VIII SA/Wa 53/26
WyrokWSA w Warszawie2026-03-12
Skład orzekający: Iwona Owsińska – Gwiazda, Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz – Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Centralnego Biura Antykorupcyjnego (CBA) podlega definicji "aktywności zawodowej" w rozumieniu ustawy "Aktywny rodzic", jeśli jego zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest kierowane bezpośrednio do Narodowego Funduszu Zdrowia, a nie za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że literalna wykładnia art. 7 pkt 2c ustawy "Aktywny rodzic", która wymaga, aby zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego było dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Funkcjonariusz CBA, mimo że podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, jest wykluczony z możliwości otrzymania świadczenia z powodu technicznych aspektów systemu zgłoszeń, co jest nieproporcjonalne i dyskryminujące w porównaniu do innych grup zawodowych objętych podobnym ubezpieczeniem. Dlatego Sąd uchylił decyzje odmawiające przyznania świadczenia.Stan faktyczny
Skarżąca M. Ł. wniosła o przyznanie świadczenia "Aktywni rodzice w pracy" na dziecko. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił przyznania świadczenia, uznając, że drugi rodzic dziecka, będący funkcjonariuszem Centralnego Biura Antykorupcyjnego (CBA), nie spełnia warunku aktywności zawodowej. Powodem była okoliczność, że zgłoszenie funkcjonariusza CBA do ubezpieczenia zdrowotnego jest kierowane bezpośrednio do Narodowego Funduszu Zdrowia, a nie za pośrednictwem ZUS, co jest wymogiem formalnym wynikającym z literalnej wykładni ustawy "Aktywny rodzic". Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję ZUS. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie zasady równości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2026 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia aktywni rodzice w pracy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 maja 2025 r. znak sprawy [...].
Przedmiotem skargi M. Ł. (dalej: skarżąca, strona) jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Prezes ZUS, organ odwoławczy lub organ II instancji) z 26 listopada 2025 r. nr [...] utrzymująca w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 1572; dalej: k.p.a.) decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Zakład, ZUS) z 14.05.2025 r. o odmowie przyznania stronie prawa do świadczenia aktywni rodzice w pracy na dziecko.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
ZUS, po rozpatrzeniu wniosku strony o świadczenie aktywni rodzice w pracy na dziecko Ł. Ł. decyzją z dnia 14 maja 2025 r. odmówił skarżącej przyznania prawa do tego świadczenia, gdyż uznał, że drugi rodzic dziecka nie spełnia warunku aktywności zawodowej, o którym mowa w art. 7 pkt 2 lit. c ustawy z 15 maja 2024r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic" ( Dz. U. z 2024 r. poz. 858; dalej: "ustawa -Aktywny rodzic"). Wskazał, iż zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego zgodnie z art. 77 ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146), funkcjonariusza Centralnego Biura Antykorupcyjnego kierowane jest bezpośrednio do Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia, bez pośrednictwa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, podczas gdy zgodnie z art. 7 pkt 2 lit. c ustawy Aktywny rodzic aktywność zawodowa oznacza podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4-15 i 36 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146) - w stosunku do osób, których zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Pismem z dnia 9 czerwca 2025 r. M. Ł. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazała m.in., iż drugi
z rodziców dziecka jest osobą aktywną zawodowo, wykonującą pracę na podstawie stosunku służbowego jako funkcjonariusz Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Wykluczenie tej grupy zawodowej z możliwości pobierania świadczenia Aktywny Rodzic uznała za sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa i zasadą poszanowania godności człowieka.
Prezes ZUS decyzją z dnia 26 listopada 2025 r., wskazaną na wstępie
i zaskarżoną w niniejszej sprawie utrzymał decyzję ZUS z dnia 14 maja 2025 r. w mocy, stwierdził bowiem, że na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji i przyznania świadczenia, ponieważ druga osoba, z którą strona wychowuje dziecko, nie spełnia warunków do przyznania świadczenia określonych w art. art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy - "Aktywny rodzic" wobec nieudokumentowania aktywności zawodowej, o której mowa w art. 7 pkt 2a-d tej ustawy. Ubezpieczenie zdrowotne, któremu podlega M. Ł. nie jest bowiem aktywnością zawodową uprawniającą do świadczenia aktywni rodzice w pracy, o której mowa w ww. ustawie o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic".
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, wskazał na przepisy ww. ustawy, tj. art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 7 pkt 2a-d, art. 10 ust. 1. Wskazał nadto na przepisy art. 6 ust. 1 pkt 1-8, 10 i 23 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Odnosząc treść tych przepisów do realiów rozpoznawanej sprawy przypomniał, że 24.02.2025 r. skarżąca złożyła wniosek o świadczenie aktywni rodzice w pracy na dziecko Ł. Ł.. Zaznaczyła we wniosku, że podlega ubezpieczeniom w ZUS. Wskazała drugą osobę, z którą wychowuje dziecko, tj. M. Ł., który wykonuje pracę na podstawie stosunku służbowego (np. policjant, żołnierz zawodowy).
Do wniosku załączyła odcinek płacowy za okres: 1.02.2025 - 28.02.2025 dla M. Ł. z tytułu zatrudnienia u płatnika (CBA).
Kolejno, 17.03.2025 r. załączyła zaświadczenie Centralnego Biura Antykorupcyjnego z 14.03.2025 r. o zatrudnieniu i zarobkach dla M. Ł., z którego treści wynika, ze został on zatrudniony jako funkcjonariusz od 15.04.2024 r. na czas nieokreślony z wykazanym wynagrodzeniem netto za okres październik- grudzień 2024 r. powyżej 50% minimalnego wynagrodzenia.
W związku ze zgromadzoną dokumentacją w ZUS, po rozpatrzeniu wniosku strony, ZUS decyzją z 14.05.2025 r. odmówił stronie prawa do wnioskowanego świadczenia, ponieważ osoba z którą wspólnie wychowuje dziecko nie jest aktywna zawodowo w rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic", gdyż zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego nie jest dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Zdaniem Prezesa ZUS, Zakład nie miał możliwości przyznania prawa do świadczenia, z uwagi na brak podstaw prawnych wynikających z powołanej ustawy. Zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy paskiem płacowym i zaświadczeniem
o zatrudnieniu i zarobkach wynika, że M. Ł. jest zatrudniony jako funkcjonariusz CBA na czas nieokreślony od dnia 15.04.2025 r. do nadal z wynagrodzeniem netto powyżej 50 % minimalnego wynagrodzenia, który podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, dalej: u.ś.o.z.).
Zgodnie z art. 7 pkt 2c ustawy - "Aktywny rodzic", zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego musi być dokonane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Zgodnie z danymi M. Ł. zapisanymi na koncie ubezpieczonego w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS, z tytułu wykonywania pracy na podstawie stosunku służbowego przez funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego, zgodnie z art. 77 ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, kierowane jest bezpośrednio do centrali Narodowego Funduszu Zdrowia, bez pośrednictwa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Natomiast za pośrednictwem ZUS zgłaszane są do ubezpieczenia zdrowotnego osoby podlegające kwalifikacji wojskowej pełniące służbę w Policji, Straży Granicznej
i Służbie Ochrony Państwa, osoby będące żołnierzami zawodowymi, policjantami, funkcjonariuszami Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, funkcjonariuszami Agencji Wywiadu, funkcjonariusze Służby Kontrwywiadu Wojskowego, funkcjonariuszami Służby Wywiadu Wojskowego, funkcjonariuszami Służby Ochrony Państwa, funkcjonariuszami Straży Granicznej, funkcjonariuszami Straży Marszałkowskiej, funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej, funkcjonariuszami Służby Więziennej, funkcjonariuszami Państwowej Straży Pożarnej, a także osoby będące posłami pobierającymi uposażenia poselskie, senatorami pobierającymi uposażenie senatorskie, sędziami i prokuratorami oraz aplikantami Krajowej Szkoły Sądownictwa
i Prokuratury.
Reasumując, Prezes ZUS powtórzył, że brak było podstaw prawnych w sprawie do przyznania stronie prawa do świadczenia od 1 lutego 2025 r., ponieważ druga osoba z którą skarżąca wychowuje dziecko nie spełnia warunku aktywności zawodowej zdefiniowanej w powołanej ustawie.
Ocenę dokonaną przez organ I instancji uznał zatem za prawidłową.
Pismem z dnia 18 grudnia 2025 r. M. Ł. wniosła na powyższą decyzję Prezesa ZUS z dnia 26 listopada 2025 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze strona, wnosząc o uchylenie decyzji organów obydwu instancji
i przyznanie prawa do świadczenia "Aktywni rodzice w pracy" na dziecko Ł. Ł., od miesiąca złożenia wniosku, postawiła następujące zarzuty naruszenia przepisów:
prawa materialnego, a w szczególności art. 7 i art. 10 ustawy - "Aktywny rodzic" poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pełnienie służby
w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (dalej: CBA), nie stanowi aktywności zawodowej uprawniającej do uzyskania rzeczonego świadczenia;
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że jeden z rodziców ww. dziecka nie spełnia warunku aktywności zawodowej, podczas gdy w rzeczywistości pozostaje w czynnej służbie jako funkcjonariusz CBA;
art. 35 oraz w art. 36 k.p.a. polegające na długotrwałym prowadzeniu postępowania administracyjnego bez podejmowania czynności zmierzających do jego zakończenia oraz nie informowania strony o przyczynach zwłoki, a także nie wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy;
art. 107 § 3 k.p.a., tj. nie odniesienie się organu w sposób merytoryczny na argumentację podniesioną przez stronę postępowania administracyjnego.
art. 10 oraz w art. 12 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału
w postępowaniu oraz złamanie zasady szybkości i prostoty postępowania.
W odpowiedzi na skargę, Prezes ZUS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych
w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach kompetencji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sporem w sprawie objęte jest spełnienie przez drugiego rodzica przesłanki aktywności zawodowej w rozumieniu art. 7 pkt 2c ustawy Aktywny rodzic.
Zdaniem orzekających w sprawie organów M. Ł. nie spełnia przesłanki z art. 7 pkt 2c ustawy Aktywny rodzic, albowiem jako funkcjonariusz Centralnego Biura Antykorupcyjnego polega zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego bezpośrednio do centrali Narodowego Funduszu Zdrowia, podczas gdy zgodnie z art. 7 pkt 2c ustawy Aktywny rodzic zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego musi być dokonane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Zdrowotnych.
Zdaniem skarżącej przyjęcie, że funkcjonariusz Centralnego Biura Antykorupcyjnego pozostający w czynnej służbie nie jest aktywny zawodowo jest oparte na błędnej wykładni art. 7 i 10 ustawy Aktywny rodzic. Błędna jest zatem ocena, iż drugi z rodziców wskazanego we wniosku dziecka nie spełnia warunku aktywności zawodowej.
Wskazać zatem należy, iż zgodnie z art. 7 pkt 2c ustawy Aktywny rodzic, aktywnością zawodową jest podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt. 4-15 i art. 36 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U.
z 2024 r. poz. 146; dalej także: u.ś.o.z.) - w stosunku osób, których zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Dodać należy, że w art. 66 ust. 1 pkt 4-15 u.ś.o.z., do którego odsyła art. 7 pkt 2 lit. c ustawy Aktywny rodzic, jako osoby podlegające obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wymieniono obok m.in. żołnierzy zawodowych, policjantów, funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, funkcjonariuszy Agencji Wywiadu, sędziów, prokuratorów, także funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Na tą grupę funkcjonariuszy wskazuje wyraźnie art. 66 ust. 1 pkt 8a u.ś.o.z.
Przytoczone wyżej pojęcie ustawowe "aktywności zawodowej" ma kluczowe znaczenie dla przyznania świadczenia "aktywni rodzice w pracy", bowiem w myśl art.
9 ust. 1 ustawy Aktywny rodzic, świadczenie o jakim mowa przysługuje na nieobjęte opieką w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu albo przez dziennego opiekuna dziecko aktywnym zawodowo:
1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z uwzględnieniem art. 11 ust. 3, albo
2) opiekunowi faktycznemu dziecka, albo
3) osobie pełniącej funkcję rodziny zastępczej albo osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny
i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2024 r. poz. 177, 742 i 743).
Wnioskując z celu i kształtu przedmiotowej ustawy poza katalogiem podmiotów uprawnionych do świadczenia ustawodawca zamierzał pozostawić rodziców, którzy nie są aktywni zawodowo.
W niniejszej sprawie, organy obu instancji opierając się na literalnej wykładni art. 7 pkt 2c ustawy Aktywny rodzic stwierdziły, że funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego nie spełniają przesłanki aktywności zawodowej, pomimo że podlegają oni obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 8a u.ś.o.z. Kluczowy dla przedmiotowej wykładni stał się fragment przepisu art. 7 pkt 2c ustawy Aktywny rodzic, wskazujący na zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W przypadku funkcjonariuszy CBA zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego dokonuje się bezpośrednio do centrali Narodowego Funduszu Zdrowia, a więc bez pośrednictwa ZUS, co wynika z art. 77 ust. 1a u.ś.o.z. Treść tego przepisu
w odróżnieniu od art. 77 ust. 1 u.ś.o.z., stanowi, że zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego oraz zgłoszenia o wyrejestrowaniu z ubezpieczenia zdrowotnego osób,
o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 8a, oraz członków ich rodzin kierowane są do centrali Funduszu. Tymczasem w świetle art. 77 ust. 1 u.ś.o.z. zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego oraz zgłoszenia o wyrejestrowaniu z ubezpieczenia zdrowotnego, o których mowa w art. 74-76a, są kierowane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.
Bezspornym zatem jest, że z przyczyn systemowych, w przypadku funkcjonariuszy CBA zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego oraz zgłoszenia
o wyrejestrowaniu z ubezpieczenia zdrowotnego kierowane są do centrali Funduszu, bez pośrednictwa ZUS-u.
W ocenie Sądu zastosowana przez orzekające w sprawie organy wykładnia art. 7pkt 2c ustawy Aktywny rodzic nie jest prawidłowa. Sąd w składzie orzekającym
w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyrokach: WSA w Łodzi z 28 maja 2025r. w sprawie sygn. akt II SA/Łd 227/25 oraz WSA w Rzeszowie z 5 sierpnia 2025r. w sprawie sygn. akt II SA/Rz 484/25 i z dnia 20 stycznia 2026 r. w sprawie sygn. akt II SA/Rz 1261/25, w których uznano, że przyjęta interpretacja, koncentrująca się na formule zgłoszenia osoby podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia za pośrednictwem ZUS narusza konstytucyjną zasadę równości, stanowiącą mocą reguł wykładni systemowej wzorzec interpretacyjny powszechnie obowiązujących przepisów prawa, regulujących sytuację podmiotów znajdujących się tożsamych okolicznościach.
Konsekwencją przyjęcia wykładni zaakceptowanej przez Prezesa ZUS byłaby sytuacja, w której funkcjonariusze CBA i ich rodziny - w odróżnieniu od pozostałych osób, podlegających obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu i znajdujących się, podobnie jak funkcjonariusze CBA w stosunku służbowym - nie otrzymają świadczenia aktywni rodzice. Przy czym wyłączną przyczyną tego rozróżnienia wykluczającego, byłoby ustalenie, że w istniejącym systemie prawa zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego nie dokonuje się za pośrednictwem ZUS.
W ocenie Sądu, tego rodzaju przyczyna rozróżnienia sytuacji prawnej podmiotów jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości, a zatem nie może przesądzać o ograniczeniu się do wykładni językowej ustawowej definicji aktywności zawodowej.
W ocenie Sądu, mając na uwadze zasadę sprawiedliwości społecznej, obligującą organy władzy publicznej do urzeczywistniania sprawiedliwego porządku społecznego, a więc także równego traktowania podmiotów prawa, a także jasno ustalone cele ustawy Aktywny rodzic i zawarte w jej art. 7 pkt 2c wyrażenie: w stosunku do osób, których zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane za pośrednictwem ZUS, nie może być rozumiane jako wykluczające funkcjonariuszy CBA z uprawnienia do świadczeń przewidzianych w ustawie Aktywny rodzic.
Kwestie techniczne o charakterze systemowym tj. sposób przekazywania środków na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, istniejący tylko w przypadku tej grupy funkcjonariuszy, nie może stanowić okoliczności przesądzającej o istocie regulacji, definiującej aktywność zawodową rodziców będących funkcjonariuszami CBA, na gruncie omawianej ustawy.
Fakt pominięcia ZUS w procedurze zgłoszenia funkcjonariusza CBA do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego nie oznacza, że funkcjonariusz tej służby, nie wykazuje aktywności uniemożliwiającej mu bieżące sprawowanie opieki nad dzieckiem. Charakter stosunku służbowego w CBA, podobnie jak w przypadku policjantów czy podobnych służb mundurowych, opierający się na pozostawaniu
w ciągłej dyspozycji wobec zwierzchników służbowych, pozwala z przekonaniem stwierdzić, że tak jak w przypadku pozostałych grup osób wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 4-15 u.ś.o.z., funkcjonariusze CBA odznaczają się relewantną dla założeń ustawodawcy cechą aktywności zawodowej. W rezultacie, zaakceptowanie interpretacji Prezesa ZUS i przyjętego przez niego wyniku sprawy oznaczałoby zgodę na nieuprawnione w kontekście art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zróżnicowanie funkcjonariuszy CBA, względem funkcjonariuszy pozostałych służb państwa, co do których zgłoszenia następują w zgodzie z wykładnią gramatyczną art. 7 pkt 2c ustawy Aktywny rodzic (WSA w Łodzi w wyroku z 28 maja 2025 r., sygn. II SA/Łd 227/25, oraz WSA w Rzeszowie w wyroku z 5 sierpnia 2025r. w sprawie II SA/Rz 484/25 i w wyroku z dnia 20 stycznia 2026 r. sygn. akt II SA/Rz 1261/25).
Wobec tego, norma art. 7 pkt 2c ustawy Aktywny rodzic w odniesieniu do funkcjonariuszy CBA, będzie pozostawać w zgodzie z zasadą równości i zasadą niedyskryminowania obywateli w życiu społecznym, o ile będzie interpretowana jako niewymagająca do uznania za aktywną zawodowo osobę warunku zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego za pośrednictwem ZUS. Dokonywanie zgłoszenia tej grupy zawodowej do ubezpieczenia zdrowotnego do centrali Funduszu, a więc bez pośrednictwa ZUS, nie może świadczyć o tym, że funkcjonariusz CBA nie jest aktywny zawodowo w rozumieniu przepisów ustawy Aktywny rodzic.
Z uwagi na powyższe zaskarżona w sprawie decyzja Prezesa ZUS oraz decyzja ZUS ją poprzedzająca, zostały wydane przy zastosowaniu błędnej wykładni art. 7 pkt 2c, art. 9 ust. 1 ustawy Aktywny rodzic w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 8a i art. 77 ust. 1a u.ś.o.z. oraz art. 2, art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, które doprowadziło do wydania wadliwych decyzji o odmowie przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy odrzekające w sprawie organy zobowiązane będą uwzględnić powyższą ocenę prawną i wynikające z niej wskazania.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzekając jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło