VIII SA/Wa 432/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-13
Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy załadowca pojazdu nienormatywnego może ponosić odpowiedzialność administracyjną za nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 140aa ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, gdy nie wykazano jednoznacznie jego wpływu lub zgody na naruszenie norm przewozu drogowego?Ratio decidendi
Odpowiedzialność załadowcy na podstawie art. 140aa ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym wymaga wykazania przez organ, że załadowca miał realny i bezpośredni wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków przewozu drogowego. Samo stwierdzenie przekroczenia norm pojazdu nie jest wystarczające. W niniejszej sprawie organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, aby potwierdzić wpływ lub zgodę skarżącej na naruszenie, co skutkuje uchyleniem decyzji.Stan faktyczny
W lipcu 2014 r. na drodze krajowej w P. zatrzymano do kontroli pojazd członowy, którego nacisk osi i masa całkowita przekraczały dopuszczalne normy. Pojazd przewoził ładunek podzielny załadowany przez spółkę z o.o. z siedzibą w P., która nie posiadała zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Organ I instancji nałożył na spółkę karę pieniężną, którą utrzymał Główny Inspektor Transportu Drogowego w decyzji odwoławczej. Spółka zaskarżyła decyzję, kwestionując ustalenia dotyczące jej odpowiedzialności za załadunek i brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z marca 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z stycznia 2015 r. Zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2015 r. nr [...]; 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: "GITD", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej jako: "kpa"), art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U z 2012 r. poz. 1137, dalej jako: "p.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 260, dalej jako: u.d.p.), § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 951), po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o. o z siedzibą w P. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł – orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] lipca 2014 r. na wspólnym przebiegu dróg krajowych nr [...] i [...]
w P. zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika marki [...] nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki W. nr rej. [...]. Pojazdem kierował T. S., który wykonywał przejazd z ładunkiem podzielnym w postaci klejów i tynków budowlanych umieszczonych na paletach na trasie L. [...] – O., jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Usługi Spedycyjno-Transportowe i Mechaniczne T. S. Załadowcą przedmiotowego ładunku był przedsiębiorca [...] sp. z o. o. z siedzibą w P.
W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
1) nacisk pojedynczej osi napędowej [...] t (po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych w górę do 0,1 t) – przekroczenie o [...] t;
2) łączna masa zespołu pojazdów [...] t (po odjęciu dopuszczalnych błędów
w wysokości 2% zaokrąglonych w górę do 0,1 t) – przekroczenie dmc o [...] t.
Podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji ww. decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nałożył na [...] sp. z o. o. karę pieniężna w kwocie [...] zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VI.
W odwołaniu od powyższej decyzji [...] sp. z o. o. (dalej także jako: "skarżąca spółka" lub "strona") wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego prowadzące do wydania orzeczenia tj. art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. poprzez jego błędne zastosowanie oraz błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na orzeczenie, polegający na przyjęciu, że wyłącznie na stronie spoczywał obowiązek dopilnowania właściwego załadowania pojazdu oraz posiadanie stosownego zezwolenia.
W wyniku rozpatrzenia odwołania GITD wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił ramy materialnoprawne niniejszego postępowania. Wskazał, iż zgodnie z art. 41 ust. 1 u.d.p. po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. Nadto w przepisie tym znalazła się delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:
1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy
o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t;
2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8;
- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.
Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia
6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). Droga krajowa nr [...] i [...] zostały zaliczone do dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.
Organ powołał się na stwierdzone w wyniku kontroli parametry wagowe zespołu pojazdów (przekroczenia normatywności) i wskazał, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VI.
Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. karę pieniężną o której mowa
w art. 140aa ust. 1 ustala się w wysokości [...] zł – za brak zezwolenia kategorii III – VI. Organ odwoławczy wskazał także, że miejsce ważenia w P. legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu zatwierdzonego przez uprawnionego geodetę. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C, które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S..
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d., zgodnie
z którym odpowiedzialność za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną także na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym,
a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. W związku z powyższym ustawodawca uznał, że nie tylko przewoźnicy poruszający się po drogach publicznych powinni być zainteresowani, aby ich pojazdy nie przekraczały dopuszczalnych nacisków osi i dopuszczalnej masy całkowitej. GITD zauważył, że w procesie załadunku uczestniczą nie tylko sami kierowcy pojazdów; co więcej - decydującą rolę w tych czynnościach, które wszak nie są obojętne dla kwestii wykonywania transportu drogowego, odgrywają zwykle właśnie załadowcy wydający ładunek do przewozu. Nie sposób zatem przyjąć, że tylko jeden z elementów łańcucha załadowca (sprzedawca) - przewoźnik - odbiorca ładunku ma być odpowiedzialny za powstałe w wyniku określonej transakcji handlowej naruszenie norm dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu poruszającego się po drogach publicznych. Wszak to nie przewoźnik ustala warunki transakcji - ile i jaki rodzaj towaru ma być sprzedany/kupiony - o tym decydują przecież strony transakcji.
GITD uznał, że materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż skarżąca była załadowcą towaru, miała wpływ oraz godziła się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. O powyższym świadczy dowód w postaci przesłuchania świadka – kierowcy T. S., który zeznał że "pojazd został załadowany nie w mojej obecności. Załadunku dokonali pracownicy [...] sp. z o. o. Oddział w L. [...]".
Mając na uwadze wynik pomiaru nacisku osi pojazdu uzyskany podczas kontroli tj. [...] t stwierdzić należy, iż załadowca miał wpływ oraz godził się na powstanie naruszenia w postaci wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym skoro pozwolił na wyjazd z własnego przedsiębiorstwa pojazdu nienormatywnego tj. pojazdu którego nacisk na pojedynczej osi napędowej wynosił [...] t. Przekroczenie nacisków na pojedynczej osi miało bezpośredni wpływ na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej.
W ocenie organu odwoławczego strona miała wpływ i godziła się na powstanie naruszenia, ponieważ dokonała załadunku ładunku podzielnego w ilości powodującej przekroczenie maksymalnego dopuszczalnego nacisku osi pojazdu tj. 10 t. Na uwagę zasługuje również fakt, iż wypuszczając pojazd z terenu własnego przedsiębiorstwa godziła się na powstanie naruszenia, skoro droga prowadząca z miejsca załadunku została zaliczona do dróg o nacisku osi do 10 t.
Konkludując, organ odwoławczy stwierdził, że treść art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d., w związku z przepisami Prawa przewozowego prowadzi do wniosku, że obowiązki załadowcy nie kończą się tylko na umożliwieniu przewoźnikowi wjazdu i wyjazdu na swój teren. Jest on odpowiedzialny za dokonanie załadunku i to takiego, który nie będzie skutkował naruszeniem norm w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu. Wszak podstawowe instrumenty do zbudowania odpowiedniego stanu prawnego pojazdu, na który dokonywany jest załadunek, spoczywają właśnie w rękach załadowcy, który kierował czynnościami załadunkowymi. To on też czuwa nad wykonaniem właściwego finału transakcji handlowej, poprzez wydanie towaru w takiej ilości, jaka była zamówiona (i opłacona przez nabywcę). Dlatego też wprowadzenie regulacji umożliwiającej nakładanie kar pieniężnych na załadowców za przyczynienie się do powstania na ich terenie naruszeń prawa miało jak najbardziej racjonalne uzasadnienie.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem [...] sp. z o. o. z siedzibą w P. (dalej określana także jako: "skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję GITD.
Kwestionowanej decyzji skarżąca zarzuciła następujące naruszenia:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego prowadzące do wydania orzeczenia, tj. art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. poprzez jego błędne zastosowanie;
2) naruszenie art. 7 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności możliwości procedur załadunku towarów u skarżącego oraz obowiązków nakładanych na przewoźnika przez skarżącego;
3) naruszenie przez organy administracji obu instancji art. 77 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności braku przesłuchania pracowników skarżącego na okoliczność wydania towaru;
4) naruszenie art. 80 kpa poprzez przyjęcie, iż w świetle zebranego materiału dowodowego udowodniona została okoliczność, iż tylko na skarżącym ciążył obowiązek właściwego załadowania pojazdu oraz posiadania stosownego zezwolenia;
5) błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na wydanie orzeczenia polegający na przyjęciu, iż wyłącznie na odwołującym spoczywał obowiązek dopilnowania właściwego załadowania pojazdu oraz posiadanie stosownego zezwolenia.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi jej autor podkreślił, że skarżąca spółka dołożyła należytej staranności w stosunku do ciążącej na niej jako załadowcy obowiązku właściwego załadowania pojazdu, tj. bez przekroczenia parametrów wymiarowo-wagowych.
Ponadto organy prowadzące postępowanie nie podjęły żadnych czynności mających na celu ustalenie prawdy materialnej, a całe postępowanie dowodowe w sprawie zostało oparte tylko i wyłącznie na zeznaniach przewoźnika, który, co zrozumiałe, był zainteresowany wykazaniem się okolicznościami zwalniającymi go z odpowiedzialności. Brak podjęcia czynności dowodowych weryfikujących zeznania kierowcy naruszają zasadę wszechstronnego postepowania dowodowego.
W odpowiedzi na skargę, GITD przedkładając akta sprawy, wniósł o jej oddalenie, podtrzymał zasadnicze twierdzenia zawarte w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że zarówno ona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu
I instancji dotknięte są uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Decyzje organów obu instancji naruszają bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. skutkuje ich uchyleniem.
Przechodząc do oceny legalności skarżonych decyzji, należy na wstępie wskazać, że definicja pojazdu nienormatywnego, zawarta w art. 2 ust. 35a p.r.d. stanowi, że pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Stosownie do art. 64 ust. 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Jak stanowi przepis art. 64 ust. 2 p.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.
Zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 2 ww. artykułu, karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się także na inny podmiot wykonujący przejazd, w tym załadowcę.
Jednoznaczne ustalenie, że dany podmiot był załadowcą, co jest poza sporem
w badanej sprawie, jest przesłanką konieczną, ale niewystarczającą do nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. Konstrukcja tego przepisu wskazuje wprost, że w przypadku odpowiedzialności organizatora transportu, nadawcy, załadowcy, odbiorcy lub spedytora, organ prowadzący postępowanie musi zebrać dowody - i to dowody potwierdzające zaistnienie wpływu lub godzenia się tego podmiotu na naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, czyli na naruszenie obowiązków lub warunków związanych z wykonywanym przez przewoźnika przejazdem po drodze publicznej. Inaczej rzecz ujmując, chodzi o sytuację, gdy podmiot określony w ww. przepisie miał świadomość, że przewoźnik naruszy obowiązki lub warunki związane z wykonywanym przez niego przejazdem, a mimo to temu nie przeszkodził ("godził się"), lub wręcz do tego się przyczynił ("miał wpływ").
W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu nie budzą wątpliwości okoliczności dotyczące przekroczenia dopuszczalnych parametrów normatywności pojazdu
w zakresie nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu ([...] t) oraz dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów ([...] t). Skarżąca spółka zakwestionowała natomiast prawidłowość ustalenia przez organ, że ponosi ona odpowiedzialność za załadowanie pojazdu z naruszeniem dopuszczalnych norm, a także brak uznania, że nie zachodzą w sprawie przesłanki uwolnienia się przez nią od odpowiedzialności administracyjnej.
Po przeanalizowaniu akt sprawy, Sąd stwierdza, że organy dokonały prawidłowego wywodu prawnego, co do sposobu ustalania kategorii wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Pomimo to Sąd uznał, że organy administracji publicznej w sposób nieprecyzyjny i w konsekwencji nieprawidłowy ustaliły stan faktyczny w niniejszej sprawie oraz przede wszystkim, czy strona postępowania została ustalona w sposób właściwy, co ma podstawowe znaczenie dla kontrolowanego postępowania administracyjnego.
Organy całkowicie podzieliły wiarygodność zeznań kierowcy T. S. co do przebiegu i sposobu dokonania załadunku w zakładzie skarżącej spółki. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy w uzasadnieniu swoich decyzji podkreśliły, że po załadunku pojazd, pomimo próśb kierowcy, nie został u załadowcy zważony. Ponadto żaden z pracowników załadowcy nie pytał, czy kierowca posiada zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego.
Powyższe pozostaje w opozycji do wywodów skarżącej, która jako załadowca, zarówno w odwołaniu od decyzji I instancji, jak i w skardze podkreślała, że dołożyła należytej staranności w stosunku do obowiązków właściwego załadowania pojazdu oraz, że organy nawet nie podjęły czynności zmierzających do zweryfikowania oświadczenia kierowcy T. S.. Możliwość nałożenia kary pieniężnej na podmioty wymienione w art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. powstaje wyłącznie wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wykazują ich wpływ lub zgodę na powstanie naruszenia obowiązków. Przytoczona regulacja wskazuje, że w przypadku załadowców ich odpowiedzialność nie ma charakteru bezwzględnego. Samo stwierdzenie, w wyniku kontroli pojazdu, wystąpienia naruszenia nie jest wystarczającą podstawą do nałożenia kary pieniężnej na te podmioty. Właściwy organ musi wykazać, że okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują na wpływ lub zgodę nadawcy, załadowcy lub spedytora ładunku na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu. Wpływ lub też godzenie się na naruszenie norm dotyczących obciążenia pojazdu, musi być oceniane przez pryzmat konkretnego naruszenia w ściśle określonych warunkach, jak i tego, w jaki sposób do niego doszło oraz jakiemu podmiotowi, poza wykonującym przewóz, stawiany jest w tym zakresie zarzut. Przy tym, skoro omawiany wpływ na powstanie danego naruszenia musi mieć jednocześnie charakter realny i bezpośredni, to oznacza, że nie może być on prostą konsekwencją czynności składających się na szeroko rozumiany proces transportu towarów (por. wyroki NSA z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1849/13, z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 573/13 i przytoczone w nim orzecznictwo NSA, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skoro [...] sp. z o. o. miała odpowiadać jako załadowca, to obowiązkiem organu było wykazanie, że okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazywały, że skarżąca miała wpływ lub godziła się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Wyjaśnieniu tych okoliczności mogły służyć dowody w postaci dokumentów regulujących w zakładzie skarżącej sposób i zasady załadunku, posiadania niezbędnych urządzeń w postaci m.in. wag, czy wreszcie przesłuchanie w charakterze świadka magazyniera skarżącej, który wydawał towar.
Organy zaniechały dokonania tego rodzaju ustaleń, co uzasadnia stwierdzenie, że stan faktyczny sprawy nie został ustalony prawidłowo.
Z powyższych względów należało przyjąć, że organy ustalając stan faktyczny sprawy nie dokonały tego z zachowaniem standardów prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie wynikającym z przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 2
i art. 80 kpa. W świetle tych przepisów organ administracji stojąc na straży praworządności obowiązany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nadto winien swoje ustalenia wyczerpująco przedstawić w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, wyjaśniając przy tym sposób ich subsumcji pod zastosowaną normę prawa (por. również treść art. 107 § 3 kpa na temat zawartości uzasadnienia decyzji administracyjnej – faktycznego i prawnego). Sąd nie może zastąpić organu administracyjnego w wykonaniu tego obowiązku, a to w myśl zasady, że nie czyni własnych ustaleń w sprawie, tylko ocenia zaskarżony akt pod względem zgodności
z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka ocena możliwa jest jednak tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych i odniesienia się do wszystkich kwestii materialnoprawnych istotnych dla oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa wymienionych w decyzji jako podstawa prawna podjętego rozstrzygnięcia.
W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że w zaskarżonej decyzji znajduje się fragment uzasadnienia, który odnosi się do okoliczności faktycznych przewozu ładunku makulatury (s. 7 decyzji) oraz stwierdzenie, że "fakt nieprzekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu nie ma wpływu na treść decyzji (s. 8 decyzji) – zupełnie nie korespondują z pozostałymi okolicznościami stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Organ tego nie sprostował, ani nie odniósł się do tych wywodów w odpowiedzi na skargę.
Powyższe dyskwalifikuje tego rodzaju decyzję w aspekcie wymogów określonych art. 107 § 3 kpa. Uznać należy zatem, że zaskarżona decyzja GITD z dnia [...] marca 2015 r., jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, których realizacja wymaga, by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz działając na podstawie i w granicach prawa.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że wydając będące przedmiotem kontroli
w niniejszej sprawie decyzje, organy w sposób niewystarczający wyjaśniły stan faktyczny sprawy, a w szczególności nie wykazały faktycznego przebiegu czynności załadunkowych. W ocenie Sądu, aby rozstrzygnięcie organu administracji ocenić
w sposób prawidłowy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek oceny), które należy sprawdzić, analizując, czy okoliczności sprawy dawały organom inspekcji przesłanki do wymierzenia kary administracyjnej na podstawie prawidłowo zebranego i ocenionego materiału dowodowego.
Rzeczą organów będzie zatem ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie, odniesienie się do twierdzeń i zarzutów strony z uwzględnieniem powyższych wskazań
i procedury administracyjnej, którą organ jest związany, w tym wynikającego z art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i uzasadnienia decyzji zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa.
Wobec powyższych naruszeń przepisów postępowania, przedwczesnym było odnoszenie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.
Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej okoliczności, Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku (pkt 1 wyroku).
O kosztach postępowania orzekł na mocy art. 200 i 205 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło