VIII SA/Wa 466/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi N. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r. postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu, N. B. (dalej: "skarżąca") wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na powołaną wyżej decyzję z [...] kwietnia 2013 roku. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym oraz uzyskiwanych dochodach, zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca do końca czerwca była studentką. Wskazała, że pracuje dorywczo na umowy cywilnoprawne, zaś jej średniomiesięczny przychód to ok. [...] zł. Mieszkanie w [...] wynajmuje koleżance za kwotę [...] zł miesięcznie, z czego opłaca czynsz i media. Wskazała, że nie posiada żadnych oszczędności, jest w trudnej sytuacji finansowej. Podała, że jest właścicielem mieszkania o powierzchni [...] metrów kwadratowych oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Do wniosku załączyła oświadczenie o dochodach rodziców oraz wyciągi z rachunku bankowego za okres luty – lipiec 2013 r. Postanowieniem z dnia 3 września 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Pismem z 23 września 2013 r. skarżąca prawidłowo wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na nieprawidłowym uznaniu, że skarżąca jest w stanie ponieść koszty sądowe, w tym wpis od skargi. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca przytoczyła ww. okoliczności, które w jej ocenie uzasadniają przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zgodnie z art. 260 u.p.p.s.a., wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a. właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 u.p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie wykazała ona bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni we wniosku o przyznanie prawa pomocy w sposób nie pełny przedstawiła swoją sytuację materialną, m.in. nie wskazała, że jest właścicielem dwóch budynków o powierzchni [...] m2 i [...] m2, co wynika z zaskarżonej decyzji. Wątpliwości Sądu budzi również wysokość dochodu z tytułu najmu mieszkania. Sąd w konsekwencji został pozbawiony możliwości rzetelnej i wnikliwej oceny wniosku pod kątem spełnienia przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione przez skarżącą informacje są bowiem niewystarczające do odtworzenia jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Natomiast Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącej ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z 9 marca 2011 r. sygn. akt I GZ 54/11 oraz I GZ 55/11; dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 255 u.p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.