VIII SA/Wa 462/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. 1.1. Postanowieniem z [...] lutego 2011 r., po rozpatrzeniu wniosku M. T. (dalej: "skarżąca") o przywrócenie terminu do wniesienia jej odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "organ I instancji" lub "Naczelnik US") z [...] listopada 2010 r., Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IS") odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołał przepisy art. 162 § 1 i art. 163 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: "Op"). 1.2. Uzasadniając postanowienie organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja Naczelnika US została prawidłowo doręczona skarżącej [...] listopada 2010 r. Decyzja ta zawiera pouczenie o prawie i terminie do złożenia odwołania, który to termin upłynął z dniem [...] listopada 2010 r. Pismem z [...] grudnia 2010 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, składając jednocześnie ten środek zaskarżenia. Uzasadniając wniosek jego autor podniósł, że skarżąca uzyskała wiedzę o wydaniu decyzji dopiero [...] grudnia 2010 r. Przesyłkę listową zawierającą decyzję mogła zaś odebrać jej matka, która jest osobą starszą i z tej przyczyny mogła zgubić przesyłkę. Pełnomocnik skarżącej podniósł, że we wrześniu 2010 r. skarżąca złożyła we właściwym miejscowo urzędzie pocztowym stosowne pismo, z którego treści wynika, że sprzeciwia się ona doręczaniu innym osobom adresowanej do niej korespondencji. Pomimo tego, przedmiotowa przesyłka została doręczona matce skarżącej. Czyli doręczenie skarżącej decyzji organu I instancji należy uznać za wadliwe. Do wniosku załączył pismo nazwane "skargą", dotyczące wątpliwości skarżącej co do doręczenia osobie trzeciej (matce) przesyłki listowej, której skarżąca była adresatem. 1.3. Dyrektor IS uznał, że decyzja organu I instancji weszła do obrotu prawnego. Została doręczona w trybie zastępczym (pełnoletniemu domownikowi), zgodnie z art. 149 Op. Skarżąca nie wykazała zaś, że stan świadomości jej matki faktycznie spowodował zagubienie przez nią przesyłki listowej zawierającej decyzję. Dodał, że liczne pisma adresowane do skarżącej wielokrotnie odbierała jej matka, także decyzje związane z przedmiotowym postępowaniem. Skarżąca wskazała swój adres zamieszkania jako adres do korespondencji. Kopii pisma nazwanego "skargą", załączonej do wniosku o przywrócenie terminu, nie sposób zdaniem Dyrektora IS uznać za zastrzeżenie w rozumieniu przepisów § 12 ust. 1 – 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5, poz. 34; dalej: "rozporządzenie pocztowe"). Z jej treści nie wynika bowiem, że pismo zostało złożone we właściwym miejscowo urzędzie pocztowym. Z treści pozbawionego daty pisma nie wynika nadto, że skarżąca składa zastrzeżenie dotyczące niedoręczenia adresowanych do niej przesyłek listowych swojej matce. Stąd wniosek, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. 2.1. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca. Pismem z [...] marca 2011 r. wniosła zatem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie Dyrektora IS. Występując o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, autor skargi postawił temu aktowi zarzuty naruszenia art. 162 § 1 i art. 187 § 1 Op polegające na odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdy zostało uprawdopodobnione, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej. Nadto organ wadliwie ocenił faktyczne intencje skarżącej, która traktowała swoją "skargę" jako zastrzeżenie przewidziane w przepisach § 12 ust. 1 – 2 rozporządzenia pocztowego. 2.2. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o jej oddalenie. Za chybione uznał zarzuty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 3.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w przepisach art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). 3.2. Z treści mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów art. 162 Op wynika, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Przepisy § 1-3 stosuje się do terminów procesowych (§ 4). Uprawdopodobnienie jest przy tym środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych (W. Siedlecki, Zarys postępowania cywilnego, Warszawa 1968, s. 247). Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet za pomocą największego w danych warunkach wysiłku. Choćby niewielkie niedbalstwo wnioskodawcy uniemożliwia przyjęcie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się nagłą chorobę, która uniemożliwiła wyręczenie się inną osobą (zob. wyrok NSA z 3 sierpnia 2001 r., I SA/Wr 676/99, niepubl.; przywołany przez B. Gruszczyńskiego [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; LexisNexis 2007, s. 580). 4.1. Zaskarżony akt został wydany na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Decyzja organu I instancji weszła do obrotu prawnego w trybie zastępczym, zgodnie z art. 149 Op. Dyrektor IS, stosując art. 162 § 1 Op, trafnie przyjął, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Skoro skarżąca jako adres do korespondencji wskazała swój adres zamieszkania, pomimo swoich wewnętrznych obaw dotyczących doręczania adresowanej do niej korespondencji do rąk jej matki (pełnoletniego domownika), to jej obowiązkiem było stałe monitorowanie obiegu korespondencji. Obowiązkiem organu było zaś kierowanie adresowanej do skarżącej korespondencji pod wskazany przez nią adres. Tym bardziej, że matka skarżącej jako pełnoletni domownik wielokrotnie odbierała, zgodnie z art. 149 Op, przesyłki listowe adresowane do skarżącej. Z akt sprawy wynika nadto, że skarżąca prowadzi wspólnie ze swoją matką działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej z siedzibą w jej miejscu zamieszkania. Wspólnie z matką prowadzi także działalność gospodarczą w formie spółki jawnej. Nie sposób zatem dać wiary skarżącej, iż stan świadomości jej matki uniemożliwia wykonywanie najprostszych czynności życiowych, do których można zaliczyć odbiór korespondencji w miejscu zamieszkania. Skarżąca nie dołożyła zatem należytej staranności, aby uniknąć konsekwencji związanych z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. 4.2. Zgodzić należy się z Dyrektorem IS także co do tego, że treść kopii pisma skarżącej nazwanego "skargą" nie może zostać uznana za zastrzeżenie, o którym mowa w przepisach § 12 ust. 1 – 2 rozporządzenia pocztowego. Skarżąca wyraziła bowiem tylko zdziwienie, że skierowana do niej korespondencja została doręczona jej matce. Nie wykazała, że jej celem było zastrzeżenie w zakresie niedoręczania przesyłek do rąk jej matki, która wielokrotnie odbierała jako pełnoletni domownik adresowaną do skarżącej rożnego rodzaju korespondencję. Z treści tego pisma nie wynika, że zostało złożone w urzędzie pocztowym (brak stosownego potwierdzenia). W tej sytuacji organ nie miał obowiązku wystąpienia do operatora o informacje dotyczące daty złożenia przez skarżącą pisma nazwanego "skargą" w urzędzie pocztowym oraz przebiegu postępowania w tej sprawie. Skoro Dyrektor IS trafnie przyjął, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, to zaskarżone postanowienie należy uznać za odpowiadające prawu. Organ rozstrzygnął na korzyść skarżącej wątpliwości związane z zachowaniem przez nią terminu, o którym mowa w art. 162 § 2 Op, odstępując od kontynuowania postępowania w tym zakresie, zgodnie z zasadami ekonomiki procesowej. 5. Zarzuty skargi Sąd uznał za chybione, gdyż skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. W sprawie niniejszej organ nie miał obowiązku kontynuowania postępowania dowodowego celem ustalenia, czy skarżąca faktycznie złożyła u operatora zastrzeżenie, o którym mowa w przepisach § 12 ust. 1 – 2 rozporządzenia pocztowego. Treść pisma nazwanego "skargą" w związku z doręczaniem do rąk matki skarżącej innych przesyłek listowych adresowanych do skarżącej, nie uzasadnia wniosku, iż pismo to należy traktować jako zastrzeżenie w rozumieniu tych przepisów. Dodać warto, że argumentacja związana z zarzutami skargi jest wewnętrznie sprzeczna. Gdyby przyjąć, że decyzja organu I instancji nie została prawidłowo doręczona skarżącej, a tym samym nie weszła do obrotu prawnego, to jej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania byłby bezprzedmiotowy. Zgodnie bowiem z art. 223 § 2 pkt 1 Op, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Jeżeli decyzja nie zostanie prawidłowo doręczona stronie, to z oczywistych względów termin do wniesienia odwołania nie rozpoczyna biegu. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.