VIII SA/Wa 471/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Ministra Finansów o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2013 r. sygn. akt: VIII SA/Wa 471/13 w sprawie ze skargi Rady [...] w [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia : odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt: VIII SA/Wa 471/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł m.in. o uchyleniu decyzji Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2013 r. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu został doręczony pełnomocnikowi reprezentującemu Ministra Finansów w dniu [...] października 2013 r. (por. zwrotne potwierdzenie odbioru na k. [...] akt sądowych). W dniu [...] listopada 2013 r. (data nadania w UP) Minister Finansów reprezentowany przez pełnomocnika procesowego radcę prawną M. G. złożył do tut. Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. We wniosku pełnomocnik podał, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej spowodowane zostało dużą ilością analogicznych spraw, w których stroną jest Rada [...] w [...] i przekazaniem przedmiotowego wyroku przez pracowników sekretariatu innej osobie niż pełnomocnik reprezentujący Ministra Finansów w sprawie sygn. akt: VIII SA/Wa 471/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Na wstępie należy zaznaczyć, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został złożony w terminie, gdyż jak wynika z wniosku o przywrócenie terminu (pismo z dnia [...] listopada 2013) r. pełnomocnik otrzymał wyrok sądu w dniu [...] listopada 2013 r. Od tej daty rozpoczął się zatem bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. W niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do uchybienia 30-dniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który dla Ministra Finansów upłynął w dniu [...] listopada 2013 r. Tryb złożenia wniosku o przywrócenie terminu szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. Zgodnie z brzmieniem art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie aby wiosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie, określają przepisy § 1-4 art. 87 p.p.s.a. Są nimi: – wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, – uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu, – powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego, – równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że zawarta w dyspozycji art. 86 § 1 p.p.s.a. przesłanka braku winy, warunkująca pozytywne rozpoznanie wniosku, oznacza wykazanie okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były przez niego nie do przewidzenia i nie do usunięcia. Kierunek wykładni sądowej tego przepisu wskazuje, że winę wykluczają przeszkody, których wnioskodawca nie był w stanie przewidzieć, ani im zapobiec. O braku winy można mówić zatem tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Kryterium braku winy należy zatem wiązać z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Niewielkie nawet niedbalstwo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania o przywrócenie uchybionego terminu. A contrario, negatywnej przesłanki zawinienia, która wyłącza możliwość przywrócenia terminu, należy upatrywać w zaniechaniu przez wnioskodawcę tym wszystkim czynnościom, które przy dołożeniu przez niego należytej staranności, zapobiegłyby konsekwencjom, jakie ustawodawca wiąże z upływem terminów do dokonania określonych czynności procesowych. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, iż Minister Finansów nie przedstawił okoliczności, które uprawdopodobniłyby brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a zatem zasadnym jest orzeczenie o odmowie jego przywrócenia. W ocenie Sądu o zasadności wniosku nie może przesądzać argument, iż uchybienie terminu było spowodowane dużą ilością analogicznych spraw oraz błędnym przekazaniem przez pracowników sekretariatu przedmiotowego wyroku innej osobie. Powyższe nie jest następstwem okoliczności niezależnych od Ministra Finansów, lecz wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw. Minister Finansów nie może bowiem oczekiwać, że brak staranności i nadzoru na korespondencją będzie rekompensowany przez Sąd poprzez przywrócenie terminu do dokonania zaniedbanych czynności (por. postanowienia: NSA z dnia 5 września 2012 r., I FZ 333/12 oraz WSA z dnia 5 lipca 2012 r., III SA/Wa 1659/12). Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Kryteria te są jeszcze surowsze w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron (wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 745/98, LEX 42023). Osoby te zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Kryterium należytej staranności jest podwyższone z tej racji, że adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.