VIII SA/Wa 443/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-09-12
Skład orzekający: Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która nie generuje dochodów, utraciła koncesję, a jej majątek ruchomy został zabezpieczony, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Spółka nie wykazała, pomimo inicjatywy dowodowej sądu, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Nie załączyła wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych potwierdzających zasadność wniosku, a także nie wskazała źródeł finansowania bieżącej działalności. W związku z tym, należało odmówić przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (wpis od skargi kasacyjnej) w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Spółka argumentowała, że nie generuje dochodów, utraciła koncesję, jej majątek ruchomy został zabezpieczony, nie posiada środków na rachunku bankowym i ponosi koszty związane z zabezpieczonym majątkiem. Sąd wezwał do złożenia dodatkowych dokumentów, które zostały częściowo uzupełnione, jednak spółka nadal nie wskazała źródeł finansowania bieżącej działalności. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a spółka wniosła sprzeciw, powtarzając swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 12 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu, "[...]" sp. z o.o. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") wystąpiła ponownie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia
od kosztów sądowych (wpis od skargi kasacyjnej) w sprawie ze skargi na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] marca 2013 roku. Uzasadniając wniosek wskazała na podobne okoliczności faktyczne, o których mowa
w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy z [...] lipca 2013 r. W szczególności wymieniła, że obecnie Spółka nie generuje jakichkolwiek dochodów. Przychód
za ostatnie miesiące wyniósł "0" zł, gdyż Spółka nie dokonuje sprzedaży – zakupu towarów handlowych z powodu braku środków finansowych. Nadto utraciła
ona koncesję (w 2011 r.) na obrót paliwami ciekłymi. Nie zatrudnia aktualnie pracowników. Dodatkowo wskazała, że posiadany majątek ruchomy (środki trwałe) został zabezpieczony w związku z postępowaniem Prokuratury Okręgowej w R. Od [...] lutego 2013 r. na samochodach ciężarowych stanowiących jedyne źródło uzyskiwania dochodów ustanowiono zastawy skarbowe. Stąd Spółka pozbawiona została możliwości ich zbycia i wygospodarowania jakichkolwiek środków finansowych z tego tytułu, w tym na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Podjęła stosowne działania restrukturyzacyjne poprzez zmniejszenie zatrudnienia. Nie posiada środków na rachunku bankowym. Do wniosku załączyła między innymi kopię wyciągu bankowego z saldem ujemnym.
Odpowiadając na wezwanie Sądu, wystosowane w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012 r., poz. 270; dalej: "u.p.p.s.a."), załączyła potwierdzoną za zgodność
z oryginałem przez prezesa Spółki (Artura Jasika) kopię zeznania podatkowego (CIT – 8 za 2013 r. bez prezentaty właściwego urzędu skarbowego) oraz żądane wyciągi bankowe za ostatnie 6 – miesięcy (saldo ujemne – [...] zł). Spółka nadal nie wskazała jednak jakie są źródła finansowania jej bieżącej działalności. Nałożony przez Sąd obowiązek wypełniła zatem jedynie w części.
Postanowieniem z 5 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W dniu [...] września 2014 r. skarżąca prawidłowo wniosła sprzeciw
od postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu powtórzyła okoliczności,
o których mowa w jej pierwotnym wniosku. Podkreśliła, że nie posiada środków finansowych na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej, zgodnie z przekazanym
do Sądu materiałem źródłowym. Odnosząc się do zwróconych Spółce samochodów ciężarowych wyjaśniła, że po pięciu latach pozostawania w dyspozycji Prokuratury
ich stan techniczny jest na tyle zły, że uniemożliwia ich wykorzystanie do osiągania jakichkolwiek dochodów w działalności Spółki. Jedyną potencjalną możliwość pozyskania jakichkolwiek środków finansowych stanowiłoby ich zbycie. Czynności
tej nie może skarżąca dokonać z uwagi na zastrzeżenia zawarte w postanowieniu Prokuratury Okręgowej. Dodatkowo ponosi koszty ich ubezpieczenia i przechowywania.
Zgodnie z art. 260 u.p.p.s.a., wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko
od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a.). Ciężar dowodu w tym przypadku spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy i która ma wykazać, że znajduje się ona w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Zgodnie z treścią art. 255 u.p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte
we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie
lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów
lub stanu rodzinnego.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie wykazała ona bowiem,
pomimo inicjatywy dowodowej ze strony Sądu, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Nie załączyła wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych potwierdzających zasadność jej wniosku. Również na etapie sprzeciwu skarżąca nie wskazała źródeł finansowania biężącej działalności. Skarżąca konsekwentnie uchyla się od wykazania swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej, składając wnioski o przyznanie prawa pomocy. Dlatego należało odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy.
Zgodnie z poglądami prawnymi prezentowanymi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, badając przesłanki zastosowania w okolicznościach danej sprawy art. 165 u.p.p.s.a., sąd jest zobowiązany do porównania wniosku złożonego pierwotnie i argumentacji przywoływanej przez wnioskodawcę w toku pierwotnego postępowania o przyznanie prawa pomocy z powtórnym wnioskiem w tym zakresie. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zarówno wszelkie zmiany
w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści niż uprzednio wydane. Natomiast złożenie przez stronę kolejnego wniosku w przedmiocie prawa pomocy nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego
w kontekście przesłanek z art. 246 u.p.p.s.a. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienia NSA z 30 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 672/14 oraz II FZ 673/14; dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.).
W tym stanie rzeczy uznać należy, że skarżąca nie wykazała, że zachodzą przesłanki do zastosowania wobec niej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 255 u.p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło