VIII SA/Wa 483/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-07
Skład orzekający: Artur Kot, Leszek Kobylski, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, jeśli powołuje się jedynie na ogólne cele statutowe i ogólne zagrożenia związane z planowaną inwestycją, nie wykazując konkretnego interesu społecznego?Ratio decidendi
Organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, jeśli spełnione są łącznie dwie przesłanki: cel statutowy organizacji oraz interes społeczny. Samo powołanie się na ogólne cele statutowe i ogólne zagrożenia związane z inwestycją, bez konkretnego wykazania interesu społecznego i jego związku z przedmiotem postępowania, nie jest wystarczające do dopuszczenia organizacji do udziału w sprawie.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wystąpiło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla budowy elektrowni wiatrowej, powołując się na cele statutowe i interes społeczny. Organ I instancji odmówił dopuszczenia, uznając brak konkretnego interesu społecznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, stwierdzając, że choć cele statutowe są spełnione, brak jest interesu społecznego. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "Kolegium", "organ"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej "k.p.a.), po rozpoznaniu zażalenia Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w P. (dalej: "skarżący", "Stowarzyszenie") na postanowienie Burmistrza I. (dalej: "organ I instancji", "Burmistrz") z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [...] o odmowie dopuszczenia na prawach strony Stowarzyszenia "[...]" w postępowaniu prowadzonym z wniosku H. [...] sp. z o.o. o ustalenie warunków zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej wraz z niezbędną infrastrukturą w S. na działce nr [...] – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
W dniu [...] listopada 2012 r. Stowarzyszenie wystąpiło do organu I instancji
o dopuszczenie, na podstawie art. 31 k.p.a., na prawach strony do udziału
w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą, obejmującą budowę placu manewrowego, drogi dojazdowej, linii energetycznej na wskazanych kilkunastu działkach położonych w gminie I. Wśród wskazanych działek znajdowała się również działka nr ewid. gruntu [...] (obecnie [...]) położona w S. W przedmiotowym wniosku podniesiono, iż postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie jest związane z celami statutowymi Stowarzyszenia. Za jego dopuszczeniem przemawia także wzgląd na ochronę interesu społecznego, który został wyrażony w protestach, petycjach i sprzeciwach, pod którymi podpisało się ponad 1500 osób. Podniesiono, że Urząd Gminy prowadzi publicznie dostępne wykazy, które nie zawierają jednak wszystkich danych o wnioskach o wydanie decyzji i o decyzjach, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Nadto Stowarzyszenie nadmieniło, że zgodnie z art. 31 k.p.a. organizacja społeczna może, w sprawie dotyczącej innej osoby, występować z wnioskiem
o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu, gdy jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Wskazało, iż celem Stowarzyszenia jest m.in. zachowanie walorów przyrodniczych krajobrazowych
i zasobów historyczno - kulturowych na terenie gminy I., wspieranie i mobilizowanie społeczności lokalnej w ochronie środowiska i współdziałanie z samorządem terytorialnym. Natomiast Stowarzyszenie realizuje swoje cele poprzez m.in. uczestnictwo w postępowaniach administracyjnych zakresie określonym prawem, we wszystkich sprawach związanych z celami Stowarzyszenia, ze szczególnym uwzględnieniem spraw z zakresu ustalania lokalizacji inwestycji oddziałujących na środowisko w tym elektrowni wiatrowych. Zdaniem Stowarzyszenia planowana budowa farmy wiatrowej jest inwestycją mogącą w znaczący sposób oddziaływać na środowisko, a w interesie publicznym leży ochrona środowiska przed potencjalnymi, negatywnymi oddziaływaniami ww. przedsięwzięcia, którego realizacja może spowodować znaczącą ingerencję w środowisko, będące dobrem wspólnym całego społeczeństwa. Budowa elektrowni wiatrowej może oddziaływać na środowisko,
a w interesie publicznym i społecznym jest sprawdzenie, czy to oddziaływanie nie jest negatywne. W niniejszej sprawie interes społeczny polega również na tym, aby Stowarzyszenie mogło wypełniać swoje cele regulaminowe.
Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. Burmistrz wezwał Stowarzyszenie do udowodnienia ekologicznej działalności na rzecz ochrony środowiska naturalnego, przedłożenia listy członków Stowarzyszenia oraz do przedstawienia szczegółowej argumentacji dotyczącej istnienia interesu społecznego.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu, Stowarzyszenie powołało się na zapisy "Regulaminu działania Stowarzyszenia [...]" oraz na dotychczasowe protesty ludności. Podniosło, że elektrownie mają być sytuowane na cennych rolniczo gruntach, w bliskiej odległości od zabudowań (już od [...] m). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydana została bez uprzedniego przeprowadzenia konsultacji społecznych. Władze gminy zapewniały o nie zezwalaniu na budowę elektrowni w przypadku protestów ze strony mieszkańców, jednak nie dotrzymały danych obietnic. Zdaniem Stowarzyszenia, Burmistrz prowadząc postępowania, w sposób niewłaściwy ustalał strony mające w nich uczestniczyć. Podkreślono także, że członkami Stowarzyszenia są osoby, dla których wartości przyrodnicze, krajobrazowe, kulturowe są najważniejsze. Niezależnie od poczynionych wyjaśnień Stowarzyszenie odmówiło udzielenia informacji na temat osób będących członkami organizacji powołując się na ochronę danych osobowych.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. organ I instancji działając na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. orzekł o odmowie dopuszczenia na prawach strony Stowarzyszenia w postępowaniu prowadzonym z wniosku H. [...] sp. z o.o. o ustalenie warunków zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej wraz z niezbędną infrastrukturą w S. na działce nr [...]. Uzasadniając Burmistrz wskazał m.in., iż poruszone przez Stowarzyszenie aspekty rzekomych nieprawidłowości, doszukiwanie się wad w prowadzonych postępowaniach administracyjnych dotyczących decyzji środowiskowej, ustalania warunków zabudowy, czy też uchwalania studium, nie stanowią interesu społecznego. Żądanie Stowarzyszenia dotyczące dopuszczenia do postępowania nie pozwala na przyjęcie, że inicjatywa Stowarzyszenia związana jest z interesem społecznym. Organ I instancji wskazał, iż Stowarzyszenie nie przedstawiło okoliczności na skonkretyzowanie tego interesu, jak też brak jest argumentacji przemawiającej za istnieniem interesu społecznego. Nadto Stowarzyszenie nie powołało się na jakikolwiek dowód wskazujący na zagrożenia niosące za sobą zrealizowanie inwestycji, a nawet nie uprawdopodobniło takich zagrożeń, nie przedstawiło również jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego realizację swoich celów.
Konkludując Burmistrz stwierdził, iż Stowarzyszenie nie wykazało, aby w sprawie istniał ustalony i skonkretyzowany w świetle przedmiotu niniejszego postępowania, interes społeczny, uzasadniający dopuszczenie Stowarzyszenia do postępowania prowadzonego z wniosku H. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. o ustalenie warunków zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej wraz z niezbędną infrastrukturą w S. na działce nr [...].
We wniesionym zażaleniu Stowarzyszenie podniosło, iż dołożyło wszelkich starań, aby wypełnić przesłanki umożliwiające dopuszczenie na prawach strony do postępowania. W jego ocenie, to działania organu I instancji uniemożliwiły dostęp do informacji o złożonych wnioskach o ustalenie warunków zabudowy. Podkreślono, że wolą mieszkańców jest udział Stowarzyszenia w postępowaniu, albowiem to właśnie oni składali protesty, pod którymi podpisało się ponad 1570 osób. W ten sposób przejawia się zatem interes społeczny Stowarzyszenia. Nadto Stowarzyszenie wyjaśniło, że
w dniu [...] marca 2012 r. na sesji Rady Miejskiej podjęto uchwałę o wprowadzeniu do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego zapisu
o wyłączeniu budowy farm wiatrowych. Dodało także, że również Stowarzyszenie składało odrębne wnioski odnośnie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, szeroko argumentując wpływ zabudowy elektrowni wiatrowej na środowisko - np. hałas, a istniejąca zabudowa, czy krajobraz chroniony. Podniosło także, iż planowana zabudowa negatywnie wpłynie na kształtowanie krajobrazu z jego elementami przyrodniczymi i kulturowymi.
Rozpoznając sprawę ponownie, na skutek wniesionego zażalenia, Kolegium uzasadniając wskazane na wstępie postanowienie z dnia [...] marca 2013 r. podniosło, iż warunkiem dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu jest jednoczesne spełnienie obu przesłanek wskazanych w art. 31 § 1 k.p.a. Dopuszczenie ma być zatem uzasadnione celami statutowymi organizacji oraz przemawiającym za tym interesem społecznym. Nie spełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że organ administracji winien odmówić żądaniu organizacji.
W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie bezspornym jest wystąpienie pierwszej z wymienionych w art. 31 § 1 k.p.a. przesłanek (cele statutowe), jednakże za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu nie przemawia interes społeczny. Kolegium stwierdziło, że ogólnikowość zgłoszonego żądania Stowarzyszenia dotyczącego dopuszczenia do postępowania nie pozwala na przyjęcie, że inicjatywa ta związana jest z interesem społecznym. W realiach niniejszej sprawy Stowarzyszenie nie przedstawiło bowiem okoliczności pozwalających na skonkretyzowanie tego interesu. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, iż organizacja społeczna powinna wykazać zasadność udziału w postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy. Zdaniem Kolegium, organizacja społeczna powinna również wykazać w czym upatruje niemożliwość realizowania inwestycji polegającej na budowie konkretnej elektrowni wiatrowej, lokalizowanej na ściśle określonym terenie. W ocenie organu odwoławczego, w rozpoznawanej sprawie Stowarzyszenie nie odwołało się jednak do konkretnych parametrów zabudowy, jakie miałaby naruszać planowana inwestycja, jakie realne zagrożenia naruszenia prawa niesie jej realizacja. Uznało, iż nie jest przy tym wystarczające powoływanie się na ogólne wartości, takie jak ład przestrzenny, czy dbałość o interesy mieszkańców gminy I., a także rodzaj inwestycji objętej wnioskiem (elektrownia wiatrowa). Jednocześnie Kolegium podniosło, iż nie bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, że Stowarzyszenie czynnie uczestniczyło
w postępowaniach administracyjnych mających na celu wzruszenie decyzji Burmistrza o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego,
a tym samym posiadało szczegółowe informacje o zamiarach inwestora, w tym dokładnych parametrach elektrowni wiatrowych i terenie na jakim mają zostać realizowane. Powołując się na pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 16 lipca 2008 r.
II OSK 843/07, Kolegium wskazało, iż udział organizacji społecznej w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 k.p.a. nie może przy tym służyć partykularnym interesom organizacji społecznej lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych.
Konkludując Kolegium stwierdziło, iż Stowarzyszenie nie powołało się na jakikolwiek dowód wskazujący na zagrożenia niosące za sobą zrealizowanie inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej zlokalizowanej na działce objętej decyzją Burmistrza, a nawet nie uprawdopodobniło takich zagrożeń. Natomiast powołanie się przez organizację na cele statutowe oraz ewentualne ogólne zagrożenia związane
z funkcjonowaniem farm wiatrowych i istniejące w tej sferze zróżnicowane poglądy naukowe nie dają jeszcze podstaw do wyprowadzenia interesu społecznego.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie skarżący wniósł o uchylenie wydanych w sprawie postanowień. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisu art. 7 i art. 31 k.p.a. w związku z art. 2 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647, ze zm., dalej u.p.z.p.), poprzez brak wyczerpującego i rzetelnego zbadania sprawy, czy
w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej zachodzą przesłanki występowania "interesu społecznego (interesu publicznego)" umożliwiające udział Stowarzyszenia w tym postępowaniu z uwzględnieniem odrębności prawnej tego postępowania lokalizacyjnego. Uzasadniając podniosło m.in., że Kolegium błędnie uznało, iż Stowarzyszenie nie wykazało interesu społecznego (interesu publicznego) we wniosku o dopuszczenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony. W jego ocenie brak możliwości udziału Stowarzyszenia w postępowaniu
o wydanie warunków zabudowy doprowadzi do naruszenia interesu publicznego, gdyż wydanie decyzji o warunkach zabudowy naruszy obecną funkcję zabudowy, nie leży
w interesie społeczności lokalnej, nie uwzględnia wymogów ładu przestrzennego, tj. lokalnych uwarunkowań przestrzennych i stworzy obszar w sercu gminy, który stanie się ewidentnym nieużytkiem bez możliwości zamieszkania i pobytu ludzi.
Odpowiadając na skargę, Kolegium podtrzymało argumentację zawartą
w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosło o jej oddalenie jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") zakres kontroli zaskarżonych do Sądu postanowień ograniczony jest do ich oceny zgodności z prawem i tylko
w zakresie objętym przedmiotem danego postanowienia.
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego aktu, Sąd w pełni podzielił stanowisko SKO w R., wyczerpująco uzasadnione w kwestionowanym postanowieniu.
Zgodnie z regulacją art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a., aby organizacja społeczna mogła
w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, muszą zostać spełnione jednocześnie dwie przesłanki:
1) żądanie organizacji społecznej musi mieć uzasadnienie w jej celach statutowych i
2) za tym żądaniem musi przemawiać interes społeczny.
W sprawie nie było sporne, że Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w P. jest organizacją społeczną. Nie budziło też wątpliwości, że określone
w pkt 7 ppkt 10 oraz pkt 8 ppkt 10 Regulaminu Stowarzyszenia cele określone jako "angażowanie się na rzecz ochrony oraz promocji środowiska naturalnego, krajobrazu
i zasobów historyczno-kulturowych i w związku z tym ocenianie, informowanie
i ustosunkowywanie się do planowanych i realizowanych przedsięwzięć oraz inwestycji oddziaływujących na środowisko i przyrodę, np. elektrownie wiatrowe, wytwórnie mas bitumicznych, zakłady utylizacji odpadów i inne", jak i sposoby realizacji tych celów przez "uczestniczenie jako strona w rozumieniu kpa w postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez organy państwowe i samorządowe dotyczących mieszkańców i obszaru działania stowarzyszenia, w szczególności w postępowaniach dotyczących decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, decyzji
o ustaleniu lokalizacji dla inwestycji znacząco oddziaływującej na środowisko, w tym elektrowni wiatrowych wraz z ich infrastrukturą, wytwórni mas bitumicznych, zakładów utylizacji odpadów i innych", chociaż zostało sformułowane bardzo ogólnie, to wyczerpuje pierwszą z przesłanek wymienionych w art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a.
Kontrowersję natomiast budziło istnienie w sprawie interesu społecznego, który przemawiałby za uprawnieniem skarżącego Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w postępowaniu prowadzonym z wniosku H. [...] sp. z o.o. o ustalenie warunków zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej wraz z niezbędną infrastrukturą w S. na działce nr [...].
Podkreślić należy, iż organizacje społeczne mogą realizować swoje zadania statutowe poprzez reprezentację i ochronę owego interesu społecznego, pod warunkiem wskazania zasadności swojego udziału w konkretnym postępowaniu. Organ nie jest zobowiązany do każdorazowego uwzględnienia wniosku organizacji społecznej z tego powodu, że charakter rozpoznawanej sprawy jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności, a organizacja twierdzi, że reprezentuje interes społeczny.
Pojęcie "interesu społecznego" jest pojęciem niedookreślonym. Interes ten nie jest ustalony raz na zawsze, lecz jego treść jest ciągle zmieniającą się kompozycją
i balansem różnorodnych wartości określonego społeczeństwa w określonym czasie (zob. M. Wyrzykowski, Pojęcie interesu społecznego w prawie administracyjnym, Warszawa 1986, s. 209). Określenie, co jest zgodne z interesem społecznym, a co jest z nim sprzeczne lub obojętne, winno każdorazowo nastąpić na podstawie całokształtu stanu prawnego i faktycznego sprawy będącej przedmiotem postępowania.
W rezultacie zatem stwierdzenie potrzeby reprezentacji i ochrony interesu społecznego w konkretnym postępowaniu uzależnione jest wyłącznie od oceny organu prowadzącego postępowanie. Podkreślić należy, że przy interpretacji przepisów prawa zawierających zwroty niedookreślone nie występuje uznanie administracyjne, pomimo pewnego luzu decyzyjnego, gdyż ich znaczenie zostaje ustalone w wyniku wykładni prawa. Zatem kategoria interesu społecznego jest pojęciem nieostrym, któremu organ prowadzący postępowanie powinien nadać znaczenie w kontekście konkretnej sprawy administracyjnej. W ramach czynności podjętych w zakresie analizy przesłanek przewidzianych dla udziału organizacji społecznej, organ administracji publicznej powinien:
1) ustalić zasadniczy cel statutowy organizacji,
2) rozpoznać interes społeczny w rozstrzyganej sprawie,
3) sprawdzić czy interes społeczny wskazywany przez organizację ma taki charakter,
4) rozpatrzyć czy wstąpienie organizacji do sprawy będzie służyć realizacji interesu społecznego na tle indywidualnej sprawy.
Wskazane czynności służą wyjaśnieniu sprawy, a ponadto są odzwierciedleniem zasady harmonizacji, która wymaga właśnie zastosowania reguły kompromisu
i jednocześnie jest nakazem poszukiwania "złotego środka", gdyż - jak się wydaje - nie można zwolnić organu administracyjnego z ciężaru weryfikowania kwalifikacji merytorycznych zgłaszającej się doń organizacji społecznej. Organizacja ubiegająca się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu winna wykazać - konkretnie i szczegółowo - interes społeczny w tym postępowaniu, uzasadnić potrzebę ochrony obiektywnie istniejącego interesu społecznego, a także wskazać jak realnie jest w stanie bronić interesu społecznego. Musi istnieć merytoryczne powiązanie między przedmiotem sprawy, a zakresem działania organizacji, jej osiągnięciami, specjalizacją działania,
a nie tylko jej celami. Za udziałem organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym interes społeczny przemawiał będzie tylko wtedy, gdy będzie ona dysponowała wiedzą merytoryczną w kwestiach objętych swoimi celami statutowymi, ale i rozeznaniem w sprawie, w której ma zamiar uczestniczyć. Sprawa administracyjna, w której wystąpić chce organizacja społeczna, powinna dotyczyć zasadniczych kierunków jej działalności. Cele statutowe organizacji społecznej powinny zatem stanowić główny cel jej działania, a nie cel uzupełniający. Przy tym wskazany zakres statutowej działalności powinien być odpowiednio skonkretyzowany. Nie bez znaczenia będzie też kwestia niekomercyjności, czy rzeczywistości omawianych celów statutowych. Udział organizacji społecznej w postępowaniu na podstawie ww. przepisu nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych. Trzeba mieć na uwadze, że udział organizacji społecznych w postępowaniu nie pozostaje bez wpływu na sytuację prawną pozostałych stron (możliwość dostępu do akt - art. 73 w zw. z art. 31 § 3 k.p.a., możliwość wniesienia środków odwoławczych - art. 127 w zw. z art. 31 § 3 k.p.a., co może wpływać na termin załatwienia sprawy decyzją ostateczną itp.). Powyższe uwarunkowania przesądzają, że skoro udział organizacji społecznych stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 28 k.p.a. oraz ma to jednocześnie wpływ na sytuację procesową pozostałych stron postępowania, przesłanki dopuszczenia organizacji społecznych do udziału
w postępowaniu nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Organizacja powinna (stosownie od okoliczności sprawy - z własnej inicjatywy lub na żądanie organu administracyjnego) uprawdopodobnić, że gdy przystąpi do postępowania to przyczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia celów tego postępowania administracyjnego oraz interes społeczny będzie wówczas wszechstronniej reprezentowany i chroniony. Potrzeba ochrony interesu społecznego zachodzi w przypadku, gdy skutki decyzji administracyjnej wydanej przez organ wpływać będą na sytuację nie tylko strony postępowania, ale także na inne podmioty i otoczenie.
W niniejszej sprawie oprócz wyrażenia zainteresowania jej przedmiotem, skarżące Stowarzyszenie żadnej z powyższych okoliczności nie wykazało. Samo powołanie się na cele statutowe jest niewystarczające, gdy chce się brać udział
w konkretnym postępowaniu. Sąd podziela oceny zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że biorąc pod uwagę specyfikę prowadzonego postępowania
o ustalenie warunków zabudowy, Stowarzyszenie uzasadniając wniosek
o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu lokalizacyjnym, powinno wykazać
w czym upatruje niemożliwość realizowania inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej, jakie realne zagrożenia naruszenia prawa niesie realizacja tej inwestycji. Nie jest przy tym wystarczające, jak trafnie stwierdził organ, powoływanie się na ogólne wartości, takie jak ład przestrzenny, dbałość o interesy mieszkańców gminy I., a także rodzaj inwestycji objętej wnioskiem. Okoliczności te nie dają bowiem podstaw do wywiedzenia interesu społecznego (vide wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. II OSK 2161/10 , LEX nr 1109379).
Trafnie organ podniósł, że skarżące Stowarzyszenie nie powołało się na jakikolwiek dowód, ani nawet nie uprawdopodobniło ewentualnych zagrożeń wynikających z realizacji inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej zlokalizowanej na działce objętej postępowaniem lokalizacyjnym w niniejszej sprawie.
Powoływanie się przez skarżące Stowarzyszenie na cele statutowe oraz ewentualne zagrożenia związane z działaniem farm wiatrowych i funkcjonujące
w związku z eksploatacją tych urządzeń, zróżnicowane poglądy naukowe, nie dają jeszcze podstaw do wyprowadzania konkretnego interesu społecznego.
Zdaniem Sądu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy SKO w R. nie naruszyło również art. 7 k.p.a. oraz art. 2 pkt 4 u.p.z.p., gdyż organy orzekające
w sprawie zachowały zasadę prawdy obiektywnej, wyczerpująco i obiektywnie zbadały wszystkie okoliczności faktyczne i prawne związane z przedmiotową sprawą oraz miały na względzie "interes publiczny" w takim rozumieniu w jakim jest użyty w art. 2 pkt 4 u.p.z.p.
Powyższe doprowadziło organy do prawidłowego rozstrzygnięcia, że skarżące Stowarzyszenie mimo powoływania się na zapisy swojego statutu nie skonkretyzowało "interesu społecznego", który miałby się przekładać na dopuszczenie do udziału
w postępowaniu lokalizacyjnym będącym przedmiotem kontrolowanej sprawy.
Wobec powyższego Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że wymagana przez art. 31 § 1 k.p.a. przesłanka występowania interesu społecznego, uzasadniającego dopuszczenie strony skarżącej do udziału w postępowaniu, nie została wykazana. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, do czego ograniczają się kompetencje Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie dowiodła, by zarówno zaskarżone jak i poprzedzające go postanowienie wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, o którym stanowi przepis art. 145 p.p.s.a. Brak zatem było uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi i z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło