VIII SA/Wa 515/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi W. R. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi w wysokości [...]zł, bowiem utrzymuje się wyłącznie z emerytury, która w wyniku egzekucji, po potrąceniu wynosi [...]zł. Wyjaśnił, że aktualnie pozostaje na utrzymaniu syna, od którego otrzymuje "wikt i opierunek". W związku z tym, że podlega stałej opiece lekarskiej i musi przyjmować leki na ten cel wydaje ok. [...] zł miesięcznie. Pozostała kwota ok. [...]zł wydawana jest na ubrania itp. Z żoną pozostaje w rozdzielności majątkowej i nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. W wyniku uzupełnienia wniosku skarżący podał, że zamieszkuje bezpłatnie u syna, który ponosi bieżące opłaty. Oświadczył, że w ciągu ostatnich pięciu lat nie dokonał zbycia żadnej nieruchomości, ani innego wartościowego prawa majątkowego, a od 2008 r. tj. wykreślenia działalności gospodarczej z ewidencji nie posiada żadnego konta bankowego ani lokat. Do pisma załączył wystawione na syna faktury za telefon, gaz wodę, energię oraz kserokopie tytułów wykonawczych. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach, kiedy spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga to, iż sytuacja materialna rodziny skarżącego była kilkakrotnie przedmiotem analizy sądu administracyjnego, w efekcie której przyznano mu prawo pomocy (m.in. w sprawie III SA/Wa 2027/08) w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Przyznanie skarżącemu prawa pomocy w innych sprawach toczących się przez tym samym sądem nie stanowi podstawy do wydania takiego samego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga to, iż sytuacja materialna rodziny skarżącego była kilkakrotnie przedmiotem analizy sądu administracyjnego, w efekcie której przyznano mu prawo pomocy (m.in. w sprawie III SA/Wa 2027/08 i VIII SA/Wa 219/10) w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Przyznanie skarżącemu prawa pomocy w innych sprawach toczących się przez tym samym sądem nie przesądza o automatycznym wydaniu takiego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Mając jednakże na uwadze, że wpis od skargi ustalony został na kwotę [...]zł zaś dochód skarżącego to emerytura, która po potrąceniu wynosi [...]zł uznano, że aktualnie nie ma on możliwości na poniesienie takiego wydatku. Obowiązek uiszczenia wpisu w wysokości znacznie przewyższającej uzyskiwany dochód, stanowiłby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu, a tym samym kontroli zaskarżonej decyzji. W pozostałym zakresie wniosek podlegał oddaleniu bowiem trudno przesądzać i zakładać, że skarżący posiadający mimo wszystko stały dochód i korzystający z pomocy materialnej syna w znacznym zakresie, nie będzie w stanie ponosić kosztów sądowych - np. opłat kancelaryjnych za podejmowane przez sąd czynności tym bardziej, że wygospodarował on środki na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.