VIII SA/Wa 495/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca), Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 rok oddala skargę. 1.1. Decyzją z [...] kwietnia 2013 r., po rozpatrzeniu odwołania K. L. S.A. z siedzibą w B. (dalej: "skarżąca lub "Spółka""), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B. (dalej: "Burmistrz" lub "organ I instancji") z [...] grudnia 2012 r. Przedmiotem tych decyzji było określenie skarżącej zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2012 w łącznej kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium wskazało między innymi art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej: "PodLokU" lub "u.p.o.l.). Organ I instancji powołał się także na uchwałę Rady Miasta i Gminy B. nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. określającą wysokość stawek w podatku od nieruchomości na 2012 r. 1.2. SKO utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję przyjęło za własne ustalenia faktyczne dokonane przez Burmistrza. Z ustaleń tych wynika, że skarżąca jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej (oznaczonej nr ewiden. działek [...] i [...]), przy ulicy K. nr [...] w B., na której posadowiony jest między innymi budynek (obiekt hotelowo – rozrywkowy z zapleczem gastronomicznym), stanowiący własność Spółki. Budynek przystosowany jest do prowadzenia działalności gospodarczej, choć wymaga uporządkowania (bieżących remontów). Na terenie przedmiotowej nieruchomości siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności gospodarczej posiada skarżąca oraz 10 innych podmiotów gospodarczych (w tym 8 osób prawnych, zob. s. 6 decyzji organu I instancji). Burmistrz uznał, że nieruchomość podlega opodatkowaniu według stawek przewidzianych dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dla opodatkowania według tych stawek wystarczy bowiem sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę. Wpływu na wynik sprawy nie wywierają zatem wskazywane przez Spółkę okoliczności, związane z czasowym brakiem możliwości wykorzystywania budynku na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej (odcięcie dopływu wody i energii elektrycznej z powodu zadłużenia). Organ I instancji stwierdził, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego z udziałem Spółki, że nie wystąpiły okoliczności uzasadniające wyłączenie z opodatkowania przedmiotowej nieruchomości "ze względów technicznych", mocą art. 1a ust. 1 pkt 3 PodLokU. W celu ustalenia podstawy opodatkowania uwzględnił opinie biegłych rzeczoznawców sporządzone w 2009 r. Na podstawie dokonanych w trakcie postępowania za 2012 r. oględzin ustalił bowiem, że opinie te nie straciły na aktualności i stanowią dowód na potrzeby opodatkowania przedmiotowej nieruchomości za 2012 r. co do powierzchni oraz wartości budowli (ogrodzenia i utwardzenia terenu). Zdaniem organu I instancji, brak możliwości wykorzystywania gruntu ze względów technicznych winien być między innymi stwierdzony przez właściwy organ administracji oraz mieć charakter stały, nie tylko czasowy. Burmistrz dodał, że zabudowana nieruchomość gruntowa będąca przedmiotem opodatkowania jest położona w B. i nie jest wykorzystywana na potrzeby rolnicze (nie stanowi użytku rolnego). Nie przysługuje zatem Spółce zwolnienie podatkowe, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) PodLokU. Burmistrz nie uwzględnił danych wynikających z deklaracji złożonej przez Spółkę, gdyż były one różne od danych wynikających z opinii biegłych i różniły się od danych wykazywanych na potrzeby opodatkowania za lata ubiegłe. Spółka nie wykazała zaś w toku postępowania podatkowego, pomimo stosownej inicjatywy dowodowej ze strony organu I instancji, że należy uwzględnić dane wynikające z jej deklaracji dotyczącej podatku od nieruchomości na 2012 r. 1.3. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zakwestionowała zasadność zastosowania stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wskazała na wadliwie ustalony stan faktyczny w tym zakresie. Powtórzyła, że nieruchomość nie jest wykorzystywana na potrzeby działalności gospodarczej z uwagi na brak możliwości korzystania z energii elektrycznej oraz wody. Wystąpiła zatem o uchylenie decyzji Burmistrza. 1.4. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji Kolegium stwierdziło, że stan faktyczny rozpoznawanej sprawy został ustalony prawidłowo. Nieruchomości będące w posiadaniu Spółki zostały trafnie potraktowane jako związane z działalnością gospodarczą. W celu ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego Spółki należało zatem zastosować stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżąca nie wykazała zaś, że w sprawie zaistniały przeszkody w wykorzystywaniu nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Zdaniem SKO, wskazywane przez skarżącą okoliczności dotyczące czasowego braku możliwości wykorzystywania nieruchomości na potrzeby działalności gospodarczej nie mają wpływu na wynik sprawy. Zasadnie organ I instancji uznał bowiem, że kluczowe znaczenie ma fakt posiadania przez Spółkę (podmiot gospodarczy) zabudowanej nieruchomości gruntowej. Kolegium zauważyło nadto, że Burmistrz przeprowadził wielowątkowe postępowanie podatkowe. Zasadnie przyjął, że nie wystąpiły okoliczności pozwalające na zastosowanie wobec skarżącej (nieruchomości) zwolnień podatkowych lub opodatkowanie posiadanych przez Spółkę nieruchomości według innych stawek od przewidzianych w art. 1a ust. 1 pkt 3 PodLokU, czyli związanych z działalnością gospodarczą. SKO zauważyło, iż Spółka nie wykazała, że ze względów technicznych nie może wykorzystywać nieruchomości na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. 2.1. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca. Pismem z [...] czerwca 2013 r. wniosła zatem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję organu odwoławczego. Wystąpiła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Uzasadniając skargę jej autor powtórzył, że organy błędnie przyjęły, iż jedyną okolicznością przemawiającą za brakiem związku nieruchomości posiadanej przez przedsiębiorcę z działalnością gospodarczą jest brak możliwości jej wykorzystywania w tej działalności ze względów technicznych. Dodała, że w tym względzie organy dokonały niewystarczającej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Pominęły przy tym w zupełności podnoszoną przez Spółkę okoliczność, że przez cały rok podatkowy przedmiotowa nieruchomość pozbawiona była mediów, w tym dostaw energii elektrycznej. Dodała, że ponad 80% przedmiotowej nieruchomości nie ma okien i dostępu światła dziennego. Czyli nie może być ona wykorzystywana do działalności gospodarczej ze względów technicznych. Organy błędnie przyjęły także, iż działalności gospodarczej nie prowadzono jedynie w części nieruchomości. Organom orzekającym w sprawie umknął nadto fakt, że jedynym przedmiotem prowadzonej przez Spółkę działalności w 2012 r. była działalność rolnicza, a przedmiotowa nieruchomość stanowiła część gospodarstwa rolnego. 2.2. Odpowiadając na skargę, SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wystąpiło o jej oddalenie. Powtórzyło, że wpływu na wymiar podatku od nieruchomości nie wywiera fakt czasowego niewykorzystywania budynku lub gruntu przez podmiot gospodarczy do prowadzonej działalności gospodarczej z uwagi na zadłużenie. Okoliczność taka nie daje podstaw do uznania, że nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy (osoby prawnej) pozostaje bez związku z działalnością gospodarczą. Brak dostaw energii elektrycznej z powodu zadłużenia w opłatach nie może być uznany za brak możliwości wykorzystywania budynku na potrzeby działalności gospodarczej ze względów technicznych. Przedmiotowa nieruchomość nie stanowi nadto składnika gospodarstwa rolnego. Nie stanowi też użytków rolnych. Należało zatem zastosować stawki dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zgodnie z przepisami art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 i art. 5 PodLokU. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 3.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 u.p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 3.2. Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się także naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (podatkowego) lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. 4.1. Spór w niniejszej sprawie dotyczy zarówno prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe, jak i zasadności zastosowania przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 1a ust. 1 pkt 3 PodLokU. Istota sporu dotyczy zaś wysokości stawek podatku od nieruchomości. Zdaniem organów podatkowych, przedmiotowa nieruchomość będąca w posiadaniu Spółki (okoliczność bezsporna) podlega w całości opodatkowaniu według stawek właściwych dla budynków, gruntów oraz budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zastosowania w sprawie nie znajdują ulgi (zwolnienia) podatkowe. Autor skargi wywodzi zaś, że budynek ze względów technicznych nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Oświadczył, że przez cały rok podatkowy nie była w nim prowadzona działalność gospodarcza. Spółka w 2012 r. prowadziła jedynie działalność rolniczą na gruncie stanowiącym część jej gospodarstwa rolnego. Organy podatkowe nie wyjaśniły dostatecznie okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik sprawy. Autor skargi nie zgadza się ze stanowiskiem organów, w świetle którego sam fakt posiadania przez Spółkę nieruchomości powoduje, że podlegają one opodatkowaniu jako związane z prowadzoną działalnością gospodarcza. 4.2. Ramy prawne. Z art. 1a ust. 1 pkt 3 PodLokU wynika, że użyte w ustawie określenia grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznaczają grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu [podkreślenie Sądu] przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 PodLokU, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. 5.1. Zdaniem Sądu, organy podatkowe trafnie przyjęły, że przedmiotowa nieruchomość podlega w całości opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek przewidzianych dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, czyli według stawek przewidzianych w uchwale Rady Miasta i Gminy B. nr [...] z [...] listopada 2011 r. określającej wysokość stawek w podatku od nieruchomości na 2012 rok w związku z przepisami art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 oraz art. 5 PodLokU. Brak jest przy tym podstaw do wniosku, że sporny budynek (obiekt hotelowo – rozrywkowy z zapleczem gastronomicznym) podlega opodatkowaniu w całości lub w części według stawek niższych, przewidzianych dla tzw. "pozostałych" przedmiotów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Brak jest nadto podstaw do wniosku, że przedmiotowe grunty lub (i) budynek korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie przepisów art. 7 PodLokU, w szczególności na podstawie ust. 1 pkt 4. Zasadnie organy przyjęły jako dowód opinie biegłych sporządzone w 2009 r., zachowujące aktualność na potrzeby podatku od nieruchomości za 2012 r., zgodnie z protokołem oględzin sporządzonym w trakcie postępowania podatkowego. Burmistrz przeprowadził dowody, o których wspominała skarżąca. Podjął szereg stosownych działań, także z udziałem Spółki, zmierzających do ustalenia stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Skoro na terenie spornej nieruchomości poza skarżącą w danym roku podatkowym posiadało siedzibę (prowadziło działalność gospodarczą) także 10 innych przedsiębiorców (osoby fizyczne i osoby prawne), to uznać należy, że nie wystąpiły przeszkody do wykorzystywania poszczególnych przedmiotów podlegających opodatkowaniu na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej "ze względów technicznych". 5.2. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela te poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którymi "względy techniczne" w rozumieniu PodLokU, to takie, które mają tego rodzaju związek z nieruchomością gruntową lub budowlaną, że ze swej natury nieruchomość ta nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia danej działalności gospodarczej. Wyjątek ustawowy powinien być zaś interpretowany ściśle, a więc wykładnia rozszerzająca tego wyjątku jest niedopuszczalna. Tylko w sytuacji łącznego ziszczenia się stanów faktycznych objętych hipotezą tego przepisu nieruchomość będzie podlegała opodatkowaniu według innych stawek, niż związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (zob. wyrok NSA z 14 listopada 2012 r., I FSK 521/11; wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: www.cbois.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA" lub Lex nr 1291570). Pojęcie względów technicznych nie obejmuje swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Ma ono bowiem normatywny kontekst determinowany kryteriami formalnymi właściwymi dla przepisów prawa budowlanego (zob. wyrok NSA z 23 października 2012 r., II FSK 472/11; CBOSA lub Lex nr 1234087). "Względy techniczne" w sposób trwały muszą wyłączać możliwość wykorzystywania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej (zob. wyrok NSA z 14 czerwca 2013 r., II FSK 1974/11 oraz powołane w tym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych; CBOSA). Zarzuty dotyczące nieprzydatności budynków i gruntów do działalności gospodarczej ze względów kubaturowych, tj. braku kanalizacji, złącza gazu (internetu) i energii elektrycznej, czy też drogi dojazdowej, dotyczą materii, która nie wywiera wpływu na wymiar podatku od nieruchomości. W świetle przepisów u.p.o.l. należy bowiem odróżnić stan techniczny obiektu budowlanego (konstrukcji budynku lub budowli), czy gruntu, od stanu instalacji lub (i) urządzeń (wyposażenia) tego obiektu (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 22 sierpnia 2013 r., I SA/Go 306/13; CBOSA lub Lex nr 1363853). 6. W związku z powyższymi rozważaniami, za chybione Sąd uznał wszystkie zarzuty skargi. Dokonując ustaleń faktycznych, organy nie naruszyły bowiem przepisów postępowania podatkowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowo przyjęły, że sporne przedmioty, które posiadała skarżąca w 2012 r., podlegały opodatkowaniu w całości według stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (w tym sporny budynek). Pomimo stosownej inicjatywy dowodowej ze strony organów podatkowych (w szczególności Burmistrza), Spółka nie wykazała, że grunty lub budynek nie są (nie były w 2012 r.) i nie mogą być wykorzystywane na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej ze względów technicznych lub korzystają ze zwolnień (ulg) podatkowych. Budynek wymaga tylko uporządkowania (bieżących remontów). Na terenie przedmiotowej nieruchomości działa poza skarżącą także 10 innych podmiotów gospodarczych (osób fizycznych oraz prawnych). W tej sytuacji nie było potrzeby poszukiwania przez organy podatkowe bliżej nieokreślonych okoliczności mogących wpływać na obniżenie wysokości zobowiązania podatkowego, skoro takich okoliczności nie wskazywała skarżąca. Reasumując, nieruchomości będące w 2012 r. w posiadaniu skarżącej podlegały w świetle oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodzić należy się z organami podatkowymi co do tego, że w realiach niniejszej sprawy bez wpływu na wymiar podatku pozostaje czasowe zaprzestanie prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej w spornym budynku. Organy nie naruszyły zatem przepisów prawa materialnego. W realiach niniejszej sprawy należy zgodzić się także ze stanowiskiem organów, że sam fakt posiadania przez Spółkę nieruchomości uzasadnia zastosowanie stawek właściwych dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżąca nie wykazała bowiem, że wystąpiły okoliczności pozwalające na zastosowanie wyjątku od powyższej reguły, dotyczące "względów technicznych" lub (i) zwolnień podatkowych. 7. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.