VIII SA/Wa 546/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 rok oddala skargę. Przedmiotem skargi P. R. (dalej: "skarżący"), wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium" lub "SKO") z [...] maja 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy P. (dalej: "organ I instancji" lub "Burmistrz") z [...] lutego 2016 r. Przedmiotem tych decyzji było ustalenie skarżącemu zobowiązania podatkowego z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z [...] lutego 2016 r. organ I instancji działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 2, art. 207 i art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.: Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.; dalej: "O.p.") oraz art. 1, 3, 6 ust. 1, 6a ust. 4a, 6, 7 i art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1381 ze zm.), Komunikatu Prezesa GUS z dnia 19 października 2015 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2016 (M.P. 2015.1025), uchwały Rady Gminy P. z dnia [...]listopada 2015 r. Nr [...] w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta do celów wymiaru podatku rolnego (Dz.Urz. Woj. Mazow. z dnia 25 listopada 2015 r. poz. 9528) i art. 2, 3, 4, 5, 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j.: Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm., dalej: "u.p.o.l."), obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 5 sierpnia 2015 r. w sprawie górnych stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych w 2016 r. (M.P. 2015 poz. 735), uchwały Rady Gminy P. z dnia [...]listopada 2015 r. [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2016 r. (Dz. Urz. Woj. Mazow. z dnia 25 listopada 2015 r. poz. 9529) oraz uchwały Rady Gminy P. z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w sprawie zwolnień w podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Mazow. z dnia 22 listopada 2011 r. Nr 213 poz. 6434), art. 1, 2, 3, 4, 5 i 6 ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (t.j.: Dz.U. z 2013 r. poz. 465 ze zm.), Komunikatu Prezesa GUS z dnia 20 października 2015 r. w sprawie średniej ceny sprzedaży drewna, obliczonej według średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2015 r. (M.P.2015 poz. 1028) ustalił zobowiązanie podatkowe z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. w kwocie [...] zł z nieruchomości należącej do P. R., a położonej w J.- [...] (id działki: [...]). Na ustalone łączne zobowiązanie pieniężne składa się: 1) podatek od nieruchomości w wysokości [...] zł, którego wysokość została ustalona od domu mieszkalnego o powierzchni [...] m2 przy zastosowaniu stawki podatku 0,60 zł, podatek w wysokości [...] zł; 2) podatek leśny - [...] zł; 3) podatek rolny - 0 zł (zwolnienie ustawowe). W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że powierzchnię gruntu do wymiaru podatków rolnego i leśnego ustalono w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów. Podatek od nieruchomości z gruntów ustalono natomiast na podstawie informacji i danych z ewidencji gruntów i budynków, a z budynków na podstawie informacji podatnika. Odwołanie od tej decyzji wniósł skarżący, który zaskarżył ją w części dotyczącej naliczenia podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie: - prawa materialnego, poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego stanowiącego o powstaniu obowiązku podatkowego, jak i zobowiązania podatkowego w przypadku ustalonego podatku od nieruchomości tj. art. 4 i w konsekwencji art. 5 i 6 O.p. w zw. z art. 6 ust. 2 u.p.o.l.; - prawa procesowego poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego stanowiącego o powstaniu obowiązku jak i zobowiązania podatkowego, z uwagi na to, że w skarżonej decyzji wskazano na podstawy prawne oraz źródła i operacje rachunkowe, pominięto wszelkie okoliczności faktyczne dotyczące powstania obowiązku podatkowego, w szczególności zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości. Ponadto naruszono zasady określone w art. 120, 121, w szczególności w § 2, art. 122, 123 §1 oraz art. 124 O.p. W uzasadnieniu skarżący wskazał m.in., że z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych nie wynika, aby samo istnienie nowego budynku (budowli) lub jego części stanowiło samoistną i wystarczającą przesłankę do uznania, iż podlega on opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Skarżący stwierdził, że do momentu zakończenia budowy lub rozpoczęcia użytkowania budynku nawet w części nie powstaje obowiązek podatkowy. Kolegium, zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] maja 2016 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z [...] lutego 2016 r. Powołując się na dane wynikające z wypisu z ewidencji gruntów i budynków, SKO wskazało, że skarżący jest właścicielem m.in. budynku umiejscowionego na działce o nr ewid. [...], funkcja "mieszkalne", rok zakończenia budowy 2013. Nadto zauważyło, iż w złożonej na rok 2015 informacji z dnia 31 grudnia 2015 r. (korekta uprzednio złożonej informacji) w sprawie podatku od nieruchomości, w części "E" dot. danych dotyczących przedmiotów opodatkowania niepodlegających zwolnieniu, skarżący wykazał powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego [...] m2. W górnej części drugiej strony informacji, poza wyznaczonymi na formularzu rubrykami, zawarto dopisek "od 2016 r." Na przedmiotowej informacji znajduje się również adnotacja organu podatkowego o treści "przystąpienie do cz. użytk. bud. mieszk. w 2015 r." Organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 2 ust. 1 oraz art. 6 ust. 2 u.p.o.l. Zauważył, iż co prawda art. 6 ust. 2 u.p.o.l. stanowiąc o okolicznościach, od których uzależniony jest obowiązek podatkowy używa określenia "zakończenie budowy" oraz "rozpoczęcie użytkowania obiektu budowlanego", ale chodzi tutaj wyłącznie o stan faktyczny powodujący moment rozpoczęcia obowiązku podatkowego. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości uzależnione jest od faktu zakończenia prac związanych ze wznoszeniem obiektu budowlanego lub od rozpoczęcia jego użytkowania przed ostatecznym zakończeniem robót. Powstanie obowiązku podatkowego nie jest uwarunkowane uzyskaniem prawa do użytkowania budynku. Regulacja ta oznacza, że ukończenie budowy budynku lub rozpoczęcie użytkowania budynku jeszcze niewykończonego ostatecznie, rodzi obowiązek podatkowy. Z punktu widzenia powstania obowiązku podatkowego traktuje się przy tym na równi fakt ukończenia budowy i rozpoczęcia użytkowania budynku. Kolegium podniosło także, iż nie powinno ulegać wątpliwości, że dla powstania obowiązku podatkowego wystarczającym jest aby choć jedno z tych zdarzeń się ziściło. Organ odwoławczy podniósł, iż w aktach sprawy znajduje się informacja w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2015, własnoręcznie podpisana przez skarżącego, w której to informacji w części dotyczącej przedmiotów opodatkowania niepodlegających zwolnieniu, skarżący wykazał podstawę opodatkowania budynku mieszkalnego tj. jego powierzchnię użytkową [...] m2. Natomiast z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wynika natomiast, że budowę budynku zakończono w 2013 r. Kolegium wyjaśniło, iż dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i zgodnie z tym przepisem stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji. Ustalenia oparte o treść tych dokumentów urzędowych stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Zdaniem SKO, już z samej ewidencji gruntów i budynków wynika, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od przedmiotowego budynku mieszkalnego istnieje w 2016 r. Potwierdzeniem tego są również dane wykazane przez skarżącego w złożonej przez niego informacji, opatrzonej własnoręcznym podpisem. W świetle powyższego trudno byłoby wymagać od organu podatkowego, aby będąc w posiadaniu takiej dokumentacji, świadczącej o powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, próbował wywodzić z tej dokumentacji całkiem inne fakty i poszukiwać, wbrew posiadanej dokumentacji, argumentów za tym, że obowiązek podatkowy, z bliżej nieokreślonych przyczyn jednak nie powstał. Tym samym zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przez organ podatkowy I instancji przepisów procedury postępowania, Kolegium uznało za całkowicie niezasadne. W ocenie Kolegium sama treść informacji złożonej przez skarżącego nie mogła budzić wątpliwości co do tego, że obowiązek podatkowy w odniesieniu do budynku mieszkalnego, którego właścicielem jest skarżący, powstał. W skardze wniesionej do Sądu, skarżący zarzucił naruszenie: - nie zachowanie w toku postępowania zasad praworządności i obowiązku z urzędu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przez co został naruszony słuszny interes stron, a także interes społeczny, które to naruszenie polegało między innymi na odmowie przeprowadzenia dowodu z wizji lokalnej na okoliczność, iż budynek nie jest wykorzystywany na cele mieszkaniowe; - art. 122 w zw. z art. 187 i art. 191 O.p.; - zasady określonej w art. 120, 121 w szczególności w § 2, art. 122, 123 § 1 oraz w art. 124 O.p.; - art. 188 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z wizji lokalnej; - art. 123 oraz art. 120 O.p. w związku z art. 200 O.p. poprzez niezapewnienie stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu, polegającego na zaniechaniu poinformowaniu podatnika o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji w sprawie w II instancji, co miało istotny wpływ na wynik postępowania. Skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji; 2) wezwanie organów podatkowy obu instancji do przedłożenia kompletnych dokumentów w oryginale, w szczególności złożonych druków IN-1; ZN-l/A oraz ZN-l/B za rok 2015 r. i 2016 r. na podstawie, których ustalono zobowiązanie, celem umożliwienia skarżącemu skutecznego zaskarżenia, dokumenty otrzymane z SKO w szczególności druki dokumentów; 3) na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o przeprowadzenie dowodu z załączonej dokumentacji fotograficznej wnętrza budynku na okoliczność, iż obecny stan zaawansowania prac budowlanych nie pozwala na użytkowanie budynku nawet w części zgodnie z jego przeznaczeniem; 4) odebrania wyjaśnień od skarżącego; 5) pisma skarżącego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r. w sprawie udostępnienia dokumentacji na podstawie, której SKO dokonywał rozstrzygnięcia w II instancji; 6) przeprowadzenie dowodów z powoływanych w dalszej części dokumentów. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania. Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że skarga jest niezasadna, albowiem treść zaskarżonych decyzji i sposób przeprowadzenia postępowania administracyjnego wskazują, że w kontrolowanej sprawie został prawidłowo ustalony stan faktyczny, a w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego organy dokonały prawidłowego aktu stosowania prawa. Przedmiotem zaskarżenia do Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] maja 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy P. z [...] lutego 2016 r. wydaną w przedmiocie ustalenia skarżącemu zobowiązania podatkowego z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły skarżącemu wymiar podatku od nieruchomości na 2016 rok z nieruchomości (tj. budynku mieszkalnego o pow. [...] m2) należącej do P. R., a położonej w J.- [...] (id działki: [...]). Skarżący nie zakwestionował bowiem wymiaru podatku leśnego i podatku rolnego. Na wstępie należy wskazać, iż podstawowym dokumentem urzędowym, na podstawie którego organy podatkowe określają powierzchnię i rodzaj przedmiotu opodatkowania jest ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez starostę powiatowego. Jak stanowi art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.; dalej: "u.p.g.k."), dane zwarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Ewidencja ta obejmuje informacje dotyczące m.in. budynków i ich części, tj. ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.g.k.). Podkreślić należy, że użyte w art. 21 ust. 1 u.p.g.k. wyrażenie "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione elementy przedmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) budynku i ich części mają dla organu podatkowego charakter wiążący. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych, co do zasady, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki: z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3227/12; z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. II FSK 836/08; z dnia 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1949/07; z dnia 12 marca 2009 r., sygn. FSK 49/08; z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. II FSK 372/07 – dostępne na http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl/ w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W świetle powyższego, organ podatkowy – przy wymiarze podatku od nieruchomości – związany jest danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Sądu można przyjąć, że uprawnienie organów podatkowych do podjęcia dodatkowych czynności wyjaśniających odnośnie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości zachodzi wówczas, gdy zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków są niewystarczające dla potrzeb ustalenia stanu faktycznego, tj. gdy wynikające z nich dane nie pozwalają na ustalenie podstaw opodatkowania. W kontrolowanej sprawie taka sytuacja nie zachodziła. Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z ewidencji gruntów i budynków sporządzonego według stanu rejestru na dzień [...] sierpnia 2014 r. wynika, że skarżący jest właścicielem m.in. budynku umiejscowionego na działce o nr ewid. [...], funkcja "mieszkalne", rok zakończenia budowy 2013. Sąd zauważa, iż z pisma organu I instancji z dnia [...] marca 2016 r. wynika m.in. że podatnik nie kwestionował faktu naniesienia budynku mieszkalnego do rejestru budynków na zlecenie Starostwa Powiatowego w G. w 2013/2014 roku, gdzie podaje się rok zakończenia budowy 2013. Z kolei w złożonej na rok 2015 informacji z dnia 31 grudnia 2015 r. (korekta uprzednio złożonej informacji) w sprawie podatku od nieruchomości, w części "E.2 – Powierzchnia budynków lub ich części" dotyczącej danych dotyczących przedmiotów opodatkowania niepodlegających zwolnieniu, skarżący wykazał powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego [...] m2 z adnotacją "od 2016 r." Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. grunty (pkt 1) i budynki lub ich części (pkt 2); przy czym, w myśl art. 4 ust. 1 podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia (pkt 1), a dla budynków lub ich części ich powierzchnia użytkowa (pkt 2). Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3. Sąd zauważa również, że zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstaje, w wypadku budynku, od 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona lub rozpoczęto jego (choćby częściowe) użytkowanie. Odnosząc powyższe uregulowania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd uznał, że obie ww. przesłanki wynikają zarówno ze złożonej przez podatnika informacji w sprawie podatku od nieruchomości, jak i zapisów ewidencji gruntów i budynków. Zasadnie zatem organy orzekające określiły zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na podstawie wskazanych dokumentów przyjmując, zgodnie z danymi zawartymi w ww. dokumentach, powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego - [...] m2. Zasadnie także zastosowano dla powyższej nieruchomości stawkę podatku – 0,60 zł za 1 m2 powierzchni użytkowej, gdyż jest ona zgodna z obowiązującą uchwałą Rady Gminy P. z dnia [...]listopada 2015 r. Nr [...]w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2016 r. (Dz. Urz. Woj. Mazow. z dnia 25 listopada 2015 r. poz. 9529). Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zaniechania poinformowania skarżącego o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zgromadzonego materiału dowodowego, Sąd zauważa, iż treść art. 200 § 2 pkt 3 O.p. stanowi, iż w przypadku przewidzianym w art. 165 § 7 - tj. w przypadku złożenia informacji przez podatników podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego - jeżeli decyzja ma zostać wydana wyłącznie na podstawie danych zawartych w złożonym zeznaniu, złożonej informacji lub deklaracji, organ podatkowy nie wyznacza stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego. W kontrolowanej sprawie skarżący taką informację złożył już w 2015 r. i nie budziła ona wątpliwości organów podatkowych. W ww. informacji skarżący wykazał bowiem przedmiot opodatkowania i organ podatkowy nie miał podstaw aby sądzić, iż stan faktyczny wynikający z tejże informacji w jakikolwiek sposób się zmienił. Dlatego też bezzasadnym jest zarzut naruszenia art. 121 i 122 O.p. W ocenie Sądu, w rozstrzyganej sprawie organy orzekające działały na podstawie i w granicach prawa, nie naruszyły wynikającej z art. 120 O.p. zasady legalizmu, Sąd nie dopatrzył się również uchybienia zasadom: prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.), budzenia zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.), czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 § 1 O.p.), zupełności postępowania podatkowego (art. 187 § 1 O.p.) oraz właściwego prowadzenia postępowania dowodowego (art. 180 § 1, art. 188 O.p.), gdyż materiał dowodowy został należycie zebrany, organ wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, zaś przyjęte rozstrzygnięcie mieści się w ramach swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 191 O.p. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wobec czego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.