VIII SA/Wa 502/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 21 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Spółka jawna – H.S., D.K., B.S z siedzibą w R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] Spółka jawna – H.S., D.K., B.S z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty należności celnych postanawia : odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Pismem z dnia 4 sierpnia 2008 r. "[...]" Spółka jawna H.S., D.K., B.S. (dalej: "strona skarżąca") reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) złożyła skargę na powołaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. Jednocześnie wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek pełnomocnik skarżącej podniósł, iż bezzwłoczna zapłata określonego przez Dyrektora Izby Celnej w W. domiaru należności celnych – i niechybnie należności w podatku od towarów i usług – spowoduje natychmiastową utratę płynności finansowej Spółki. Wskazał jednocześnie, iż zaskarżona decyzja jest jedną z kilkudziesięciu decyzji, którymi organ określił należności celne w wysokości większej od zadeklarowanej. Łączna wysokość obciążeń skarżącej wyniesie przeszło [...] zł. Podniósł nadto, iż skarżąca w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą i na bieżąco ponosi ciężary publicznoprawne w postaci podatku od towarów i usług oraz podatków dochodowych. Zdaniem pełnomocnika skarżącej "uiszczenie należności celnej przez Spółkę spowoduje utratę płynności finansowej oraz konsekwencje w zakresie zatrudnienia, a także realizacji zobowiązań, przede wszystkim podatkowych, przez inne podmioty – kontrahentów spółki. Takie zdarzenie jest z pewnością wyrządzeniem Spółce znacznej szkody i wiąże się z realną obawą wystąpienia nieodwracalnych skutków". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływanej jako "u.p.p.s.a."), zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek strony, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 u.p.p.s.a.). Ciężar dowodu leży przy tym na wnioskodawcy, który powinien przynajmniej uprawdopodobnić, że w jego przypadku spełnione zostały przesłanki wskazane w powołanym przepisie. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd uwzględnia zarówno argumentację wnioskodawcy, jak również dokonuje w tym zakresie oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie. Powodem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia) może być prawdopodobieństwo wyrządzenia skarżącej stronie niepowetowanej szkody na skutek wykonania decyzji (postanowienia), który to akt następnie przez tenże Sąd zostałby wzruszony. W ramach tego postępowania incydentalnego Sąd nie jest władny do przeprowadzenia merytorycznej oceny zaskarżonego aktu, tj. czy jest on zgodny z prawem (zaskarżony akt do momentu jego uchylenia korzysta z domniemania zgodności z prawem). Uznaniu Sądu ustawodawca pozostawił ocenę przytoczonych przez stronę okoliczności, przemawiających jej zdaniem, za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 30 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 251/04; 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 689/04; 22 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 114/05, dotychczas niepublikowane). Nie ulega wątpliwości, że co do zasady, wykonanie aktu nakładającego na stronę skarżącą określone obowiązki może spowodować negatywne konsekwencje finansowe, jednak nie zawsze musi się to łączyć z powstaniem nieodwracalnych skutków, czy wyrządzeniem znacznej szkody. Sąd w niniejszym postępowaniu ocenia jedynie, czy wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować wyżej wymienione skutki, a nie zajmuje się badaniem zasadności postępowania organów administracji publicznej. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji poprzedzić należy analizą przedstawionego przez wnioskodawcę uzasadnienia pod kątem spełnienia przesłanek wskazanych w powołanym wyżej przepisie art. 61 § 3 u.p.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że we wniosku należy co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 u.p.p.s.a. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Dlatego nie wystarcza jedynie złożenie przez skarżącego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających tego rodzaju rozstrzygnięcie. Argumentacja takiego wniosku musi więc być odpowiednia - tzn. w sposób przekonywujący pokazująca konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 u.p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FZ 525/06; niepublikowane). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej załączył do wniosku dokumenty w postaci bilansów zysków i strat za lata 2007 i 2008 r., sprawozdania o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz nakładach na środki trwałe, zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych skarżącej i wyciągów z rachunku bankowego obrazujących stan konta od stycznia 2008 r. Analiza dokumentów nadesłanych przez pełnomocnika skarżącej prowadzi do wniosku, iż brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej nie wykazał, że znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki, określone w przepisie art. 61 § 3 u.p.p.s.a., mogą zaistnieć w wypadku odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy zauważyć, iż wysokość zobowiązania celnego do uiszczenia którego zobowiązana jest skarżąca (na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej w W.) wynosi około [...] zł. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów oraz oświadczeń wspólników skarżącej Spółki wynika, iż w celu uregulowania powyższej należności w czerwcu 2007 r. został zajęty rachunek bankowy Spółki, z którego do chwili obecnej wyegzekwowano kwotę ok. [...] zł. Podstawową przesłanką wstrzymania, jest wykazanie we wniosku, niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym ostatnim wypadku, chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), kiedy nie będzie możliwe przywrócenie stanu pierwotnego. W szczególności, która to szkoda nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Chodzi zatem o sytuację, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu (zob. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r. , sygn. akt GZ 138/04 – opubl. Lex nr 281811). Należy zaznaczyć, iż Spółka prowadzi działalność gospodarczą w sposób profesjonalny począwszy od 2001 r. Jest spółką prawa handlowego i jako profesjonalny podmiot zna prawa rynku oraz ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podkreślić również należy, iż wykonanie decyzji - związane bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym - ma charakter odwracalny. W sytuacji ewentualnego wzruszenia decyzji administracyjnej przez Sąd istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Spółka jawna nie ponosi nadto ciężaru podatku dochodowego, który jest zobowiązaniem ciążącym na jej wspólnikach. Należy również podkreślić, iż twierdzenia Spółki o ewentualnych konsekwencjach w zakresie zatrudnienia oraz realizacji zobowiązań przez inne podmioty (jej kontrahentów) nie zostały poparte stosownymi dowodami (wyliczeniami), wobec czego nie mogą one mieć wpływu na rozstrzygniecie niniejszej sprawy. Ponadto należy zaznaczyć, iż pomimo ciążących na spółce zobowiązań celnych i zajęcia rachunku bankowego od ok. 1,5 roku nadal prowadzi ona działalność gospodarczą w sposób nieprzerwany. Reguluje też swoje bieżące należności. W tej sytuacji Sąd uznał, iż skarżąca nie wykazała, aby w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na marginesie należy dodać, iż postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez Sąd wyroku. W realiach niniejszej sprawy brak jest wystarczających podstaw do kontynuowania postępowania w niniejszej, incydentalnej sprawie, również wobec faktu, iż na obecnym etapie w sprawie został wyznaczony termin rozprawy na dzień 17 grudnia 2008 r. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 u.p.p.s.a, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.