VIII SA/Wa 463/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty za usunięcie pojazdu oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: Kolegium, SKO, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej jako: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania D. Z. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym: [...] i obciążenia kosztami w kwocie [...] zł. SKO podniosło, że decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Prezydent [...], działając na podstawie art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust. 6 i 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. 2017 r., poz. 1260 ze zm.; dalej: u.p.r.d.), załącznika nr 2 do uchwały nr LXXIl/1866/2013 Rady m. st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2013 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2014 (Dz.Urz. Woj. Maz. z 2013 r. poz. 13514; dalej: uchwała), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1438) w związku z art. 104 i art. 107 k.p.a. obciążył D. Z. (dalej: strona, skarżący) kosztami w wysokości [...] zł, powstałymi w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że Strażnik Miejski w dniu [...] grudnia 2014 r. na podstawie art. 130a ust. 1 u.p.r.d. wydał dyspozycję usunięcia pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym: [...] z ul. G. w W. z powodu niezastosowania się do znaku B-36 z tabliczką T-24, tj.: pozostawienie pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. W trakcie czynności usuwania pojazdu do Strażnika zgłosił się kierujący pojazdem D. Z. W związku z tą okolicznością na podstawie art. 130a ust. 2a u.p.r.d. odstąpiono od czynności usunięcia pojazdu. Prezydent wskazał, że stan faktyczny ustalił na podstawie: dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] wystawionej przez Strażnika Miejskiego oraz notatki służbowej Strażnika Miejskiego. Natomiast zgodnie z danymi pozyskanymi z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców organ I instancji ustalił, że właścicielem i użytkownikiem pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym: [...] w dniu [...] grudnia 2014 r. był D. Z. Istotną okolicznością w sprawie, na którą uwagę zwrócił organ I instancji, był fakt, że wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, spowodowało wyjazd holownika na miejsce zdarzenia, a dopiero po tym fakcie wydano dyspozycję odstąpienia od usunięcia pojazdu, co było spowodowane stawieniem się strony przy pojeździe i odjechanie z miejsca zdarzenia (zapisy z dyspozycji usunięcia pojazdu, faktura z wykazem). W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji, skarżący wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie w całości postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 art. 138 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, jak również zgłoszonych żądań. Zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust. 6 i 6a u.p.r.d. poprzez ustalenie wysokości kosztów mimo nieudowodnienia ich poniesienia, jak również w oderwaniu od rzeczywistych kosztów. Strona postawiła także zarzut przedawnienia roszczenia, bowiem wydanie decyzji nastąpiło pomimo upływu terminu 3-letniego do jej wydania. Kolegium uzasadniając na wstępie wskazaną decyzję z [...] kwietnia 2018 r., w pierwszej kolejności odniosło się i zbadało zarzut przedawnienia, biorąc pod uwagę przepisy art. 67 w związku z art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. 2017 r. poz. 2077). Wyjaśniło, iż z przepisu art. 67 wynika, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Zatem organ I instancji mógł w świetle tych regulacji wydać decyzję w przedmiocie ustalenia kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. Zgodnie bowiem z art. 70 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Dalej wyjaśniło, że zastosowanie w sprawie ma przepis art. 130a ust. 1 pkt 5 u.p.r.d., przytaczając jego brzmienia oraz przepisu art. 130a ust. 2a u.p.r.d. Wskazało, iż najistotniejszą okolicznością w sprawie było wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, co spowodowało wyjazd holownika, a dopiero po tym fakcie wydano dyspozycję odstąpienia od usunięcia pojazdu, co było spowodowane stawieniem się strony przy pojeździe - okoliczność bezsporna. Sytuacja ta spowodowała powstanie kosztów związanych z wyjazdem pojazdu holującego. Kolegium podniosło, iż z art. 130a ust. 2 u.p.r.d. jasno wynika, że powstałe koszty od momentu wydania dyspozycji do usunięcia pojazdu do momentu odstąpienia od tej dyspozycji ponosi właściciel pojazdu, którym dokonano wykroczenia, o którym mowa w art. 130a ust. 1 pkt 5 u.p.r.d. - z powodu niezastosowania się do znaku B-36 z tabliczką T-24, tj.: pozostawienie pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Zgodnie natomiast z regulacją wynikającą z art. 130a ust. 10h, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydawania dyspozycji usunięcia pojazdu. W ocenie Kolegium orzeczona kwota [...] zł, stanowi powyższe koszty, które powstały od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do momentu odwołania tej dyspozycji, z uwagi na wyruszenie holownika na miejsce zdarzenia. Wysokość tych kosztów została określona w załączniku nr 2 Uchwały, który określił wysokość kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdu, którego dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 t. na 478 zł. Uchwała ta została podjęta w oparciu o kompetencję wynikającą z art. 130a ust. 6 u.p.r.d. SKO podniosło, iż niezależnie więc od wysokości opłat wynikających z faktur VAT, organ I instancji zgodnie z Uchwałą, zobligowany jest do żądania zwrotu kosztów w kwocie oznaczonej w Uchwale. Zatem z przepisów wprost wynika wysokość kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, jak również przepisy te nie przewidują możliwości ich miarkowania w zależności od wysokości poniesionych przez organ kosztów. Zarówno z ustawy, jak i uchwały nie wynika, aby możliwe było odstąpienie od nałożenia na stronę kosztów w sytuacji odstąpienia od holowania pojazdu. Koszty zatem powstają nie tylko wtedy, gdy samochód zostanie załadowany na holownik i odholowany, lecz również wtedy, gdy w związku ze zgłoszeniem holownik udaje się na miejsce postoju pojazdu. Dalej Kolegium podniosło, iż z akt sprawy wynika, że zaistniały podstawy do wezwania holownika. Auto było zaparkowane w miejscu niedozwolonym (znak B-36 z tabliczką T-24), dlatego Straż Miejska rozpoczęła procedurę związaną z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. Przestawione przez stronę argumenty nie znajdują potwierdzenia w zebranym materialne dowodowym. Nadto Kolegium wskazało, że dyspozycję usunięcia pojazdu wydał Strażnik, co było spowodowane postojem pojazdu w strefie obowiązywania znaku B-36 z tabliczką T-24. Nie ma przy tym znaczenia jak długo odbywał się nieuprawniony postój. Zatem zostały wyczerpane znamiona wykroczenia z art. 92 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz.U. z 2015 r., poz. 1094 ze zm.). Za bezzasadne Kolegium uznało zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Podniosło, iż organ I instancji przeprowadził postępowanie administracyjne zgodnie z zasadami wynikającymi z k.p.a., poczynając od zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania z urzędu, poprzez zgromadzenie materiału dowodowego. Zebrany materiał dowodowy w sprawie został dokładnie przeanalizowany przez organ I instancji i uzasadniony w zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji prowadził postępowanie wyjaśniające oraz udzielał pisemnych odpowiedzi i wyjaśnień na pisma strony, np. pismo z dnia [...] grudnia 2017 r. Strona również zapoznała się z aktami sprawy w dniu [...] listopada 2017 r., po czym w dniu [...] grudnia 2017 r. organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję. Kolegium uznało, iż zarzut dotyczący naruszenia art. 10 k.p.a. w okolicznościach niniejszej sprawy jest bezzasadny, ponieważ nie ma wpływu na rozstrzygniecie. Odnosząc się do argumentów odwołania, Kolegium wyjaśniło także, że opłata ma charakter administracyjny, a nie represyjny i obowiązek jej uiszczenia powstaje wyłącznie wskutek wydania przez straż miejską dyspozycji usunięcia pojazdu, niezależnie od faktu ewentualnego ukarania kierowcy mandatem lub zastosowania innego środka karnego lub innego środka oddziaływania wychowawczego. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem Kolegium z dnia [...] kwietnia 2018 r. nie zgodził się skarżący. Pismem z dnia [...] maja 2018 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie występując o uchylenie ww. decyzji w całości, ewentualnie o jej zmianę i umorzenie postępowania. Zarzuty podnoszone w skardze stanowią powtórzenie zarzutów podnoszonych w odwołaniu od decyzji Prezydenta z [...] grudnia 2017 r. (por. k. 2 niniejszego uzasadnienia). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] kwietnia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] grudnia 2017 r. ustalającą koszty powstałe w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...] na [...] złotych. Przypomnieć należy, że podstawą prawną ustalenia wobec skarżącego kosztów w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia ww. pojazdu był art. 130a ust. 2a u.p.r.d. Zgodnie z tym przepisem, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio. Ten ostatni stanowi, że jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. W myśl art. 130a ust. 1 pkt 1 u.p.r.d. pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela m. in. w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Zgodnie natomiast z art. 130a ust. 10h u.p.r.d., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Analizując wskazane przepisy przyjąć należy, że przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie pozwalają przy orzekaniu w przedmiocie nałożenia opłaty na jakąkolwiek uznaniowość, w tym - na ustalenie wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w zależności od stopnia zawinienia, rodzaju przewinienia bądź zależnie od tego, na jakim etapie usuwania właściciel powrócił do pojazdu. Niemniej, analizując i stosując te przepisy, brak jest podstaw by przyjąć, że samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu stanowi podstawę do wydania decyzji, w zw. z art. 130a ust. 2a u.p.r.d. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, następnie cofniętej, spowodowało powstanie określonych kosztów. Obciążenie kosztami wydania dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadku odstąpienia od tej czynności może bowiem nastąpić wyłącznie wtedy, gdy spełnione są następujące warunki: 1) wydano dyspozycję usunięcia pojazdu wobec zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1-2 art. 130a u.p.r.d.; 2) odstąpiono od usunięcia pojazdu w związku ustaniem przyczyn uzasadniających usunięcie; 3) powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy ustalone w toku postępowania nie są kwestionowane przez skarżącego. Wynika z nich, że D. Z. w dniu [...] grudnia 2014 r. zaparkował pojazd marki [...] nr rej. [...] w miejscu obowiązywania znaku B-36 z tabliczką T-24, tj.: pozostawienie pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Czyn ten wypełnia dyspozycję art. 92 § 1 Kodeksu wykroczeń. Jak wynika z akt sprawy dyspozycję usunięcia pojazdu nr [...] wydał Strażnik Miejski o godzinie 10.00. Na miejsce interwencji przybył holownik o godz. 10:08. O godz. 10.10 odstąpiono od dyspozycji usunięcia pojazdu, ponieważ na miejscu zdarzenia, w tracie procedury holowania stawiła się strona. Do faktycznego odholowania pojazdu wprawdzie nie doszło, jednak wezwanie holownika i jego wyjazd i przyjazd na miejsce zdarzenia spowodował koszty, które zgodnie z Załącznikiem Nr 2 do Uchwały Nr LXXII/1866/2013 Rady m.st. Warszawy z 5 grudnia 2013 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2014, które określono na kwotę [...] zł dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3.500 kg. W aktach sprawy znajduje się dowód (faktura VAT) wskazujący na poniesienie tych kosztów przez Zarząd Dróg Miejskich w W. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że w rozpatrywanym przypadku nie powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. Wbrew bowiem powyższym stwierdzeniom, organ pierwszej instancji ustalił miejsce zdarzenia powodujące konieczność usunięcia pojazdu (notatka urzędowa, dyspozycja usunięcia pojazdu, wykaz do faktury, dane pojazdu, zlecenie i zgłoszenie holowania), po drugie, jakie były okoliczności zastosowania art. 130a ust. 2a u.p.r.d. (czas wydania dyspozycji, czas odstąpienia od usunięcia pojazdu, przyjazd holownika) oraz powstałe w związku z tym koszty (faktura i zestawienie firmy holującej), do których uiszczenia obowiązany jest właściciel pojazdu. Są to zatem dokumenty wystarczające do przyjęcia, że została spełniona określona w art. 130a ust. 2a u.p.r.d., przesłanka do ustalenia kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu i obciążenia nimi skarżącego. Nie można zatem zgodzić się z zarzutem strony, że stan faktyczny niniejszej sprawy wymagał dokonania dodatkowych ustaleń, wyjaśnień, co do powstałych kosztów i ich wysokości i okoliczności w jakiej doszło do wezwania firmy holowniczej. Nie są trafne zatem zarzuty skarżącego zmierzające do wykazania, że w każdym indywidualnym przypadku organ powinien ustalić faktycznie poniesione koszty usunięcia pojazdu. Wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu wygenerowało koszty tego usunięcia, gdyż podjęto czynności zmierzające bezpośrednio do usunięcia pojazdu. Uznać zatem należy, że opłata została nałożona zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, przy czym organy nie miały obowiązku uszczegółowienia poniesionych kosztów (por. wyroki NSA: z 17.05.2017 r., sygn. akt I OSK 2897/16, z 04.08.2016 r., sygn. akt I OSK 2644/14). Za bezzasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie prawidłowo przeprowadziły, zgodnie z zasadami wynikającymi z k.p.a. postępowanie administracyjne, zaś zebrany materiał dowodowy w sprawie poddały analizie czemu dały wyraz w wydanych rozstrzygnięciach. Nadto Sąd zauważa, iż organ pierwszej instancji prowadził postępowanie wyjaśniające oraz udzielał pisemnych odpowiedzi i wyjaśnień na pisma strony np. pismo z dnia [...] grudnia 2017 r. Odnosząc się natomiast do zarzutu przedawnienia, Sąd za zasadna uznał w tym względzie argumentację Kolegium zawartą w zaskarżonej decyzji. We wskazanej powyżej kwestii zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. 2017 r. poz. 2077), a w szczególności art. 67 w związku z art. 60 ustawy o finansach publicznych. Z przepisu art. 67 wynika, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z art. 70 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. A zatem należy uznać, iż organ pierwszej instancji mógł w świetle tych regulacji wydać decyzję w przedmiocie ustalenia kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. Wobec powyższego stwierdzić należy, że organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów obowiązującego prawa uznając, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżący obowiązany jest do uiszczenia kosztów na podstawie art. 130a ust. 2a u.p.r.d. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), orzekł o oddaleniu skargi.