VIII SA/Wa 416/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku Gminy G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Gminy G. na pismo Zarządu Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia skorygowanej wielkości wskaźnika skanalizowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Gmina [...] wnioskiem załączonym do skargi zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach Gmina wskazała, iż stan środków finansowych na rachunku bankowym wynosi [...] zł, zaś zobowiązania - [...] zł. Oświadczyła, że jest małą jednostką samorządu terytorialnego, której roczny budżet wynosi [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku Gmina wyjaśniła, że posiada rezerwę ogólną na kwotę [...] zł oraz rezerwę celowościową związaną z zarządzaniem kryzysowym wynoszącą [...] zł. Ponadto złożyła wyciąg z rachunku bankowego za dzień 25 maja 2017 r. z saldem końcowym w wysokości [...] zł oraz dokument planowanych dochodów i wydatków budżetowych na 2017 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W świetle art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz.1369; zwanej dalej "p.p.s.a."), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozważając zasadność przyznania w niniejszej sprawie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, zwrócić uwagę w pierwszym rzędzie trzeba na wysokość kosztów postępowania obciążających wnioskodawcę. Kwestia ta ma znaczenie zasadnicze o tyle, że ocena stanu majątkowego wnioskodawcy nie jest odnoszona do abstrakcyjnie wyznaczonego obciążenia finansowego, ale do konkretnie ustalonego zobowiązania. Na obecnym etapie postępowania na jego koszt składa się jedynie wpis od skargi w wysokości [...] zł. Należy zatem podkreślić, iż zasadność złożonego przez Gminę [...] wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych musi zostać oceniona w kontekście zarówno wysokości obciążeń finansowych jakie Gmina będzie zobowiązana ponieść z tytułu wpisu sądowego od skargi jak i możliwości finansowych wynikających z sytuacji budżetowej Gminy. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że wprawdzie ze złożonego planu wydatków budżetowych nie wynika, by na koszty ewentualnego postępowania sądowego zabezpieczone były środki, niemniej jednak Gmina posiada rezerwę ogólną w wysokości [...] zł. Rezerwę ogólną przeznacza się na dowolny wydatek jednostki samorządu terytorialnego związany z realizacją jej zadań, którego nie można było przewidzieć w dniu uchwalania budżetu. Trudno w tej sytuacji uznać, że uiszczenie kwoty [...] zł tytułem wpisu od skargi z tejże rezerwy jest nadmiernym obciążeniem finansowym. Obciążenie to powinno zostać pokryte przez Gminę we własnym zakresie, skoro nie ma wątpliwości, iż Gmina posiada zarezerwowane w swoim budżecie stosowne środki, natomiast do zadań związanych z mieniem gminy zalicza się prowadzenie postępowań administracyjnych, a co za tym idzie - udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym prowadzonej działalności ustawowej. Braku możliwości uiszczenia wpisu od skargi nie potwierdza również wyciąg z rachunku bankowego, na którym saldo końcowe na dzień 25 maja 2017 r. wynosiło [...] zł. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 27 lutego 2007 r. sygn. I FZ 567/06; postanowienie NSA z 27 lutego 2007 r. sygn. II OZ 709/07; postanowienie NSA z 7 lipca 2010 r. sygn. II OZ 650/10) zwraca się uwagę na to, że skoro ustawodawca w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wprowadził – wzorem procedury cywilnej – zwolnienia od opłat sądowych Skarbu Państwa oraz instytucji państwowych (których zadanie nie polega na prowadzeniu działalności gospodarczej), podmioty te powinny uwzględniać w swojej działalności koszty niezbędne do prowadzenia postępowań sądowych, albowiem w przeciwnym wypadku zostaną pozbawione możliwości realizacji swych praw przed sądem. Podmioty takie nie mogą wymagać, by instytucja prawa pomocy wypełniała brak ustawowego zwolnienia w sytuacji przyjmowanej praktyki nieuwzględniania kosztów postępowań sądowych w planach finansowych. Jeżeli bowiem zdecydowano się przeznaczyć posiadane środki na inne cele, nie można skutecznie powoływać się na ten fakt w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stanowisko to podzielane jest w piśmiennictwie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 591). Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem strona skarżąca nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Za przyjęciem tego stanowiska przemawia analiza podanych przez wnioskującą Gminę okoliczności w związku z przepisami ustawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu ciążących na niej kosztów sądowych. Na marginesie należy zaznaczyć, iż w razie uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt – zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw (art. 200 p.p.s.a.). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji