VIII SA/Wa 549/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-07

Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na sprzedaż nieruchomości gminnej w drodze przetargu może być zaskarżona do sądu administracyjnego przez mieszkańca gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli skarżący upatruje naruszenia swojego interesu prawnego w potencjalnych negatywnych skutkach sprzedaży dla funkcjonowania punktu skupu owoców i dochodów sołectwa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy o wyrażeniu zgody na sprzedaż nieruchomości w drodze przetargu jest sprawą z zakresu administracji publicznej i może być zaskarżona do sądu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Jednakże, aby skarga była skuteczna, skarżący musi wykazać naruszenie swojego interesu prawnego, który musi wynikać z prawa materialnego i mieć charakter bezpośredni, konkretny i realny. W tej sprawie skarżąca nie wykazała takiego interesu prawnego, ponieważ sporna nieruchomość nie stanowiła mienia gminnego w dacie wejścia w życie ustawy o samorządzie gminnym, a jej zarzuty naruszenia art. 48 ust. 2 i 3 u.s.g. były bezzasadne. W związku z brakiem wykazania naruszenia interesu prawnego, skarga została odrzucona.
Stan faktyczny
Rada Miejska podjęła uchwałę wyrażającą zgodę na sprzedaż w drodze przetargu nieruchomości gminnej oraz uchyliła wcześniejszą uchwałę o przekazaniu tej nieruchomości w użytkowanie sołectwu. Mieszkaniec gminy, M. T., wezwał Radę do usunięcia naruszenia prawa, a po bezskutecznym wezwaniu wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie jego interesu prawnego i materialnego. Skarżąca wskazała, że sprzedaż nieruchomości może negatywnie wpłynąć na funkcjonowanie punktu skupu owoców oraz na dochody sołectwa przeznaczane na remonty dróg i inne potrzeby.
Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu w dniu 7 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi M. T. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości w drodze przetargu postanawia: odrzucić skargę. W dniu [...] kwietnia 2017 r. Rada Miejska w [...] (zwana dalej: Rada, organ), działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 litera a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446, zwana dalej: u.s.g.) oraz art. 37 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147, zwana dalej: u.g.n.), podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż w drodze przetargu nieruchomości oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] ha, położonej we wsi L., stanowiącej własność Gminy [...] , opisanej w księdze wieczystej Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych. Jednocześnie przedmiotową uchwałą uchylono uchwałę Rady z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] w sprawie przekazania działki nr [...] o powierzchni [...] ha w użytkowanie sołectwu G.. Pismem z 4 maja 2017 r. (data wpływu do organu) M. T. (dalej: skarżąca), mieszkanka wsi G., wezwała Radę do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego podjęciem ww. uchwały. Na powyższe wezwanie organ nie udzielił odpowiedzi. Pismem z 12 czerwca 2017 r. (data złożenia skargi bezpośrednio w organie) skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na powołaną wyżej uchwałę, wnioskując o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podjętej uchwale skarżąca zarzuciła naruszenie art. 48 ust. 2 i 3 u.s.g., art. 94 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, dalej: Konstytucja RP), a także na naruszenie jej interesu prawnego i materialnego. W uzasadnieniu skargi podała, iż stanowiąca przedmiot uchwały nieruchomość jest w posiadaniu sołectwa G. od 1928 r., tj. od momentu kiedy dziedzic L., właściciel [...] hektarowej nieruchomości (obecnie to działki nr [...] , [...] , [...] , [...] , [...] ), przekazał część działki na własność nauczycieli uczących w szkole w G., część na rzecz wsi G. i dla Ochotniczej Straży Pożarnej w G.. Gdy szkołę w G. zamknięto, działkę należącą do nauczycieli przejęła Spółdzielnia D., a na działce należącej do wsi G. w latach 1986-1988 mieszkańcy sołectwa G. i sołectw sąsiednich zawiązali Komitet Budowy Punktu Skupu w G. i z własnych składek wybudowali punkt skupu owoców budynek biurowy i magazynowy wraz z całą infrastrukturą towarzyszącą. W 1988 r. zaprosili do działania na ww. nieruchomości Spółdzielnię Ogrodniczą G., która w 1998 r. przeniosła swoje roszczenia i nakłady na rzecz Gminy W., która została właścicielem nieruchomości. Później sołectwo G. wydzierżawiło działkę wraz z punktem skupu owoców firmie M. B.. Uchwałą Nr [...] z [...] października 2006 r. Rada przekazała wsi G. zabudowaną nieruchomość nr ewid. [...] o powierzchni [...] ha, położoną we wsi L. w użytkowanie. Na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] listopada 2012 r. (zawartej do [...] marca 2037 r.) nieruchomość ta wraz z obiektami została wydzierżawiona R. i J. M., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo-Usługowa "[...] " sp.j. Na ww. działce i w wybudowanych przez mieszkańców obiektach działa punkt skupu owoców. Dochód (czynsz) jaki sołectwo uzyskuje z dzierżawy przeznaczany jest na remonty budynku biurowego i magazynowego, budowę rampy rozładunkowo- załadunkowej, ogrodzenie działki, bądź przekazywany jest do Gminy [...] i realizowane są z niego zadania na terenie sołectwa w G.. Uchwałą z [...] kwietnia 2017 r. organ wyraził zgodę na sprzedaż w drodze przetargu działki nr [...] o powierzchni [...] ha położonej we wsi L. oraz uchylił uchwałę z [...] października 2006 r. o przekazaniu ww. działki w użytkowanie sołectwu G.. Skarżąca wskazała, że zaskarżona uchwała narusza jej prawo jako członka lokalnej wspólnoty samorządowej i mieszkańca sołectwa G. do korzystania z mienia wiejskiego. Wykonanie uchwały poprzez sprzedaż w drodze przetargu i wyłonienie nowego właściciela w tym trybie spowoduje, że: 1) nie ma pewności czy na ww. nieruchomości dalej będzie funkcjonował punkt skupu owoców, w którego budowie partycypowała i z którego korzysta wraz z innymi mieszkańcami jej wsi i wsi sąsiednich; 2) nie będzie mogła korzystać ani decydować o przeznaczeniu dochodu z wydzierżawienia ww. działki, tj. nie będą remontowane drogi, którymi dojeżdża na pola i czyszczone rowy odprowadzające nadmiar wody również z jej pól oraz nie będzie funduszy na nagłe i niespodziewane wydatki typu: wyrwy po ulewach czy połamane barierki po wypadkach drogowych. Podniosła także, iż zaskarżona uchwała poprzez naruszenie prawa negatywnie wpłynie na jej sferę prawnomaterialną (tak jak i pozostałych mieszkańców), pozbawi ją uprawnień do korzystania z nieruchomości, na której od 1988 r. funkcjonował punkt skupu owoców oraz uniemożliwi realizację przedsięwzięć na terenie sołectwa G. ze względu na pozbawienie wsi funduszy, które wpływały z dzierżawy nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o oddalenie skargi. Wskazała, iż - wbrew twierdzeniom skargi - nieruchomość stanowiąca przedmiot uchwały nie została przekazana w 1928 r. na własność wsi G.. Nieruchomość oznaczona numerem [...] o powierzchni [...] ha, na której zlokalizowany jest punkt skupu owoców, pochodzi z majątku D. [...], przejętego na Skarb Państwa na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Przedmiotowa działka powstała z podziału działki nr [...], położonej we wsi L., opisanej w księdze wieczystej Nr [...]. W dniu [...] maja 1983 r. Walne Zgromadzenie Członków Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w D. podjęło uchwałę o zrzeczeniu się użytkowania części działki nr [...] , położonej we wsi L. o powierzchni ok. [...] ha, przeznaczonej pod budowę punktu skupu owoców. [...] sierpnia 1983 r. Spółdzielnia Ogrodnicza w G. uzyskała od Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w R. informację o terenie w sprawie budowy punktu skupu owoców we wsi L. (gmina [...]) pod warunkiem uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. [...] kwietnia 1984 r. Wojewoda [...] wydał zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych o powierzchni [...] ha na cele nierolnicze pod punkt skupu owoców. [...] lipca 1986 r. Spółdzielnia Ogrodnicza w G. uzyskała decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny pod budowę punktu skupu owoców w L., na podstawie której nieruchomość została zabudowana, oraz złożyła wniosek o przekazanie części działki pod budowę punktu skupu owoców. Decyzją z [...] sierpnia 1994 r. Wojewoda [...] , działając na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. z 1990 r. Nr 32, poz. 191, dalej: ustawa z 1990 r.) stwierdził nabycie przez Miasto i Gminę [...] z mocy prawa nieodpłatnie własności działki, oznaczonej nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w L.. Nieruchomość ta nie stanowiła mienia gminnego, lecz była własnością Skarbu Państwa. Na terenie wsi G. (wcześniej S. [...]) Gmina [...] nabyła własność nieruchomości, stanowiącej mienie gminne. Odbyło się to w innym trybie niż nabycie własności działki nr [...] . Spółdzielni Ogrodniczej w G. przysługiwały prawa i roszczenia do nakładów na budynki i budowle znajdujące się na tym gruncie oraz roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w stosunku do nieruchomości gruntowej. W 1996 r. Spółdzielnia wystąpiła z wnioskiem o przekazanie w użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości. W wyniku prowadzonych negocjacji pomiędzy Spółdzielnią Ogrodniczą w G. a Gminą [...] ustalono, że w zamian za zaległości podatkowe Spółdzielnia przekaże nieodpłatnie Gminie budynki i budowle znajdujące się na przedmiotowej działce oraz zrzeknie się roszczeń użytkowania wieczystego do działki gruntu. W wykonaniu powyższych uzgodnień Spółdzielnia w formie aktu notarialnego Nr [...] z [...] października 1997 r. zrzekła się roszczeń do ustanowienia wieczystego użytkowania działki gruntu i nieodpłatnie przeniosła na rzecz Gminy [...] prawa i roszczenia do nakładów na działkę nr [...] , położoną w L., w postaci budynków, budowli i urządzeń, przez co Gmina [...] stała się właścicielem całej zabudowanej nieruchomości. Przedmiotowa nieruchomość w latach od [...] listopada 1997 r. do [...] grudnia 2006 r. była wydzierżawiana przez Gminę [...] na podstawie zawieranych umów. Uchwałą Nr [...] z [...] października 2006 r. Rada przekazała zabudowaną nieruchomość – działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, położoną we wsi L., sołectwu G. w użytkowanie, celem wykorzystanie zgodnie z jej przeznaczeniem, a w dniu [...] października 2006 r. podpisany został protokół zdawczo-odbiorczy. Do chwili obecnej Gmina [...] jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, mając na swoim stanie inwentarzowym wszystkie składniki tego mienia. Z dniem [...] stycznia 2007 r. sołectwo G. wydzierżawiło przedmiotową nieruchomość Firmie Handlowo-Usługowej "[...] ", a aneksem z [...] maja 2007 r. została zmniejszona powierzchnia wydzierżawionej nieruchomości. Z uwagi na fakt, że sołectwo nie posiadało zgody Rady i pełnomocnictwa na zawarcie umowy dzierżawy, Rada uchwałą Nr [...] z [...] grudnia 2009 r. wyraziła zgodę Gminie [...] - sołectwu G. na wydzierżawienie nieruchomości, a Burmistrz W. udzielił sołtysowi wsi pełnomocnictwa do zawarcia umowy dzierżawy oraz zawierania umów związanych z rozliczeniami nakładów związanych z remontami budynku i zagospodarowaniem placu ponoszonych przez dzierżawcę. Powyższa nieruchomość nadal jest wydzierżawiana Firmie Handlowo-Usługowej "[...] " na podstawie umowy zawartej do [...] marca 2037 r. z przeznaczeniem na prowadzenie punktu skupu owoców. Dzierżawca, za zgodą Gminy [...] , na dzierżawionej nieruchomości nr działki [...] wybudował z własnych środków nowy budynek magazynowy z niezbędną infrastrukturą techniczną, ponosząc znaczne nakłady finansowe i wystąpił z wnioskiem o sprzedaż tej nieruchomości. Zaskarżoną uchwałą Rada wyraziła zgodę na sprzedaż tej nieruchomości w drodze przetargu, uchylając jednocześnie uchwałę Rady o przekazaniu jej w użytkowanie sołectwu G.. Organ podał, iż sołectwo G. nie pobierało pożytków z dzierżawionej nieruchomości, gdyż czynsz dzierżawny dzierżawca płaci Gminie [...] na podstawie wystawianych faktur, a rozliczenia nakładów na ulepszenia przedmiotu dzierżawy związanych z remontami budynku i zagospodarowaniem placu ponoszonych przez dzierżawcę były rozliczane na podstawie faktur pomiędzy Gminą [...] i dzierżawcą. Ocenił także, iż skarżąca nie wykazała, jaki jej interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą, której stwierdzenia nieważności się domaga. Tymczasem, aby skutecznie żądać uchylenia uchwały (stwierdzenie nieważności dotyczy sprzeczności z prawem) należy wykazać istnienie interesu prawnego lub uprawnienia po stronie skarżącego, które narusza uchwała oraz że dana uchwała leży w zakresie administracji publicznej. W skardze nie wykazano żadnej z tych przesłanek. Na stronie 7 skargi skarżąca wymieniła hipotetyczne skutki sprzedaży nieruchomości, które w żaden sposób nie mogą być uznane za naruszenie jej interesu prawnego. Trudno nawet uznać je za naruszenie interesu faktycznego. Nieruchomość wykorzystywana jest obecnie i (mając na uwadze stan i charakter poczynionych na niej nakładów) będzie wykorzystywana w przyszłości pod działalność związaną ze skupem i przetwórstwem owoców, obojętnie czy nabędzie ją dotychczasowy dzierżawca, czy inny podmiot. Organ dalej podniósł, że Gmina ponosi wydatki na utrzymanie dróg czy urządzeń odwadniających na terenie sołectwa G. z ogólnego budżetu, a nie z czynszu dzierżawnego, który jest rozliczany dotychczas potrącaniem wartości nakładów na nieruchomość. Zatem nie może być mowy o uszczupleniu środków na wydatki gminy na terenie sołectwa. Co więcej, uzyskując jednorazowo dochód ze sprzedaży, gmina będzie miała większe możliwości finansowe jeżeli chodzi o poprawę warunków życia jej mieszkańców, w tym również mieszkańców sołectwa G.. Interes prawny sołectwa nie może być utożsamiany z interesem prawnym mieszkańca tego sołectwa. Ponadto trudno uznać, że skarżona uchwała leży w zakresie administracji publicznej. Uchwała dotyczy interesów majątkowych gminy i w żaden sposób nie określa lub kształtuje obowiązki innych podmiotów, w tym skarżącej. Choćby z tego względu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego - art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., w tym także na akty uchwalane przez organy stanowiące gmin. Skarga w przedmiotowej sprawie została wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wniesiona na podstawie powołanego powyżej przepisu skarga podlega merytorycznemu rozpoznaniu wyłącznie wówczas, gdy spełnia wymogi formalne, tj. należy do katalogu aktów podlegających zaskarżeniu w powyższym trybie, wyczerpano poprzedzający złożenie skargi tryb zaskarżenia, polegający na złożeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 101 u.s.g., oraz naruszony został interes prawny skarżącego. W tym zakresie stwierdzić należy, iż przedmiot zaskarżonej uchwały (wyrażenie zgody na zbycie nieruchomości gminnej), wbrew stanowisku organu, mieści się w pojęciu sprawy z zakresu administracji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, w myśl którego pojęcie sprawy z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. należy interpretować w sposób szeroki (por.: uchwała NSA z dnia 1 czerwca 1998 r., OPS 3/98, ONSA 1998, z. 4, poz. 109; wyrok NSA z dnia 6 listopada 2000 r., OSA 2/00, ONSA 2001, z. 2, poz. 48; uchwała NSA z 6 listopada 2000 r., OPS 11/00, ONSA 2001, z. 2, poz. 52). Sąd podziela tak szerokie rozumienie analizowanego pojęcia uznając, że uchwała rady gminy o wyrażeniu zgody na sprzedaż nieruchomości w drodze przetargu jest sprawą z zakresu administracji publicznej i może zostać zaskarżona do sądu na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. (tak też m.in. wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 października 2007 r., II SA/Ke 510/07, publ. ONSAiWSA 2010 Nr 6, poz. 120, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 czerwca 2013 r., IV SA/Po 254/13, publ. Lex nr 1333701, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 lutego 2014 r., IV SA/Po 839/13, publ. Lex nr 1444042). Upoważnienie do podejmowania takich uchwał wynika z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit.a u.s.g., który jest podstawą wydania zaskarżonej uchwały. Z przepisu tego wynika, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących m.in. nabywania, zbywania i wydzierżawiania nieruchomości. Generalną zasadą przy zbywaniu nieruchomości jest stosowanie trybu przetargowego przy sprzedaży i oddawaniu w użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego (art. 37 ust. 1 u.g.n., druga podstawa prawna wydania zaskarżonej uchwały). Również pozostałe wymogi formalne do wniesienia skargi należy uznać w niniejszej sprawie za spełnione, albowiem skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (wezwanie z 4 maja 2017 r.), na które Rada nie udzieliła odpowiedzi. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., termin do jej wniesienia wynosił 60 dni od daty wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Skarżąca złożyła skargę w dniu 12 czerwca 2017 r., co oznacza, że uczyniła to w terminie. W świetle art. 101 ust. 1 u.s.g., przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały Sąd jest obowiązany do sprawdzenia, czy narusza ona interes prawny skarżącej, gdyż dopiero zaistnienie takiego naruszenia daje legitymację do wniesienia skargi. W orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że interes prawny, o którym mowa w art. 101 u.s.g., wywodzić się musi z prawa materialnego, które ma zawierać normę przyznającą ochronę prawną podmiotowi. Interes ten ma charakter bezpośredni, konkretny i realny, a nie przyszły i potencjalny. Skarga wnoszona na podstawie art. 101 u.s.g. nie jest rodzajem skargi powszechnej, służącej każdemu, kto zarzuca naruszenie porządku prawnego. Środek ten służy ochronie praw podmiotowych. Inaczej mówiąc, skarżącemu powinno przysługiwać konkretne prawo podmiotowe o charakterze prywatnoprawnym, bądź publicznoprawnym wynikające z przepisów prawa materialnego, które najpóźniej w dacie wniesienia skargi zostało naruszone zaskarżonym aktem. Kwestionując uchwałę organu gminy w trybie art. 101 § 1 u.s.g., skarżąca powinna wykazać istnienie związku przyczynowego pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jej indywidualną sytuacją prawną. W przedmiotowej sprawie skarżąca upatruje naruszenie swojego interesu prawnego wskutek wyrażenia zgody na sprzedaż działki nr [...] w tym, że nie ma pewności, czy na ww. nieruchomości dalej będzie funkcjonował punkt skupu owoców, w którego budowie partycypowała i z którego korzysta wraz z innymi mieszkańcami jej wsi i wsi sąsiednich oraz nie będzie mogła korzystać ani decydować o przeznaczeniu dochodu z wydzierżawienia ww. działki (nie będą remontowane drogi, którymi dojeżdża na pola i czyszczone rowy odprowadzające nadmiar wody również i z jej pól, nie będzie funduszy na nagłe i niespodziewane wydatki typu: wyrwy po ulewach czy połamane barierki po wypadkach drogowych). Jak wynika z treści złożonej skargi, skarżąca podnosi zarzut naruszenia art. 48 ust. 2 i ust. 3 u.s.g. Przepis ten dotyczy prawa sołectwa (jednostki pomocniczej gminy) do korzystania z mienia, które przed wejściem w życie ustawy z 1990 r., tj. przed dniem 27 maja 1990 r., było mieniem gminnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 1995 r., sygn. akt SA/Wr 411/94, publ. cbosa). Przywołany przepis stanowi, że rada gminy nie może uszczuplać dotychczasowych praw sołectw do korzystania z mienia bez zgody zebrania wiejskiego (ust. 2), a wszystkie przysługujące dotychczas mieszkańcom wsi prawa własności, użytkowania lub inne prawa rzeczowe i majątkowe, zwane mieniem gminnym, pozostają nienaruszone (ust. 3). W tym miejscu należy wskazać, że stosownie do treści art. art. 2. ust. 1 ustawy z 1990 r., z dniem wejścia w życie ustawy o samorządzie terytorialnym moc utracił art. 98 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. z 1975 r. Nr 26, poz. 139), który w ust. 1 podtrzymywał zasadę wyrażoną w art. 38 ustawy z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych (Dz. U. Nr 43, poz. 190) o nienaruszalności wszystkich przysługujących mieszkańcom gromad dotychczasowych praw własności, użytkowania lub innych praw rzeczowych (ust. 1). Z ust. 2 art. 98 powołanej ustawy wynikało, że dotychczasowe mienie gromadzkie stawało się mieniem gminnym. Na mocy zaś art. 7 ust. 1 ustawy z 1990 r., mienie gminne (w rozumieniu art. 98 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r.) stało się z dniem wejścia w życie ustawy o samorządzie terytorialnym z mocy prawa mieniem gminy, na której obszarze jest położone. W myśl ust. 2, nie narusza to praw osób trzecich do wymienionego w tym przepisie mienia, w tym także praw wspólnot gruntowych i leśnych. W ustępie 3 ustawodawca zawarł dyspozycję, zgodnie z którą sołectwom, utworzonym na obszarze dotychczasowych sołectw, które dysponowały mieniem gminnym, właściwe organy gminy przekażą składniki mienia komunalnego, o których mowa w ust. 1. Z powyższego wynika, że powoływanie się przez mieszkańca sołectwa na naruszenie art. 48 ust. 2 i ust. 3 u.s.g. jest uzależnione od ustalenia charakteru prawnego spornej nieruchomości, a w szczególności, czy sołectwo posiadało dotychczasowe prawa do korzystania ze spornej działki w dacie wejścia w życie ustawy z 1990 r., tj. w dniu 27 maja 1990 r. Z przedstawionych przy skardze dokumentów wynika, że sporna działka stanowiła własność Państwowego [...] (dalej: P. [...]), utworzonego dekretem o reformie rolnej w 1944 r. Działka nr [...] , na której zlokalizowany jest punkt skupu owoców, pochodzi z podziału działki nr [...] , położonej we wsi L., opisanej w księdze wieczystej Kw Nr [...] , prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych, z której wynika, że przedmiotowa działka przed dniem 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa, a więc stanowiła mienie państwowe, a nie gminne. Ww. nieruchomość przeszła na własność Miasta i Gminy w [...] dopiero na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 1994 r. (str. 18 akt administracyjnych). Zarzuty skarżącej naruszenia art. 48 ust. 2 i ust. 3 u.s.g. są zatem bezzasadne, bowiem z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy nie wynika w żaden sposób, aby sporna działka w dacie [...] maja 1990 r. stanowiła mienie gminne, które mogłaby przekazać sołectwu. W związku z tym nie sposób uznać, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem art. 48 ust. 2 i ust. 3 u.s.g., przez co skarżącej nie przysługuje interes prawny niezbędny do jej kwestionowania, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. Określony w skardze przez skarżącą interes prawny i jego naruszenie, zdaniem Sądu, istnieje wyłącznie w sferze jej subiektywnych odczuć i nie znajduje oparcia w przepisach prawa, ani w obiektywnym naruszeniu obowiązującego porządku prawnego. Zaskarżona uchwała wyrażająca zgodę na sprzedaż w drodze przetargu nieruchomości, stanowiącej własność Gminy [...], która to nieruchomość w okresie od 26 października 2006 r. do 27 kwietnia 2017 r. była w użytkowaniu sołectwa G., w żaden sposób nie narusza praw skarżącej, wynikających z prawa własności czy ograniczonych praw rzeczowych, bowiem praw takich w stosunku do przedmiotowej nieruchomości skarżąca nie posiada. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło