VIII SA/Wa 482/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...]maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia wypłaty renty strukturalnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...]marca 2015 r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]na rzecz skarżącego J. M. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją, nr [...] z dnia [...] maja 2015 roku Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( DZ.U nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania J. M., od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. (dalej jako Kierownik ARiMR) , nr [...] z dnia [...] marca 2015 roku o odmowie wznowienia wypłaty renty strukturalnej - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawą wydania decyzji były następujące ustalenia faktyczne i dokonana ocena prawna. W dniu [...] marca 2005 roku Kierownik ARiMR wydał decyzję o przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej, której wysokość była zmieniana w kolejnych latach. W dniu [...] stycznia 2013 roku do ARiMR wpłynęło pismo z Sądu Rejonowego w R., którym została przekazana kopia protokołu z rozprawy z dnia [...] marca 2012 roku w sprawie J. M., R. M., G. M., P. M. i A. P. przeciwko J. M.. Przedmiotowy protokół zawierał oświadczenie J. M. wskazujące na to, że po przekazaniu gospodarstwa rolnego w ramach przyznania renty strukturalnej nadal prowadził działalność rolniczą w tym gospodarstwie. Przejmujący J. M. nie wykonywał żadnych prac . W dniu [...] lutego 2013 roku Kierownik ARiMR wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2005 roku o przyznaniu renty strukturalnej dla J. M.. W dniu [...] marca 2015 roku Kierownik ARiMR wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego wznowionego postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 roku. Podstawą do zwieszenia postępowania był fakt toczącego się postępowania karnego przed Sądem Rejonowym w R. gdzie został skierowany przeciwko J. M. akt oskarżenia o czyn z art. 286 § 1 k. k. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 roku Kierownik ARiMR wydał decyzję o zawieszeniu wypłaty J. M. renty strukturalnej. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 roku Dyrektor ARiMR orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Skarga na przywołaną decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2015 roku, syg. akt VIII SA/Wa 961/14. W dniu [...] stycznia 2015 roku J. M. złożył wniosek do Kierownika ARiMR o wznowienie wypłaty zawieszonej renty strukturalnej. We wniosku skarżący podniósł, że wycofuje swoje oświadczenie złożone przed Sądem Rejonowym w sprawie [...] o rzekomym prowadzeniu działalności rolniczej. Wskazywał, że liczne schorzenia uniemożliwiają mu w ogóle wykonywanie jakichkolwiek czynności fizycznych. Nadto podawał, że podawał przed sądem nieprawdziwe okoliczności aby zwiększyć szansę na swoją wygraną w sprawie cywilnej. W dniu [...] marca 2015 roku Kierownik ARiMR po przeprowadzeniu postępowania wydał decyzję nr [...] o odmowie wznowienia wypłaty renty strukturalnej. Na przedmiotową decyzję strona wniosła odwołanie. Organ odwoławczy wskazał, że mając na względzie składanie przez skarżącego skrajnie różniących się oświadczeń w przedmiocie zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej organ nie uznaje kolejnego oświadczenia w tym przedmiocie za wiarygodne. Odwołanie złożonego przed sądem oświadczenia o niezaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej winno być złożone przed odnośnym sądem. W ocenie organu odwoławczego istniała podstawa do wznowienia postępowania i wstrzymania wypłaty renty strukturalnej. Przy obecnie prezentowanym oświadczeniu o nieprowadzeniu działalności rolniczej po przekazaniu gospodarstwa skarżący nie wskazuje jaką rolę w przedmiotowej sprawie pełnił przejmujący gospodarstwo rolne, skoro wcześniej podnosił, że nie wykonywał on żadnych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł J. M.. Przedmiotowej decyzji zarzucał naruszenie: 1) prawa procesowego a) art. 7, art. 8, art. 9, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, błędne ustalenie, że skarżący nie wykazał, że złożone oświadczenie przez skarżącego przed Sądem Rejonowym w R. w sprawie [...] zostało wycofane bądź odwołane oraz, że w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że złożone oświadczenie było nieprawdą, a tym samym nie ma podstaw do wznowienia wypłaty renty strukturalnej; b) § 15 ust.3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (DZ.U nr 114, poz. 1191 ze zm. dalej jako rozporządzenie) poprzez błędną wykładnię wskazanego przepisu polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że na gruncie niniejszej sprawy brak jest podstaw do wznowienia wypłaty renty strukturalnej. Z uwagi na powyższe skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podnosił, że we wniosku z [...] stycznia 2015 roku domagał się wznowienia wypłaty renty strukturalnej za okres od daty jej zawieszenia do października 2014 roku. Wskazywał, że jego oświadczenie złożone przed sądem cywilnym nie miało żadnego związku z prowadzeniem działalności rolniczej po uzyskaniu renty strukturalnej. Sprawa cywilna przed Sądem Rejonowym została zakończona, a jej przedmiotem nie była kwestia prowadzenia działalności rolniczej po uzyskaniu renty strukturalnej. Postępowanie karne prowadzone przeciwko skarżącemu nie ma żadnego związku z przedmiotową sprawą, a analiza zebranych tam dowodów prowadzi do wniosku, że po uzyskaniu renty strukturalnej przekazane gospodarstwo nie było uprawiane. Skarżący wskazywał, że żądanie odwołania oświadczenia złożonego przed sądem jest niemożliwe do spełnienia z uwagi na prawomocne zakończenie postępowania cywilnego. W sytuacji gdy przyznanie i zawieszenie renty strukturalnej nastąpiło na podstawie złożonego oświadczenia beneficjenta o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej, to udowodnienie ustania okoliczności powodujących zawieszenie jej wypłaty nie mogło nastąpić w inny sposób niż przez złożenie oświadczenia w tym przedmiocie. Organ miał możliwość zweryfikowania w terenie czy skarżący od daty zawieszenia renty prowadził działalność rolniczą, jednakże nie poczynił żadnych kroków w tym zakresie. Sama odmowa wiary twierdzeniu skarżącego że zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej bez wskazania toku rozumowania możliwego do zweryfikowania w trakcie kontroli instancyjnej zaskarżonej decyzji nie może stanowić wystarczającej przesłanki do odmowy wznowienia wypłaty zawieszonej renty strukturalnej. W ocenie skarżącego dla sprawy nie ma znaczenia, że w październiku 2014 roku upłynął okres na jaki została przyznana renta strukturalna, bowiem skarżący domagał się wypłaty zaległych świadczeń. Skarżący podsumowując swoje stanowisko wskazał, że skoro złożył o odwołaniu jego zeznań złożonych przed Sądem Rejonowym w R. to stanowi wystarczającą przesłankę do uznania, że ustały okoliczności o których mowa w § 15 ust. 3 rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy( por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 roku, syg. akt S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7). Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego( por. wyrok NSA z 7 października 2002 roku, syg. akt II SA 2554/04, LEX nr 77 220). W ocenie Sądu zarzuty skargi znajdują swoje usprawiedliwienie. W ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji - na podstawie art.145 § 1 pkt. 1 lit.c) p.p.s.a. Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art.7 k.p.a., będącej naczelną zasadą postępowania administracyjnego wynika, iż organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17.10.2001 ; I SA 1110/01, LEX 75 516). Decyzje administracyjne wydawane w postępowaniu administracyjnym podlegają rygorom określonym w art.107 § 1 k.p.a. Przepis ten wymienia elementy decyzji administracyjnej- do których należy między innymi jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei § 3 cytowanego przepisu stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji w szczególności powinno zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa. Prawidłowe uzasadnienie umożliwia przeprowadzenie kontroli, czy decyzja została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe uzasadnienie wiąże się z realizacją zasady przekonywania sformułowanej w art.11 k.p.a. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 roku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. orzekł o zawieszeniu J. M. wypłaty renty strukturalnej przyznanej na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2005 roku. Organ odwoławczy utrzymał w mocy przedmiotową decyzję, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2015 roku oddalił skargę J. M.. Podstawą zawieszenia wypłaty renty strukturalnej było oświadczenie skarżącego złożone w sprawie cywilnej, iż prowadził działalność rolniczą mimo uzyskania prawa do przedmiotowego świadczenia. Zgodnie z § 15 ust.3 rozporządzenia wznowienie wypłaty zawieszonej renty strukturalnej następuje na wniosek uprawnionego do renty poczynając od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym ustały okoliczności powodujące zawieszenie jej wypłaty. Podstawą zawieszenia wypłaty renty strukturalnej był fakt prowadzenia działalności rolniczej już po uzyskaniu świadczenia. Tak więc podstawą wznowienia wypłaty zawieszonego świadczenia powinno być ustalenie, czy ustały okoliczności powodujące zawieszenie wypłaty świadczenia tj. czy skarżący zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej i w tym zakresie winno być przeprowadzone szczegółowe postępowanie wyjaśniające. W ocenie Sądu fakt odwołania swojego oświadczenia przez skarżącego nie miał decydującego znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Należy zgodzić się ze skarżącym, że w tym zakresie organ nie przeprowadził niewadliwych ustaleń faktycznych, które dawałyby podstawę do prawidłowego zastosowania prawa materialnego. Fakt, że skarżący podjął działalność rolniczą po uzyskaniu prawa do renty nie może przesądzać, że działalność ta była nadal przez niego kontynuowana. Skarżący we wniosku wskazywał, że od dłuższego czasu nie uprawia już gospodarstwa rolnego, a złożone oświadczenie było nieprawdziwe i miało służyć zwiększeniu szans na wygranie sprawy przed sądem powszechnym. Wskazywanie przez organ, iż jedynie skutecznym sposobem na odwieszenie prawa do renty strukturalnej mogłoby być tylko odwołanie oświadczenia złożonego przez sądem powszechnym nie znajduje swojego uzasadnienia. W ocenie sądu w sprawie organ prowadząc postępowanie winien jednoznacznie przesądzić, czy i kiedy ustały okoliczności stanowiące podstawę zawieszenia. Brak ustaleń w tym zakresie czyni orzekanie merytoryczne w sprawie jako przedwczesne. Należy zauważyć, iż decyzja o przyznaniu renty strukturalnej dla skarżącego nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, co dawało mu prawo do otrzymania świadczenia mu przyznanego za okres gdy ustały okoliczności stanowiące podstawę wznowienia wypłaty świadczenia. Należy zauważyć, iż datą wznowienia wypłaty renty strukturalnej jest miesiąc następujący po miesiącu kiedy ustały okoliczności stanowiące podstawę wznowienia. W sytuacji gdy okres na który została przyznana renta strukturalna się skończył, to należy uznać, iż żądanie wznowienia wypłaty renty po ustaniu przyczyny zawieszenia będzie odnosiło się do wypłaty świadczenia za okres gdy ustała przyczyna jej zawieszenia do czasu gdy ustało prawo do renty. Należy uznać, że gdy prawo do renty powstało na podstawie decyzji administracyjnej, to żądanie wypłaty świadczenia należnego może być dochodzone w trybie postępowania administracyjnego. W sytuacji gdy ustała przyczyna zawieszenia wypłaty świadczenia, winno ono zostać wypłacone w związku z tym, że zostało przyznane ostateczną decyzją administracyjną. W związku z uchybieniami procesowymi mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I Instancji. Organ ponownie rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności poczyni ustalenia faktyczne czy i kiedy skarżący zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, co mogło stanowić podstawę do odwieszenia wypłaty przyznanego świadczenia – renty strukturalnej. Następnie dopiero przejdzie do zastosowania przepisów prawa materialnego. Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.