VIII SA/Wa 430/08
WyrokWSA w Warszawie2008-12-10
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Sławomir Fularski, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba eksmitowana z lokalu, która nie ma orzeczonego prawa do lokalu socjalnego lub zamiennego, może ubiegać się o dodatek mieszkaniowy na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych?Ratio decidendi
Osoba eksmitowana z lokalu, która nie ma orzeczonego prawa do lokalu socjalnego lub zamiennego, nie spełnia przesłanki z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, nawet jeśli oczekuje na taki lokal. Prawo do dodatku mieszkaniowego w tej sytuacji nie przysługuje, ponieważ nie została spełniona podstawowa przesłanka podmiotowa do jego przyznania.Stan faktyczny
Skarżąca U. M. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazując, że zajmuje lokal bez tytułu prawnego i oczekuje na lokal socjalny. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, uznając, że skarżąca nie spełnia kryteriów podmiotowych, ponieważ nie ma orzeczonego prawa do lokalu socjalnego ani zamiennego, mimo że została eksmitowana. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące błędnego ustalenia powierzchni lokalu oraz braku uwzględnienia jej sytuacji prawnej związanej z eksmisją i oczekiwaniem na lokal zamienny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Protokolant Katarzyna Filipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi U. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w sprawie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
Syg. akt VIII SA/Wa 430/08
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2008 roku, znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zmianami) dalej jako k.p.a., po rozpoznaniu odwołania Urszuli Małysa od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 2008 roku, znak [...] odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego U. M. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ ustalił, że decyzją z dnia [...] maja 2008 roku odmówiono U. M. przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ I Instancji uzasadniając decyzję podnosił, że wniosek o przyznanie zasiłku skarżąca złożyła w dniu 7 listopada 2006 roku. W toku postępowania trzykrotnie organ odwoławczy uchylał decyzje organu
I instancji.
Ostatecznie organ I instancji odmawiając przyznania dodatku mieszkaniowego podniósł, że wobec rozbieżności pomiędzy całkowitą powierzchnią lokalu nr [...]
przy ulicy [...] w R. ustaloną przez organ – [...] m², a wskazaną
przez właściciela- [...] m² organ dokonał pomiarów poszczególnych pomieszczeń zajmowanych przez rodzinę U. M. i obliczył, że zajmowana przez nią część lokalu wynosi [...] m² . Na tę powierzchnię składają się – pokój o pow. [...] m², pokój o pow. [...] m², kuchnia o pow. [...] m², łazienka o pow. [...] m², ubikacja
o pow. [...] m², przedpokój o pow. [...] m², drugi przedpokój o pow. [...] m², spiżarnia o pow. [...] m².
Następnie organ I instancji przytaczając przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych ( Dz.U. nr 71, poz. 734 ze zmianami) dalej jako u.d.m., wskazał, że przyznanie dodatku mieszkaniowego nie jest możliwe, ponieważ została przekroczona normatywna powierzchnia użytkowa, która dla trzyosobowej rodziny wynosi [...] m². Przekroczone, zdaniem organu zostały również granice dopuszczalnego zwiększenia o 30 %,tj. pow. [...] m² albo o 50 %,tj. pow. [...] m², które mogą być dokonane pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni
w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła U. M. podnosząc, że przy obliczaniu powierzchni mieszkania nie wzięto pod uwagę powierzchni zajmowanej przez dwa piece.
Według skarżącej powierzchnia jej mieszkania podawana przez właściciela jest nieprawidłowa, ponieważ odnosi się do mieszkania znajdującego się kondygnację niżej. Nadto w jej ocenie w momencie składania wniosku nie zajmowała ona niektórych pomieszczeń, które zostały uwzględnione przy obliczaniu powierzchni jej mieszkania.
Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie ustalił i zważył:
U. M. w dniu 7 listopada 2006 roku złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, w którym wskazała, że zajmuje lokal mieszkalny przy ulicy [...] w R. bez tytułu prawnego, ale oczekuje na dostarczenie przysługującego jej lokalu zamiennego lub socjalnego. Wskazywała, że najemcą przedmiotowego lokalu od [...] roku była jej teściowa S. M.
Zamieszkała w tym lokalu razem z mężem T. M. i synem zajmując jeden pokój.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia [...]została orzeczona eksmisja U. M. z lokalu przy ulicy [...]. Zajmowała ona wówczas dwa pokoje o pow. [...] m² i korzystała wspólnie z przedpokoju, łazienki i toalety. Wyrokiem z dnia [...] stycznia 2001 roku U. M. została zobowiązana do uiszczania odszkodowania na rzecz S. M. z tytułu bezumownego korzystania z lokalu.
Organ podnosił, że zgodnie z art. 2 ust. 1-5 u.d.m. dodatek mieszkaniowy przysługuje:
1) najemcom i podnajemcom lokali mieszkalnych,
2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych do których przysługuje
im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego,
3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się
w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych,
4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego
i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem;
5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym
na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.
W ocenie organu, w rozpoznawanej sprawie U. M. nie jest podmiotem uprawnionym do otrzymania dodatku wymienionym w wyżej powołanym przepisie.
Zgodnie z art. 2 ust.1 pkt 5 u.d.m. prawo do dodatku mieszkaniowego mają osoby, które zajmują lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, przy jednoczesnym oczekiwaniu na przysługujący im lokal zamienny. W ocenie organu, U. M. utraciła tytuł do zajmowanego lokalu, co wynika z wyroku eksmisyjnego. Jednocześnie nie zostało jej przyznane prawo do lokalu socjalnego bądź zamiennego. Nadto nie wykazała,
że ubiegała się o przyznanie lokalu socjalnego i taki lokal został jej przyznany. W tym zakresie organ powołał się na argumentację zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2007 roku, I OSK 214/06.
Nadto, zdaniem organu warunkiem otrzymania dodatku mieszkaniowego jest ponoszenie wydatków na zajmowany lokal i określenie łącznych wydatków
za mieszkanie za ostatni miesiąc, w którym składny jest wniosek. Skoro odwołująca się nie płaci odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu, to również nie spełnia i tego warunku, koniecznego do otrzymania dodatku mieszkaniowego.
Z tego też względu, organ odwoławczy uznając, że U. M. nie jest podmiotem uprawnionym do otrzymania dodatku oraz nie spełnia warunku jego otrzymania, ponieważ nie ponosi opłat za zajmowany lokal (odszkodowania
za bezumowne korzystanie) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu, w tej sytuacji nie zachodziła potrzeba kontrolowania
czy odwołująca się spełnia kryteria przyznania dodatku mieszkaniowego, w tym
co do normy powierzchniowej.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła U. M.
W uzasadnieniu skargi podnosiła, że w jej ocenie spełnia ona kryteria do przyznania jej dodatku mieszkaniowego.
Podnosiła, że w czasie, gdy orzeczono wobec niej eksmisję obowiązywały przepisy ustawy z 10 kwietnia 1974 roku - prawo lokalowe. Zgodnie z przepisem art. 172 ustawy z 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pozostały w mocy przepisy art. 64 i art. 65 prawa lokalowego. Przepis art. 64 stanowi, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po dostarczeniu lokalu zastępczego (socjalnego).
Nadto podnosiła, że składając wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wykazała wszystkie wydatki związane z utrzymaniem przedmiotowego lokalu.
Nie wskazała jedynie kwoty [...] zł, którą to kwotę wręczyła teściowej S. M.
Argumentowała też, że błędnie został ustalony metraż zajmowanego mieszkania. Podnosiła, że w sprawie sądowej biegły określił powierzchnię zajmowanego lokalu. Niezrozumiałym wydaje się dla skarżącej dlaczego powierzchnia lokalu przyjęta przez organ odbiega od wyliczonej przez biegłego. Jej zdaniem, nieprawidłowym jest przyjmowanie powierzchni mieszkania w wielkości podawanej przez właściciela. Zajmowane przez nią 2 pokoje wraz z kuchnią oraz innymi pomieszczeniami
na dzień 21 listopada 2006 roku miały [...] m².
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Organ stwierdził, że wielkość zajmowanego lokalu powinna zostać ustalona zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w R. [...], jednakże okoliczność ta w ocenie organu nie ma istotnego znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga U. M. nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 , poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwana dalej jako p.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz.1270, ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ
na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności.
Jak stanowi przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Należy zgodzić się, że rozpoznanie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego należy rozpocząć od ustalenia, czy osoba składająca taki wniosek należy do kategorii podmiotów wymienionych w art. 2 ust.1 pkt 1 - 5 u.d.m.
Skarżąca zgłaszając wniosek określiła, iż jest osobą bez tytułu prawnego
do lokalu, ale oczekuje na dostarczenie przysługującego lokalu zamiennego
lub socjalnego, czyli spełnia warunek z art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m.
Należy zauważyć, że wyrokiem z dnia [...] grudnia 1993 roku skarżąca została eksmitowana z lokalu położonego w R. przy ulicy [...].
Zgodnie z przepisem art. 35 ustawy z 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego ( Dz.U.
z 2005 roku, nr 31, poz. 266 ze zm) osobie, o której mowa w art. 14 ust. 4, przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy została objęta orzeczeniem sądowym, chociażby nieprawomocnym, nakazującym opróżnienie lokalu, lub ostateczną decyzją administracyjną, o której mowa w art. 34, a orzeczenie to lub decyzja nie zostały wykonane przed dniem wejścia w życie ustawy. Na żądanie osoby, o której mowa w ust. 1, o uprawnieniu
do lokalu socjalnego orzeka sąd przeciwko gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Roszczenie to wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu sześciu miesięcy od zawiadomienia uprawnionego
przez komornika lub organ, o którym mowa w art. 34, o przysługującym uprawnieniu.
Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, iż skarżąca nie ma orzeczonego uprawnienia do lokalu socjalnego. Takiego rozstrzygnięcia nie zawiera wyrok z [...] syg. akt [...] eksmitujący ją z lokalu przy ulicy [...] w R.
Skarżąca nie skorzystała z drogi jaką otwierał przed nią przepis art. 35 ustawy o ochronie praw lokatorów. W przepisie art. 2 ust.1 pkt 5 u.d.m. zapisano, że prawo przysługuje osobom oczekującym na przysługujący im przydział lokalu zamiennego lub socjalnego. Taka sytuacja zachodzi, gdy o lokalu socjalnym orzeczono
w orzeczeniu eksmisyjnym, bądź strona wystąpiła z osobnym roszczeniem.
Nadto należy zauważyć, że orzeczenie w wyroku eksmisyjnym o przyznaniu prawa do lokalu socjalnego ma charakter konstytutywny. Osoba oczekująca na przydział lokalu socjalnego to osoba, co do której orzeczono o przysługującym prawie
do lokalu socjalnego.
Tak więc, dopiero po uprawomocnieniu się wyroku o przyznaniu prawa
do lokalu socjalnego strona spełnia przesłankę z art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m.( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 kwietnia 2007 roku, I OSK 214/06, LEX nr 319405).
W sytuacji, gdy skarżąca nie należy do podmiotów uprawnionych do otrzymania dodatku mieszkaniowego, o których mowa w art. 2 ust.1 pkt 1- 5 u.d.m., nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenie, czy spełnia inne warunki do otrzymania dodatku mieszkaniowego.
W związku z tym, biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono,
jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło