VIII SA/Wa 437/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-06-06
Skład orzekający: Sędzia WSA Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie sprawy o odmowę zmiany decyzji w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji producentów zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w przedmiocie zgodności z Konstytucją art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, w tym przed Trybunałem Konstytucyjnym. W niniejszej sprawie kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie zgodności z Konstytucją przepisu art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, który uniemożliwiał nadanie odrębnych numerów identyfikacyjnych małżonkom prowadzącym odrębne gospodarstwa rolne. Ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny wystąpił z zapytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w tej kwestii, Sąd uznał za zasadne zawieszenie postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiającą zmiany decyzji w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji producentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W międzyczasie Naczelny Sąd Administracyjny wystąpił z zapytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego dotyczącym zgodności z Konstytucją przepisu art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, który ograniczał możliwość nadania odrębnych numerów identyfikacyjnych małżonkom. Pełnomocnik skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny.Rozstrzygnięcie
Zawieszenie postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie odmowy wpisu do ewidencji producentów postanawia : zawiesić postępowanie sądowe
Pismem z 9 grudnia 2010 r. (data nadania) I. S. (skarżąca) działając przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
w [...] z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie odmowy wpisu do ewidencji producentów.
Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 62/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił. Na skutek skargi kasacyjnej skarżącej Naczelny Sąd Administracyjnym wyrokiem z 27 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2127/11 orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Wnioskiem z 22 lutego 2013 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się
o zawieszenie postępowania w sprawie wskazując, iż postanowieniem z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 964/11 Naczelny Sąd Administracyjny wystąpił
z zapytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego : "czy art. 12 ust. 4 ustawy
z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm., zwana dalej ustawą o krajowym systemie ewidencji producentów rolnych) w zakresie, w jakim uniemożliwia nadanie obu małżonkom numerów identyfikacyjnych, w sytuacji istnienia ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej i prowadzenia przez każdego z małżonków odrębnych gospodarstw rolnych jest zgodny z art. 2, 18 i 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".
Podał także, iż w przedmiotowej sprawie zarówno organy administracji, jak też Sąd I instancji swoje negatywne względem skarżącej rozstrzygnięcie oparli przede wszystkim na art. 12 ust. 4 ustawą o krajowym systemie ewidencji producentów rolnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.) sąd może zwiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji "w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu
z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę".
Przedmiotem zaskarżenia w pytaniu prawnym jest jedna z norm prawnych, wynikających z powyższego przepisu, tj. norma zakazująca nadanie odrębnych numerów identyfikacyjnych małżonkom w sytuacji, gdy ich ustrój majątkowy opiera się na rozdzielności i jednocześnie każdy z małżonków posiada (prowadzi) odrębne gospodarstwo rolne. Z tego powodu NSA postanowił określić przedmiot zaskarżenia w sposób "zakresowy". Przedmiotem zaskarżenia jest więc art. 12 ust. 4 powołanej ustawy w zakresie, w jakim uniemożliwia nadanie obu małżonkom numerów identyfikacyjnych, w sytuacji istnienia ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej
i prowadzenia przez każdego z małżonków odrębnych gospodarstw rolnych.
Naczelny Sąd Administracyjny podał, iż należyte zidentyfikowanie problemu konstytucyjnego wymaga wyjaśnienia kontekstu normatywnego, w jakim funkcjonuje zaskarżona regulacja. Wprawdzie dokonanie wpisu do ewidencji producentów
i związane z nim nadanie numeru identyfikacyjnego, o którym mowa w art. 12 ustawy o krajowym systemie ewidencji pełni co do zasady rolę porządkową (ewidencyjną)
i nie jest samo w sobie źródłem uprawnień do płatności (vide: uchwała składu 7 Sędziów z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt II GPS 2/12) ale nie sposób nie zauważyć, iż uzyskanie numeru identyfikacyjnego jest warunkiem sine qua non w procesie ubiegania się o płatności kierowane przez Unię Europejską i Rzeczypospolitą Polską do beneficjentów Wspólnej Polityki Rolnej. Na przykład, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) rolnik może ubiegać się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego jeżeli "został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności". Nie ulega wątpliwości, iż w przypadku osoby fizycznej posiadającej
i prowadzącej gospodarstwo rolne brak nadania numeru identyfikacyjnego oznacza, że podmiot taki nie będzie mógł korzystać z uprawnień, jakie daje rolnikom obowiązujące prawo krajowe i europejskie.
Wyjaśnił, iż inspiracja do wystąpienia z niniejszym pytaniem prawnym, wynika z okoliczności, że art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji nie uwzględnia tego, iż zgodnie z obowiązującym prawem, może zaistnieć sytuacja, gdy każdy z małżonków posiada (prowadzi) odrębne gospodarstwo rolne, które nie wchodzi w skład majątku wspólnego.
Naczelny Sąd Administracyjny podał, że problem poruszony w pytaniu prawnym nie ogranicza się do sytuacji, w której małżonkowie pozostają w ustroju rozdzielności majątkowej. Posiadanie i prowadzenie przez małżonków samodzielnie odrębnych gospodarstw rolnych może mieć miejsce również wówczas, gdy ustrój majątkowy opiera się na innych zasadach, w tym na zasadzie wspólności. Określenie zakresu zaskarżenia w sentencji pytania prawnego było jednak zdeterminowane stanem faktycznym sprawy rozstrzyganej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił do decyzji Trybunału Konstytucyjnego kwestię dopuszczalności i celowości wydania wyroku co do konstytucyjności art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji w szerszym zakresie zastosowania tego przepisu – to jest w zakresie, w jakim przepis ten uniemożliwia nadanie obu małżonkom numerów identyfikacyjnych, w sytuacji prowadzenia przez każdego z małżonków odrębnych gospodarstw rolnych, niezależnie od ustroju majątkowego.
W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy zależy od rozstrzygnięcie ww. pytania prawnego, co powoduje konieczność zawieszenia przedmiotowego postępowania do czasu jego rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło