwanie do usunięcia naruszeń z dnia 20 maja 2024 r. zostało doręczone Stronie w dniu 29 maja 2024 r., zatem do dnia 30 września 2024 r. organizacja miała przedstawić dowody potwierdzające podjęcie środków naprawczych (data nadania odpowiedzi 18 października 2024 r.). Spółka na uzasadnienie braku spełnienia wymogów wskazała na wystąpienie siły wyższej, tj. pożaru hali sortowniczo- magazynowej z częścią administracyjną, który miał miejsce w dniu 23 grudnia 2021 r. Strona powołała się na art. 59 ust. 6 akapit 2 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891.
Prezes ARiMR zgodził się z ustaleniami Organu I instancji, że w 2023 rok, wartość sprzedaży wyprodukowanej przez Organizację lub jej członków wynosi 979 597,22 zł, natomiast wartość sprzedaży wyprodukowanej przez producentów nie będących członkami OP, ZOP lub GP wynosi 8 121 192,70 zł. W związku z powyższym Organizacja nie przestrzega wymogów określonych w art. 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891.
Organizacja nie przedłożyła dokumentów potwierdzających usunięcie naruszeń wymienionych w wezwaniu z dnia 20 maja 2024 r. Podstawą do zawieszenia uznania na podstawie art. 59 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2017/891 jest niepodjęcie środków naprawczych wskazanych w piśmie z ostrzeżeniem. W wezwaniu do zastosowania środków naprawczych, organ pouczył organizację, że nieusunięcie w wyznaczonym terminie naruszeń, skutkować będzie wydaniem decyzji o zawieszeniu uznania, zgodnie z art. 59 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891. Zatem, organ pierwszej instancji, zastosował w sposób odpowiedni do okoliczności faktycznych sprawy przepis art. 59 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891. Odpowiednie stosowanie ww. przepisu w przedmiotowej sprawie należy rozumieć jako zastosowanie go w postaci niezmienionej, wprost. Stosownie do art. 59 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891 niepodjęcie przez organizację środków naprawczych, w terminie wyznaczonym przez państwo członkowskie skutkuje zawieszeniem uznania organizacji producentów. Zaskarżona decyzja jest zatem prawidłowa w odniesieniu do wskazanej w niej podstawy prawnej jej podjęcia.
Prezes ARiMR nie dopatrzył się też naruszenia innych przepisów postępowania.
Odnosząc się do zarzutów Strony zawartych w odwołaniu, tj. naruszenia art. 59 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2017/891, Prezes ARiMR wskazał, że nie zasługują one na uwzględnienie. W odwołaniu Strona zarzuciła wyznaczenie organizacji jedynie 4 miesięczny okres zamiast pełnego rocznego okresu dopuszczanego przez prawo. Organ pierwszej instancji powiadomił organizację producentów o okresie zawieszenia, który rozpoczął się natychmiast po upływie terminu ustalonego na podjęcie środków naprawczych, czyli w dniu 30 września 2024 r. i nie przekroczył 12 miesięcy od daty otrzymania przez organizację producentów pisma z ostrzeżeniem, tj. od 30 maja 2024 r. Zatem, okres na podjęcie środków naprawczych organizacja miała od 30 maja 2024 r. do 31 stycznia 2025 r., tj. 8 miesięcy. Organ pierwszej instancji, w sposób odpowiedni zastosował przepisy art. 59 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891. Prezes ARiMR zwrócił uwagę, że znajomość zasad uznania organizacji producentów, wynikająca z profesjonalnego prowadzenia działalności przez spółkę [...], powinna skutkować dołożeniem należytej staranności w kontroli przez organizację wypełniania zobowiązań i podejmowania niezwłocznie środków naprawczych.
Z powyższych względów, zarzuty naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 59 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891, w ocenie Prezesa ARiMR są bezpodstawne.
Organ odwoławczy ocenił prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach stanowiska Strony przedstawionego w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją oraz uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z poszanowaniem powszechnie obowiązującego prawa. Organ pierwszej instancji rozpatrzył prawidłowo i dokładnie cały zgromadzony materiał dowodowy w niniejszej sprawie oraz podjął wszelkie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niezbędnego do załatwienia sprawy.
Grupa Producentów Owoców i Warzyw "[...]" Sp. z o.o. zaskarżyła omówioną decyzję Prezesa ARiMR w całości. Zarzuciła tej decyzji
I. naruszenie przepisów postępowania, tj
1. niezastosowanie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a., poprzez:
1.1. niezawiadomienie Skarżącej przez Organ II instancji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji i zajęcia stanowiska w sprawie;
1.2. wprowadzenie Skarżącej przez Organ II instancji w błąd co do czasu na zgłoszenie dowodów pismem Organu z 19 marca 2025 r., w którym Organ wskazał dzień 27 kwietnia 2025 r. jako przewidywany termin rozpatrzenia sprawy;
wskutek czego (istotny wpływ na wynik sprawy) Skarżąca wysłała pismo - wskazujące okoliczności uniemożliwiające Skarżącej spełnienie kryterium uznania z art. 11 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia 2017/891 w okresie naprawczym z art. 59 ust. 1 rozporządzenia 2017/891 wraz z dowodami - dopiero 4 kwietnia 2025 r., tj. dzień po wydaniu zaskarżonej decyzji, o czym Skarżąca dowiedziała się dopiero po otrzymaniu decyzji w dniu 7 kwietnia 2025 r.;
2. błędne zastosowanie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 2 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2024/2146 z dnia 2 sierpnia 2024 r. (w zw. z art. 11 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji nr 2017/89l (dalej: rozporządzenie 2017/891) w zw. z art. 59 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia 2017/891, poprzez zaniechanie przez Organy poczynienia jakichkolwiek ustaleń co do tego, czy Skarżąca i jej członkowie zostali dotknięci niekorzystnymi zjawiskami meteorologicznymi z wiosny 2024 r. uzasadniającymi zastosowanie tego przepisu wyłączającego zastosowanie w 2024 r. obowiązku z art. 11 ust. 2 rozporządzenia 2017/891, w szczególności zaniechanie choćby wezwania Skarżącej do wskazania, czy takie zjawiska miały miejsce w przypadku Skarżącej i wskazania dowodów, wskutek czego (istotny wpływ na wynik sprawy) Organ zastosował sankcję (zawiesił uznanie) za nieusunięcie naruszeń wymagania, którego stosowanie w 2024 r. wprost wyłączył prawodawca europejski w przypadku wskazanym w ww. przepisie, który to przypadek (stan faktyczny) zaistniał również w przypadku Skarżącej;
III. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. błędne zastosowanie art. 59 ust. 2 rozporządzenia 2017/891, poprzez zawieszenie uznania Skarżącej, decyzją wydaną dnia 18 grudnia 2024 r. i doręczoną 7 stycznia 2024 r., na zaledwie osiem miesięcy, tj. na okres od 30 maja 2024 r. jedynie do 31 stycznia 2025 r., pomimo że:
a) art. 59 ust. 2 rozporządzenia 2017/891 uprawnia państwo członkowskie do wyznaczenia aż rocznego okresu zawieszenia uznania (liczonego od daty otrzymania przez organizację producentów pisma z ostrzeżeniem w rozumieniu art. 59 ust. 1 będącego okresem, który ma umożliwić organizacji ponowne spełnienie wymagań uznania;
b) wobec wydania zaskarżonej decyzji dopiero 18 grudnia 2024 r. i jej doręczenia w dniu 7 stycznia 2024 r., zaskarżone rozstrzygnięcie faktycznie daje Organizacji zaledwie 3 tygodnie na ponowne spełnienie wymagań uznania stosownie do art. 59 ust. 3 rozporządzenia 2017/891;
c) zaledwie ośmiomiesięczny okres na zastosowanie środków naprawczych trwający - częściowo wstecznie - od 30 maja 2024 r. stoi w sprzeczności z naturalnym rytmem produkcji rolnej - zbiór owoców i sprzedaż do Skarżącej następuje jedynie raz w roku, co do zasady w ciągu jednego - dwóch miesięcy w roku, zatem okres ośmiu miesięcy trwający od maja kończy się przed upływem rozpoczęciem kolejnego sezonu zbiorów i w konsekwencji w praktyce uniemożliwia Skarżącej wprowadzenie środków naprawczych;
d) Skarżąca nie mogła wprowadzić środków naprawczych w zakresie spełniania w roku 2024 obowiązku z art. 11 ust. 2 rozporządzenia 2017/891, skoro sam prawodawca europejski rozporządzeniem 2024/2146 potwierdził, iż wiosną 2024 r. miały miejsce nadzwyczajne niekorzystne zjawiska meteorologiczne rzutujące na uprawy i wyłączył stosowanie tego obowiązku w roku 2024;
2. błędne zastosowanie art. 78 rozporządzenia 2017/891 w zw. z art. 59 ust. 7 rozporządzenia 2017/891 w zw. art. 59 ust. 1-2 rozporządzenia 2017/891, poprzez przyjęcie, iż pożar i całkowite spłonięcie hali sortowniczo - magazynowej z częścią administracyjną nie stanowi siły wyższej zwalniającej Skarżącej z obowiązków wynikających z art. 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2017/891;
3. błędne zastosowanie art. 59 ust. 1-2 rozporządzenia 2017/891, poprzez zawieszenie uznania Skarżącej, pomimo iż uznanie Skarżącej zostało już zawieszone decyzją Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 6 października 2020 r.;
Skarżąca na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosła o dopuszczenie dowodu z następujących dokumentów:
1) pisma Organu I instancji skierowanego do innej organizacji (zanonimizowanego w sposób uniemożliwiający identyfikację adresata z obawy przed represjami ARiM)
- na fakt, iż Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawiadamiała organizacje producentów o wejściu w życie rozporządzenia rozporządzenie 2024/2146 i wyłączeniu stosowania art. 11 ust. 2 rozporządzenia 2017/891 w roku 2024, tj. w roku, w którym zaskarżoną decyzją Organ nakłada sankcję za niewykonanie przez Skarżącą obowiązku z art. 11 ust. 2 rozporządzenia 2017/891; 2) zawiadomienia Organu II instancji o niezałatwieniu sprawy w terminie z dnia 19 marca 2025 r.;
3) pisma Skarżącej z dnia 4 kwietnia 2025 r. wraz z dowodem nadania;
4) pisma Organu II instancji z dnia 15 kwietnia 2025 r.;
- na fakt, iż gdyby Organ II instancji zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. zawiadomił Skarżącą o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji odwoławczej i zajęcia stanowiska w sprawie i gdyby uprzednio Organ II instancji nie wprowadził Skarżącej w błąd co do przewidywanej daty zakończenia postępowania, to wówczas Skarżąca zgłosiłaby okoliczności uniemożliwiające Skarżącej spełnienie kryterium uznania z art. 11 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia 2017/891 w okresie naprawczym z art. 59 ust. 1 rozporządzenia 2017/891 wraz z dowodami; na fakt wpływu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. na wynik sprawy;
5) zawiadomienia o wystąpieniu siły wyższej z dnia 20 stycznia 2022 r. wraz z potwierdzeniem przekazania terenu obiektu lub mienia objętego działaniem ratowniczym oraz potwierdzeniem nadania do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,
6) zaświadczenia Komendy Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia 12 stycznia 2022 r. o zdarzeniu;
- na fakt, iż w dniu 23 grudnia 2021 r. doszło do pożaru hali sortowniczo- magazynowej należącej do Skarżącej; tego, iż wskutek pożaru oprócz hali sortowniczo-magazynowej spaleniu uległy znajdujące się w niej owoce wytworzone przez producentów zrzeszonych w Grupie - w ilości 1000 ton jabłek, a także wyposażenie, m.in.: urządzenia do sortowania owoców oraz urządzenia chłodnicze, w tym m.in. zniszczone zostały 2 maszyny sortownicze do jabłek, generatory azotu, 8 wózków widłowych, ok. 4000 skrzyniopalet drewnianych i plastikowych, agregaty chłodnicze i urządzenia komór chłodniczych, bandownice, linie paletyzująco-bandujące, nagrzewnice olejowe, wagi paletowe ręczne i elektryczne, wózki paletowe ręczne, kartony, wytłoczki i palety do owoców; tego iż wskutek ww. siły wyższej Skarżąca nie była w stanie zrealizować wymogów określonych w przepisach art. 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 oraz tego iż Skarżąca zawiadomiła ARMIR o wystąpieniu siły wyższej, zdarzenie to zostało zgłoszone ARiMR pismem z dnia 20 stycznia 2022 r.;
7) decyzji Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 6 października 2020 r. nr [...]o zawieszeniu uznania organizacji producentów;
- na fakt, iż uznanie Skarżącej za organizację producentów zostało już zawieszone, wobec czego zaskarżona decyzja jest bezprzedmiotowa w całości.
Podnosząc te zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji, oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Strony zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę Skarżąca podniosła w szczególności, że nie został jej udzielony termin do wypowiedzenia się w sprawie określony w art. 10 k.p.a. i nie zostały uwzględnione jej wyjaśnienia i wnioski dowodowe złożone w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie). Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że zachodzą podstawy do jej uchylenia.
Jedną z głównych zasad postępowania administracyjnego wyrażają przepisy art. 10 k.p.a. Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zapewnić stronie udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić jej wypowiedzenie się do co zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia nowych żądań. Ta zasada czynnego udziału strony w postępowaniu obowiązuje w każdym stadium postępowania, a więc również w postępowaniu odwoławczym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 810/05, A. Wróbel w: A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postepowania administracyjnego. Komentarz, s. 181 w: Z. Kmieciak, J. Wagner, M. Wojtuń, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, WKP 2023). Nie zachodziły przy tym pokreślone w art. 10 § 2 k.p.a. przesłanki odstąpienia od wymienionej wyżej zasady. Sąd ma przy tym na uwadze, że dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw, oraz że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca w piśmie z 4 kwietnia 2025 r. powołała się na okoliczności mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy popierając je wnioskami dowodowymi. Niewątpliwie wskazane okoliczności – szkody wywołane niekorzystnymi zjawiskami meteorologicznymi - mogły mieć wpływ na zbiory członków grupy producentów i w konsekwencji na niewywiązanie się przez Spółkę z jej obowiązków jako grupy producentów. Gdyby Organ wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a., to Spółka miałaby możliwość uzupełnienia odwołania przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Dlatego też Sąd uznał, że wskazane naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Sąd za niecelowe uznał odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi, skoro decyzja wydana z uwzględnieniem konieczności zastosowania art. 10 § 1 k.p.a i ozpatrzenia wniosków strony zawartych w uzupełnieniu odwołania i ewentualnie innych jeszcze wniosków, jakie strona może złożyć w postępowaniu odwoławczym, może doprowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia.
Ponownie rozpoznając sprawę Prezes ARiMR będzie zobowiązany prowadzić postępowanie odwoławcze z uwzględnieniem prawa Strony do wypowiedzenia się odnośnie materiału dowodowego i składania ewentualnych wniosków procesowych.
O kosztach orzeczono w pkt II wyroku – na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., mając na uwadze wysokość wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika strony (480 zł), obliczonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz.U. z 2023 r. poz. 19) oraz uiszczony przez Skarżącą wpis 200 zł i opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło