VIII SA/Wa 536/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-10-30

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Sławomir Fularski, Leszek Kobylski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut popełnienia przez osoby trzecie przestępstw ściganych z urzędu, o których wiedzą sędziowie, ale nie zgłosili ich organom ścigania, może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie?
Ratio decidendi
Zarzuty dotyczące popełnienia przestępstw ściganych z urzędu, o których wiedzą sędziowie, ale nie podjęli działań w celu zgłoszenia ich organom ścigania, nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie. Instytucja wyłączenia sędziego gwarantuje prawo do bezstronnego sądu, a wątpliwość co do bezstronności musi być obiektywnie uzasadniona, a nie oparta na subiektywnych przekonaniach strony lub potencjalnych zdarzeniach.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, argumentując, że sędziowie ci, posiadając wiedzę o rzekomych przestępstwach ściganych z urzędu, nie podjęli działań w celu ich zgłoszenia organom ścigania. Wniosek dotyczył części sędziów, ponieważ wniosek o wyłączenie pozostałych został już oddalony przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd rozpoznał wniosek w pozostałym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Marek Wroczyński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA – Sławomir Fularski Sędzia WSA – Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. M. S. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Justyny Mazur, Renaty Nawrot i Iwony Owsińskiej – Gwiazdy w sprawie ze skargi M. M. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego postanawia oddalić wniosek Pismami procesowymi z [...] października 2012 r. M. M. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wyłączenie sędziów tego Sądu: Marka Wroczyńskiego, Leszka Kobylskiego, Cezarego Kosterny, Iwony Szymanowicz – Nowak, Sławomira Fularskiego, Justyny Mazur, Renaty Nawrot i Iwony Owsińskiej – Gwiazdy. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że "wskazani sędziowie pomimo posiadania wiedzy o szeregu przestępstw ściganych z urzędu, którą uzyskali przy okazji tej sprawy nie podjęli żadnych czynności mających na celu zgłoszenie tych przestępstw organom ścigania i świadomie zaniechali tych działań". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W związku z tym, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z 27 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GZ 138/12 i 4 września 2012 r. sygn. akt II GZ 283/12 oddalił zażalenia skarżącego w przedmiocie wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Sławomira Fularskiego, Iwony Szymanowicz – Nowak, Cezarego Kosterny, Marka Wroczyńskiego i Leszka Kabylskiego, wniosek złożony w niniejszej sprawie podlegał rozpoznaniu jedynie w zakresie dotyczącym wyłączenia sędziów: Justyny Mazur, Renaty Nawrot i Iwony Owsińskiej – Gwiazdy. Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - zwana dalej jako p.p.s.a.), wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 tego aktu prawnego i stanowią katalog zamknięty. Tym samym, nie jest możliwe orzeczenie o wyłączeniu sędziego od orzekania w sprawie z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Przesłanką wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie określone. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Zaznaczyć przy tym należy, iż zgodnie z art. 20 p.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Ponieważ instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, rozpatrując wniosek sąd obowiązany jest nie tylko zbadać, czy ów szczególny stosunek osobisty rzeczywiście istnieje i czy występują podstawy wyłączenia, ale także, czy przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Istotnym jest, że nie wszystkie stosunki osobiste ze stroną mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które na podstawie obiektywnych okoliczności mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w przypadku gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX, nr 41089). Zaznaczyć również należy, iż w celu wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 ustawy ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Z treści oświadczeń złożonych sędziów Justynę Mazur, Renatę Nawrot i Iwonę Owsińską – Gwiazdę nie wynika, by istniały jakiekolwiek podstawy do ich wyłączenia z przyczyn wyżej określonych. Podstaw swojego wniosku skarżący upatruje w istnieniu "szeregu przestępstw" popełnionych na jego szkodę, co do których sędziowie ci nie zawiadomili organów ścigania. Takie zarzuty nie mogą stanowić podstawy wyłączenia sędziego z uwagi na brak jego bezstronności. Nie można bowiem żądać wyłączenia sędziego sądu administracyjnego w oparciu o twierdzenie, że przeciwko skarżącemu popełnione zostały bliżej nieokreślone przestępstwa ścigane z urzędu. Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego wynikająca z urojeń lub w żaden sposób nie potwierdzonych przeświadczeń strony - w szczególności niesprecyzowanych, co do osoby. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, jak też orzekającego w danej jednostce organizacyjnej, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania, co do bezstronności sędziego. Wobec powyższego wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji we wniosku (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II FZ 420/08, cbois). Zdaniem Sądu, podnoszone po raz kolejny przez skarżącego zarzuty wobec sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wywołują uzasadnionych wątpliwości, co do bezstronności sędziów Justyny Mazur, Renaty Nawrot i Iwony Owsińskiej – Gwiazdy i w konsekwencji nie uzasadniają ich wyłączenia. Stwierdzić wobec tego należy, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziów, o których wyłączenie wniesiono. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 22 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło