VIII SA/Wa 456/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy z wniosku Gminy P. o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2014 rok postanowił: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. W skardze na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, zobowiązującej Gminę P. (dalej: skarżąca, Gmina) do zwrotu do budżetu państwa kwoty [...] zł jako nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej podniósł, że wypłata określonej w decyzji kwoty stanowi znaczną część rezerwy ogólnej gminy na cały rok 2018. Wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana w pierwszej połowie roku budżetowego, natomiast jej wykonanie na obecnym etapie postępowania w sposób istotny uszczupliłoby kwotę rezerwy ogólnej, która winna służyć pokryciu wydatków Gminy do końca roku 2018. Podniósł, iż wykonywanie budżetu związane jest ściśle z realizowaniem zadań własnych jak i zleconych na podstawie poszczególnych ustaw. Pełnomocnik skarżącej zaznaczył, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego celem zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014 w wysokości [...] zł spowodowałoby konieczność zaciągnięcia przez Gminę kolejnych zobowiązań, co w efekcie prowadziłoby nie tylko do powstania deficytu, ale także mogłoby skutkować zachwianiem płynności finansowej jednostki samorządu terytorialnego. Istnieje więc realne zagrożenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła znaczną szkodę majątkową z trudnymi do odwrócenia skutkami, tj. utratę płynności finansowej jednostki samorządu terytorialnego oraz zwiększenie stanu zadłużenia. Pełnomocnik wskazał, że z załączonych do skargi dokumentów wynika trudna sytuacja finansowa skarżącej. Zaznaczył, iż kwota rezerwy ogólnej wynosi [...] zł, rezerwy celowej zaś [...] zł przy zadłużeniu sięgającym aż [...] zł na dzień [...] marca 2018 r. Na potwierdzenie przedstawionych wniosków do skargi załączono uchwałę nr XXV.200.2017 Rady Gminy w P. z dnia 29 grudnia 2017 r. w sprawie budżetu Gminy P. na rok 2018 r. oraz oświadczenie skarbnika Gminy P. z dnia 27 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, zwana dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Jak wynika z brzmienia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., ustawodawca co prawda nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, że zachodzą przewidziane nim przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu, to jednakże uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie, przy czym w razie złożenia wniosku o wstrzymanie rzeczą Sądu jest zbadać okoliczności decydujące o wstrzymaniu, bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Wniosek pełnomocnika Gminy zasługuje na uwzględnienie; jego uzasadnienie w sposób przejrzysty przedstawia argumenty pozwalające Sądowi na jego pozytywne rozpatrzenie. Wydając orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji, Sąd opiera swoje rozstrzygnięcie na ocenie złożonego wniosku, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, badając wystąpienie bądź też niewystąpienie przesłanek wstrzymania aktu, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek dotyczy decyzji, którą Minister Finansów nakazał Gminie P. zwrot do budżetu państwa kwoty [...] zł jako nienależnie uzyskanej kwoty części subwencji ogólnej za rok 2014. W ocenie Sądu, obowiązek natychmiastowego zwrotu kwoty [...] zł spowodowałby konieczność zmniejszenia środków, m.in. na realizację zadań publicznych na rzecz ogółu mieszkańców wspólnoty samorządowej, ewentualnie mógłby spowodować konieczność zaciągnięcia dodatkowego zobowiązania przez Gminę P., a w konsekwencji prowadzić do zachwiania płynności finansowej skarżącej. Jak wynika z załączonego do akt sprawy oświadczenia z dnia [...] marca 2017 r. skarbnika Gminy P., jednostka posiada zadłużenie sięgające aż [...] zł. Sąd miał przy tym na względzie fakt, że skarżąca jest specyficzną instytucją, działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa oraz uchwałą budżetową, a zatem jego swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych, działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienia NSA z 27 lipca 2011 r., sygn. akt II GZ 371/11, z 26 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 72/13, publ. cbosa). W związku z powyższym, w ocenie Sądu, wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków w postaci utraty możliwości realizacji zadań publicznoprawnych nałożonych na skarżącą, która jest jednostką samorządu terytorialnego. Dlatego, działając na podstawie na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.