VIII SA/Wa 466/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2024 r. sprawy ze skargi M. M. i S. M. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 25 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżących M. M. i S. M. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2024 r., Nr [...], Wojewoda M. (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy lub organ II instancji), działając na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku M. M. i S. M. (dalej: wnioskodawcy, skarżący lub strony) o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Starosty G. (dalej: organ I instancji lub Starosta) z dnia 21 grudnia 2023 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z garażami podziemnymi, parkingami, częścią handlowo – usługową oraz niezbędną infrastrukturą na działkach o nr ew.: [...] położonymi w obrębie ewid. [...]., jedn. ewid. [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy: Pismem z 27 lutego 2024 r. skarżący złożyli odwołanie od ww. decyzji Starosty wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że zostali pozbawieni możliwości wniesienia odwołania z uwagi na wysyłanie przez Starostę korespondencji na nieprawidłowy adres. Następnie podnieśli, iż o postępowaniu zakończonym decyzją organu I instancji dowiedzieli się w siedzibie organu I instancji 20 lutego 2024 r. Dalej wskazali, że organowi I instancji powinno być wiadome, że skarżący już od dawna zamieszkują pod adresem ul. S. [...], [...] w G.. Zdaniem wnioskodawców Starosta powinien posiadać wiedzę o ich aktualnym adresie ze względu na nadanie przez Burmistrza Miasta i Gminy G. numeru porządkowego na działce, gdzie aktualnie skarżący zamieszkują. A zatem, już od momentu nadania numeru porządkowego, Starosta powinien na ten adres wysyłać korespondencję w przedmiotowej sprawie. Skarżący uznali, że na skutek niezachowania minimum staranności przez organ I instancji zostali pozbawieni możliwości wniesienia odwołania. Według nich organ I instancji zaniechał jakichkolwiek czynności sprawdzających, mających na celu ustalenie prawidłowego adresu do korespondencji. Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że aby można było mówić o przywróceniu terminu muszą być spełnione łącznie następujące przesłanki z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a.: wniesienie prośby o przywrócenie terminu, uprawdopodobnienie braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, prośba ta musi być wniesiona w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz dopełnienie czynności, dla której określony był termin, jednocześnie z wniesieniem prośby, w niniejszej sprawie – wniesienie odwołania. W przypadku niespełnienia choćby jednego z ww. warunków wniosek o przywrócenie terminu nie może zostać uwzględniony. Organ odwoławczy powołał się na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), z którego wynika, że oceniając brak winy w uchybieniu terminu, organ administracji publicznej powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy strony zachodzi tylko wówczas, gdy nie mogła ona usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Kryterium braku winy nie będzie spełniać okoliczność nieznajomości prawa. Ponadto do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu należy zaliczyć np. przerwę w komunikacji, powódź, pożar czy nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. W ocenie Wojewody korespondencja kierowana do skarżących podczas postępowania w sprawie pozwolenia na budowę wracała podwójnie awizowana z adnotacją, że nie została podjęta w terminie, a na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie było żadnej adnotacji o tym, że adresat się wyprowadził. Wojewoda podniósł że przepisy k.p.a. nie zawierają szczególnych norm regulujących zasady ustalania adresów stron. Adresy te ustala się na podstawie wszelkich informacji możliwych do uzyskania przez organ, a podstawą do tego mogą być też dane z ewidencji gruntów i budynków. Wskazał również, że organ I instancji, wysyłając korespondencję w przedmiotowej sprawie, oparł się na dostępnym wypisie z rejestru gruntów i budynków. Według Wojewody organ I instancji nie miał podstaw do rozważania, czy pod adresem wskazanym w wypisie z rejestru gruntów i budynków skarżący zamieszkują, czy też nie. Następnie organ II instancji wskazał na art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U z 2023 r. poz. 1752, dalej: P.g.i.k.), zgodnie z którym właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, są zobowiązani do dokonania należytych zmian, składając wniosek o zmianę danych w ewidencji gruntów i budynków w Wydziale Geodezji i Katastru w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Natomiast z dokumentów w przedmiotowej sprawie nie wynika, że skarżący wystąpili do właściwego organu o zmianę danych w ewidencji gruntów, w z związku z czym organ I instancji prawidłowo kierował korespondencję na adres wskazany w wypisie z rejestru gruntów i budynków. Wojewoda uznał więc, że aktualizację widniejącego w ewidencji gruntów i budynków adresu skarżących należało uznać za czynność, którą osoba należycie dbająca o swoje interesy powinna podjąć jak najszybciej, zwłaszcza że z wniosku stron wynika, iż adres ten jest nieaktualny od siedemnastu lat. W związku z powyższym Wojewoda uznał, że przesyłki skierowane do skarżących, zawierające decyzję organu I instancji, zostały podwójnie awizowane z powodu ich niepodjęcia w terminie i w związku z tym nastąpiło doręczenie zastępcze. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem z dniem 25 stycznia 2024 r., natomiast wnioskodawcy nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji Starosty. Od powyższego postanowienia skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd), żądając jego uchylenia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: I. Naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 22 ust. 2 P.g.i.k. w zw. z art. 41 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że dane z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawową informację o miejscu zamieszkania strony na potrzeby postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy przepisy ustawy P.g.i.k. nie stanowią normy o charakterze procesowym, uchylającym w uregulowanym tam zakresie przepisy k.p.a. dotyczące doręczania pism stronom postępowania; - art. 22 ust. 2 P.g.i.k. poprzez błędne przyjęcie, że posługiwanie się danymi z ewidencji gruntów i budynków wyłącza doręczenie korespondencji w sposób przewidziany w art. 42 k.p.a. - art. 22 ust. 2 w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.i.k. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w aktach sprawy dotyczących uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę pod numerem [...], zainicjonowanej na wniosek inwestora, wedle Wojewody powinna znaleźć się informacja, że skarżący wystąpili do Starostwa Powiatowego w G. o zmianę danych w ewidencji i bezpodstawne przyjęcie, iż brak takiej wzmianki obciąża skarżących; - art. 22 ust. 2 w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.i.k. poprzez błędną wykładnię przejawiającą się w stwierdzeniu, że z treści art. 22 ust. 2 P.g.i.k. wynika, że właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, są zobowiązani do dokonania należytych zmian, składając wniosek o zmianę danych w ewidencji gruntów i budynków w Wydziale Geodezji i Katastru w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian, w sytuacji gdy przepis ten zawiera zdanie drugie o następującej treści: "Obowiązek ten nie dotyczy zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych, orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej", co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że za aktualność danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków odpowiadają wyłącznie właściciele nieruchomości i brak aktualności danych stanowi wyłącznie winę właścicieli nieruchomości; - art. 22 ust. 2 P.g.i.k. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie domniemania przez Wojewodę, iż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków należy uznać za aktualne, w sytuacji gdy - jak wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu - skarżący informował organ architektoniczny budowlany (Starostę) zarówno o rozpoczęciu, jak i o zakończeniu budowy budynku przy ul. S. [...] w G., co oznacza, że informacje te, stosowanie do art. 22 ust. 2 zdanie 2 P.g.i.k., winny zostać odnotowane w ewidencji gruntów i budynków; - art. 15b ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. poprzez brak jego uwzględnienia przy ocenie uprawdopodobnienia przez stronę braku winy w uchybieniu terminu na wniesienie odwołania, w sytuacji gdy prawidłowe jego zastosowanie doprowadziłoby do przyjęcia, że po stronie organu rozpatrującego sprawę leżał obowiązek poszukiwania aktualnego adresu zamieszkania skarżącego; - art. 2 pkt 8 w zw. z art. 20 ust. 1, art. 24-26 P.g.i.k. przez uznanie, że ewidencja gruntów jest zbiorem danych zawierających w szczególności adresy zamieszkania osób, w sytuacji gdy ewidencja gruntów i budynków stanowi system informacyjny zapewniający jedynie gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie informacji o gruntach, budynkach i lokalach, a nie o adresach zamieszkania ich właścicieli; - art. 2-3 w zw. z art. 8 pkt 14 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności przez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy te przepisy stanowią, że to ewidencja ludności polega na rejestracji określonych w ustawie podstawowych danych identyfikujących tożsamość osób fizycznych, a jej częścią jest urzędowy rejestr mieszkańców i zamieszkania; II. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 58 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu, w sytuacji gdy we wniosku o uchybienie terminu wskazano, że organ I instancji kierował korespondencję w sprawie na niewłaściwy adres, w sposób sprzeczny z treścią art. 42 k.p.a., albowiem organowi I instancji znane było z urzędu, że: Burmistrz Gminy i Miasta G. zawiadomieniem z 5 stycznia 2023 r. nadał numer porządkowy na działce gdzie skarżący zamieszkują, skarżący rozpoczęli i zakończyli budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] (działka sąsiadująca względem planowanej inwestycji), dla której następnie został przypisany adres: S. [...] w G. (Starosta był również organem właściwym w sprawie budowy prowadzonej przez strony), zaś na podstawie dokumentu załączonego przez inwestora pod nazwą "analiza przesłaniania", znajdującego się w aktach sprawy, wynika, że budynek pod adresem: S. [...] w G. jest użytkowany (sam inwestor powoływał się na tę okoliczność); - art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów państwowych przez uznanie, że skarżący byli prawidłowo zawiadamiani o toczącym się postępowaniu (poprzez wysyłanie korespondencji na błędny adres), mimo że organ znał ich prawidłowy adres z urzędu, w tym na podstawie informacji zgromadzonych w toku postępowania o uzyskanie pozwolenia na budowę prowadzonego przez Starostę pod numerem [...]; - art. 133 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez przyjęcie przez Wojewodę za podstawę rozstrzygnięcia informacji, jakie zostały ujęte w piśmie Starosty przekazującym akta sprawy do organu II instancji, w sytuacji gdy takie pismo nie może zastąpić, ani uzupełniać akt postępowania, albowiem jest ono wyłącznie czynnością materialno-techniczną; - art 8 k.p.a. w zw. z art. 125 § 3 k.p.a. przejawiające się w braku wyjaśnienia, dlaczego przedstawione przez skarżącego argumenty dotyczące przywrócenia terminu są dla Wojewody niezrozumiałe (str. 3 decyzji); - art. 77 k.p.a. i art. 41 § 1 i 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, iż strona powinna zawiadomić organ o zmianie swojego adresu jeszcze przed doręczeniem jej pierwszego pisma w danym postępowaniu administracyjnym; - art. 44 k.p.a. poprzez błędne uznanie pisma za doręczone, w sytuacji gdy dotyczyło to m.in. pierwszego pisma w sprawie. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinęli swoje zarzuty, wskazując m.in. na fakt, że w niniejszej sprawie organ I instancji od początku wysyłał korespondencję na błędny adres. Wojewoda bezzasadnie przyjął tezę o prymacie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków nad innymi zbiorami danych, jak również bezzasadnie przyjął, iż oparcie się tylko i wyłącznie na tych danych jest wystarczające do wysyłania korespondencji do stron postępowania. Ponadto Wojewoda zwolnił organ I instancji z obowiązku podejmowania wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a zatem z podstawowej zasady postępowania administracyjnego unormowanej w art. 7 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Uczestnik postępowania K. Spółka [...] z siedzibą w J. S., gmina M., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, w piśmie z 16 września 2024 r. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu swojego stanowiska szeroko argumentował, że skarżący uchybili terminowi do wniesienia odwołania wyłącznie z własnej winy, którzy nie zawiadomili organu I instancji o zmianie swojego adresu zamieszkania do czasu wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, a wyłącznym jej kryterium jest legalność, czyli zgodność z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492). W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę naruszenia prawa i przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Z istoty kontroli legalności wynika, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Badając legalność zaskarżonego postanowienia w granicach wyznaczonych przez ww. przepisy, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Skarżący, domagając się przywrócenia terminu, powinni byli więc dopełnić czynności, dla której określony był termin oraz zachować siedmiodniowy termin od ustania przyczyny uchybienia terminu do jej wniesienia. Spełnienie tych warunków w sprawie niniejszej jest bezsporne. Skarżący wskazali bowiem, że o decyzji organu I instancji dowiedzieli się 20 lutego 2024 r., wskazali też na okoliczności temu towarzyszące, a wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem złożyli 27 lutego 2024 r. Z punktu widzenia niniejszej sprawy kluczowe jest ustalenie, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżących, przy czym brak winy w uchybieniu terminowi, jak się jednolicie przyjmuje w orzecznictwie, zachodzi wtedy, gdy dokonanie czynności było niemożliwe z uwagi na przeszkodę, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W realiach przedmiotowej sprawy skarżący wywodzą, że brak ich winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania wynikał z wadliwości doręczenia im decyzji organu I instancji. Decyzja z 21 grudnia 2023 r. nr [...] została doręczona skarżącym w trybie podwójnego awiza pod adresem zamieszkania wynikającym z ewidencji gruntów i budynków, tj. ul. D. [...] w W.. Skarżący kwestionują powyższe ustalenia twierdząc, że w kontrolowanej sprawie nie otrzymali żadnego pisma, w tym również nawet zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Podnieśli, że od dłuższego czasu zamieszkują pod adresem: ul. S. [...], [...] G.. Skarżący wskazali, że informowali organ architektoniczno – budowlany, tj. Starostę, o rozpoczęciu jak i o zakończeniu budowy budynku przy ul. S. [...] w G.. Ponadto zawiadomieniem z 5 stycznia 2023 r. Burmistrz Gminy i Miasta G. nadał numer porządkowy na działce, gdzie skarżący zamieszkują. Stosownie do art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Przepisy zawarte w art. 39 do 49 k.p.a. nie regulują zasad ustalania adresów stron, zatem adresy te należy ustalać przy zastosowaniu wszelkich możliwych środków do uzyskania informacji w tym zakresie, które nie są sprzeczne z prawem (por. wyrok NSA z 3 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 593/07, publ. cbosa). Wskazać zatem należy, że stosownie do art. 7 k.p.a. na organach ciąży obowiązek podejmowania wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym ustalenia prawidłowego kręgu uczestników postępowania. Z art. 42 § 1 k.p.a. wynika, że podstawowym miejscem doręczeń pism osobie fizycznej jest mieszkanie adresata. Przez pojęcie mieszkania należy rozumieć rzeczywiste, faktyczne (a nie prawne, czyli wynikające z zameldowania) mieszkanie. Mieszkaniem takim jest więc każde miejsce, w którym adresat przebywa z zamiarem dłuższego - a nie wyłącznie krótkotrwałego - pobytu, którego okres jest na tyle długi, że umożliwia on dokonanie doręczeń pism (por. wyrok NSA z 21 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 120/09, publ. cbosa). Miejsce zamieszkania (tj. mieszkanie, o którym mowa w art. 42 k.p.a.) należy definiować jako miejsce, w którym osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Takie rozumienie zgodne jest z definicją ustawową miejsca zamieszkania wynikającą z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 - "miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu"), która z kolei jest spójna z definicją stałego pobytu wynikającą z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 736 - "pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania"). Sąd zwraca uwagę na pogląd wynikający z orzecznictwa sądów administracyjnych, że w postępowaniach z zakresu Prawa budowlanego dane adresowe właściciela nieruchomości ujęte w ewidencji gruntów i budynków nie mogą stanowić wyłącznej podstawy ustaleń adresów stron, a z pewnością nie można wywodzić, że skutkiem niezgłoszenia staroście prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków zmian dotyczących adresu właściciela nieruchomości ujętej w ewidencji gruntów jest skuteczność doręczenia w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę prowadzonego przez organ architektoniczno-budowlany pism na adres z ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok WSA w Kielcach z 28 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 2/24, publ. Lex nr 3728821). Powyższe wskazuje, że błędne jest stanowisko Wojewody, że w niniejszej sprawie nastąpiło prawidłowe doręczenie pism dla skarżących, gdyż wymienione w art. 22 ust. 2 P.g.i.k. dane adresowe nie są wiążące – co do zasady – dla organów prowadzących postępowanie administracyjne z zakresu Prawa budowlanego. Z art. 21 ust. 1 P.g.i.k. wynika bowiem, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych (por. wyrok WSA w Gliwicach z 18 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 1005/20, publ. cbosa). Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że do obowiązków organu I instancji należy ustalenie nie fikcyjnego, lecz rzeczywistego adresu strony, na podstawie wszelkich dostępnych informacji, nie tylko tych zamieszczonych w ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok NSA z 3 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 593/07, publ. Lex nr 516812, wyrok WSA w Poznaniu z 23 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Po 298/22, publ. Lex nr 3357804). Wprawdzie w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 P.g.i.k. wskazuje się właścicieli nieruchomości oraz ich miejsce pobytu stałego, lecz przepis ten nie ma na celu stworzenia katalogu danych adresowych, do którego organ administracji publicznej mógłby sięgnąć, ustalając adresy stron postępowań. Podczas tych ustaleń można z tych danych skorzystać, ale wedle takich samych reguł jak ze wszystkich innych materiałów, czyli w szczególności z zachowaniem niezbędnego krytycyzmu, zakładającego konieczność sprawdzenia ich aktualności i prawdziwości poprzez skonfrontowanie ich z treścią innych rejestrów urzędowych czy dokumentów w razie jakichkolwiek wątpliwości w analizowanej materii (por. wyroki NSA: z 17 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3137/18, z 10 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1655/20, publ. cbosa, wyrok WSA w Poznaniu z 23 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Po 298/22, publ. Lex nr 3357804). Organ odwoławczy, rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, nie zauważył, że wnioskodawcy nie mieli w toku niniejszego postępowania informacji, że korespondencja dla nich kierowana jest na niewłaściwy adres, mimo że są bezpośrednimi sąsiadami działki wchodzącej w skład terenu inwestycji, a z dokumentacji projektowej wynika, że sporządzona w sprawie analiza nasłonecznienia i przesłaniania uwzględniała ich budynek mieszkalny jednorodzinny usytuowany na działce nr [...]. Natomiast przywiązał nadmierną wagę do faktu, że wnioskodawcy nie dopełnili wynikającego z art. 22 ust. 2 P.g.i.k. obowiązku zgłoszenia staroście prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków zmiany danych objętych ewidencją, czyli swojego aktualnego adresu. Zdaniem Sądu okoliczność ta nie wywołuje na gruncie przedmiotowego postępowania administracyjnego następstw prawnych, polegających na domniemaniu prawidłowości adresu stron ujawnionego w ewidencji, co do którego nie dokonano zgłoszenia aktualizacyjnego, i wynikającej z niego skuteczności doręczenia na ten adres. Przepis art. 22 ust. 2 P.g.i.k. nie zmienia ustanowionej w art. 41 k.p.a. reguły, zgodnie z którą w toku postępowania, strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu (§ 1) oraz że w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2). Z uwagi na powyższe nie można przyjąć, jak to uczynił organ odwoławczy, że dane z ewidencji gruntów, w tym adres zamieszkania strony, stanowią podstawową informację o miejscu zamieszkania strony na potrzeby postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę. Przepis art. 20 ust. 2 pkt 2 P.g.i.k. nie stanowi normy o charakterze procesowym, uchylającym w uregulowanym tam zakresie przepisy k.p.a. dotyczące doręczania pism stronom postępowania. Przepis ten ma charakter ogólny, stanowi pewną dyspozycję o charakterze materialnym, z którego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w różnych postępowaniach, w tym także postępowaniach administracyjnych. Z przepisów ustawy P.g.i.k. nie wynika jednak, aby rejestry gruntów miały szczególne, nadrzędne znaczenie jako podstawa do ustalania adresów stron w celu doręczenia im pism w odniesieniu do postępowania o pozwolenie na budowę. Błędne jest zatem przyjęcie, że adres z ewidencji gruntów jest tożsamy z adresem zamieszkania stron. W okolicznościach niniejszej sprawy należało więc uznać, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie było przez skarżących zawinione, ponadto dochowali siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku od ustania przyczyny uchybienia terminu, a do wniosku dołączyli odwołanie. Na marginesie jedynie nadmienić należy, że argumentacja ta schodzi nieco na dalszy plan wobec treści art. 15b ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 307), który nakłada na podmiot publiczny obowiązek wykorzystywania danych kontaktowych osoby fizycznej, gromadzonych w rejestrze publicznym lub systemach teleinformatycznych w celu ochrony jej interesu prawnego lub faktycznego. Co więcej, ustawodawca wprowadził w tym przepisie regułę, zgodnie z którą brak odpowiedzi osoby fizycznej na próbę nawiązania przez podmiot publiczny kontaktu z wykorzystaniem danych kontaktowych nie może negatywnie wpłynąć na jej sytuację prawną lub faktyczną (tak też wyrok WSA w Gliwicach z 18 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 1005/20, publ. cbosa). Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydano w warunkach nieprawidłowo ocenionej przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Dlatego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935). Ponownie rozpatrując sprawę, organ odwoławczy uwzględni powyższe stanowisko Sądu, mając na uwadze art. 153 p.p.s.a.